týsdagur 8. apríl 1986síða 7

Nr. 38 — 8. apríl 1986 tíðindablaðið Tingmannaráð fyri Feroyar, Ísland og Grønland: | Longu i 1981samtykti løg- tingið at samstarva við grannalondini fyri vestan um ávísar spurningar. Sama ár var líknandi sam- tykt gjørd í Íslandi og i fjør samtykti grønlendska landstingið at vera vid i hesum samstarvi Einki itøkiligt er vorðið úr hesum samstarvi, tí eingin verulig reglugerð Sáttmálaskjal um Tingmannaráð útnorðurs. Inngangur Í sannkenning um at Feroyar, Grenland og Ísland, londini í útnorði, hava áhugamál í felag um at varðveita livandi og lívleysa tilfeingi sítt og gagnnýta tað við fyriliti, at hetta tilfeingi er londunum alvegis umvarðandi til búskapar, mentannar og framtíðar menningar, at tað er mikilsvert heiminum annars til lívbjargingar, at hesi lond varðveita livandi tilfeingi sítt og nýta tað við fyriliti, at londini ásanna, at neyðsynt er at stimbra og menna samvinnu í mentum, viðskiftum og samferðslu og samvinnu annars og at londini við at stimbra og menna samstarvið gera sítt til at fremja góð semju og friðarliga samtilveru í heiminum, hava vit kosnir tingmenn á Føroya løgtingi, Landstingi Grønlands og Altingi Íslands við steði í samtyktum á Foroya legtingi 27 januar 1981, Landstingi Grønlands 23. mai 1985 og Altingi Íslands 19. mai 1981 um samstarv ting anna millum á fundi i Nuuk 24. september 1985 sannað, at tørvur er á forn ligum sáttmálaskjali ið skipar reglurnar fyri samstarvinum Síða 7 hevur verið. Handa er nú á veg Atli Dam, legmaður legði á tingfundi hósdagin fram uppskot til sam- tyktar um sáttmálaskjal um »Tingmannaråd út- norðurs<, sum tað eitur á foroyskum. Sáttmálaskjalið ásetir Charter for Vertnordens Parlamentariske Samarbejdsrád Præambel I erkendelse af at Færøerne, Grønland og Island, det vestnordiske område, har en fælles interesse i bevarelsen og i en kontrolleret udnyttelse af landenes levende At verja um felags áhugamal velja Lands- m.a., at til ráðið Føroya Legting, ting Grenlands og Alting Íslands millum tingmenn sínar tað tal á råds- monnum og varamonnum teirra, sum hvert tingið sær tekur avgerð um. Ráðið er samtyktarført, tå ið allir triggir bólkar fyri og ikke-levende ressourcer, at disse ressourcer er af afgerende betydning for landenes ekonomi, kultur og fremtidige udvikling, at bevarelsen og en kontrolleret udnyttelse af landenes levende ressourcer er af betydning ogsá for den evrige verdens forsyning med levnedsmidler, at landene indser nedvendigheden af at styrke og udvikle det kulturelle, han- delsmæssige og trafikale samarbejde og samarbejde ievrigt samt at landene ved at styrke og udvikle samarbejdet giver sit bidrag til fremme af forstáelse og fredelig sameksistens í verden: Har vi valgte medlemmer af Færøernes Lagting, Grønlands Landsting og Ís- lands Alting på grundlag af beslutninger i Færøernes Lagting den 27. januar 1981 1981 um et paramentarisk samarbejde på møde i Nuuk den 24. september 1985 fundet nødvendigt Grønlands Landsting den 23. maj 1985 og Islands Alting den 19. mai at et formelt charter, der fastsætter reglerne for samarbejdet, er londini eru umbodadir og hver bólkur umbodar vid meirluta. Formaðurin fyri ráð- num verður valdur til skiftis úr bólkunum fyri eitt ár í senn. Haraftrat verður gjert greitt í sátt- málaskjalinum um fígging v.m. Í uppskotinum til løg- tingið verður eisini sagt frá, endamálinum við hes- um samstarvi Endamálsgreinin er orðað á »føroyskum«, men til alla lukku fylgir eisini danska orðingin við. Av ógvuliga praktiskum or- sekum prenta vit bæði ta føroysku og ta donsku orðingina Størri stuðul til bygdasevn Legtingsins Menta- og Skúlanevnd skjýtur upp, at landskassastuðulin til bygdasevn verður hækkaður úr 40 í 60%. Málið er lagt fram av landsstýrinum 26. novem- ber 1985 og skjýtur lands- stýrið upp at hækka landskassastuðulin til bygdasevn úr 40% upp í 50% av rakstarútreiðsl- unum Av viðmerkingum landsstýrisins og undir nevndarviðgerðini er tað komið farm, at upp runaliga fyrimyndin fyri lógini um bygdasevn við mentanarseguligum virk semi var lógin um fólka bokasøvn Eftir lógini um folka Ókasevr veitir landið kabókasevnunum í nini 1 fáa 4( efa Av einihverji orsek broytti legtingið uppskot landsstýrisins frá 1972 so- leiðis. at landskassa- stuðulin til bygtlasevn við , mentanarseguligum virk- semi gjørdist 40%. Sostatt gjerdist út- reiðslubýtið tað øvugta av ti, sum upprunaliga varð ætlað Ein fylgjan av varð tann, hesum at bygdasevn ikki fingu tann mentanar liga tydning hevði vónað vgdasøvn varð sum ein tá lógin um løgd fyri løgtingiå á fyrsta sin Ein samd mentunar- og skúlanevnd heldur tað vera spell, at fleiri bygda- sevn ikki verða stovnsett eftir savnslógini. Tað er royndur lutur, at vaksandi áhugi er fyri ættar- og bygdasegu. Bygdasevnini kundu verið ein meira týðandi táttur í bygdamenningini og ein stuðul hjá teimum, sum arbeiða við lokalsøgu. Eisini kundu hesi sevn, um tey fingust at virka úti um landið, økt um åhugan millum manna fyri segu og siðsegu. = Hvat sjálvum stuð! inum viðvíkur, heldur nevndin tað ikki vera nóg munagott við 50 landskassastudli, sum skotið er upr av lands rinum. Nevndir x pt! ið ríð x | Undir nevndarviðgerð- ini er tað eisini vorðið greitt, at tað er eitt ógvu- liga tungt fíggjarligt tak at seta eitt bygdasavn á stovn. Hetta kemur av, at stovnsetingarútreiðslur- nar eftir galdandi reglum koma ikki undir lands- kassastuðul. Sambært teim reglum, sum galda í dag, tekur studningurin ikki við, fyrr enn bygda- savnið er alment góðkent. Nevndin vísir á, at tað er 3 1 . Bygcasøvnin hjá te imum, sun um kundu verið ein meira tyl iwbeiða við lokelsøgu formaður í Menta- og skúlan frammanundan stovnset- ingini av einum bygda- savni fer fram eitt stórt kostnaðarmikið fyrireik- ingararbeiði — eitt ar- beiði, sum ofta hevur gingið yvir longri tíð. Nevndin heldur tað vera rimiligt, at tær útreiðslur, sum standast av fyri- reikingararbeiðinum eisini koma undir stuðul. Nevndin heldur tað eis- rímiligt, at landskassa- ini vera segði J« evnd legtingsins bygdasevn fáa loyvi at savna inn annað siðsegu- ligt tilfar enn fornlutir. Tað verður tí skotið upp, at broyta legtingslógina um bygdasevn soleiðis, at sevnini eisini kunnu savna inn og varðveita skjal, myndir og annað av sið- seguligum týdningi fyri bygdasamfelagið. Út frá hesum setir ein samd nevnd fram í staðin fyri uppskot landsstýrisins.