hósdagur 10. apríl 1986síða 9

Nr. 39 — 10. apríl 1986 Hví skal kvinnumálið gerast til innanhýsis ósemju, sum kann lita uppalingina av børnunum, so tey eisini kunnu grava veit- ina djúpari, tá teirra tíð kemur ? Skriving hevur tikið seg upp um at Sosialurin ikki tók upp tilfar frá Altjóða Kvinnudegnum 8.mars, har KFS skipaði fyri í Norðurlandahúsinum. spyr Hanus Andreassen blaðkvinnuna á Sosial- inum, hví hetta mál varð tagt burtur í blaðnum Randi Jacobsen, blað- kvinna á Sosialinum svar- ar, at hon ikki vildi skriva um tiltakið, tí hon var í- móti tí, sum fór fram í Norðurlandahúsinum. — Álvaratos — er tað meiningin hjá blaðkvinn- uni, sum Sosialurin rindar starvsfólkalen fyri? — Um so er, so rindar Sosialurin blaðfólki fyri at sensurera veruleikan og sostatt eisini forðar hann fyri at veita almenning- inum upplýsingar, sum fara fram í samfelagnum Randi Jacobsen ríður so niðarlaga, at hon meinar, at konufólk ikki bert hava eitt undirlív! — Júst so, tær hava eisini ein heila, sum tær eins skyndsam- liga sum menn duga at nýta — eitt nú til at gera sær sínar egnu áskoðanir um, hvat er rætt ella skeivt. M.a. eitt blað sum Sosialurin eigur at verða til taks við ellum upplýs- ingum, so kvinnur eisini kunnu gera sær sínar met- ingar um umhvervið og tað, sum hevur áhuga fyri ti einstøku. Tað er ikki upp til blaðkvinnuna at meta hvat kvinnur gott ella ilt av. Lat tær sjålvar velja, og sýtið teimum ikki upplýsingar har tað ber til at fáa nakað um hava itøkiligt tilfar til vega Dåmar ikki hýsuflak — Nú kundu vit saman borið arbeiðið hjá blað- kvinnuni við tað, sum ein flakakvinna fær len fyri. Um flakakvinnan íkki dámar hýsuflak til matna, skal hon so sýta fyri at ar- beiða hýsuflak á flaka- virkinum? — Tað er so mangt ein nýtist at gera, sum ikki nágreiniliga er í tráð við tað, sum ein persónliga er sannferdur um. Sjálvandi skal ein verða so trúgvur sær sjálvum sum gjerligt í ellum gerðarmálum, men ikki nýtist ein at verða so smásárur um sjálvan seg. Tað er altíð láturligt, tá fólk taka seg sjálvan meira hátíðarligt enn medmenniskju síni. Men hetta er av sonnum at gera eina flugu til ein fíl! Álvarssamar avleiðingar Kvinnustríðið er um 100 ára gamalt, men nú noyð- ast vit at taka hetta álv- arsmál fyri fult, um tað ikki fullkomiliga skal fara fyri skeyti Trýst elvir til móttrýst, men um hetta verður veruleikin millum kvinnur innanhýsis, so fáa vit kvinnukúgan við lít! Samfelagið er nú eina- ferð myndað av mann- fólki, sum smíða lógir og taka avgerð um tað, sum skal fremjast í framtíðini. Persónliga haldi eg, at tað hevði verið eitt betri sam- felag, um kvinnur í størri tali fingu hevi at verða har, sum avgerðir og lógir verða gjerdar. Vit liva í einum væl. ferdarsamfelag, og tað ber ikki til at gera beinleiðis uppreistur, ti menn eins og kvinnur eru heft av ti, sum tey í felag ella hver sær hava sett seg fyri Harafturímóti kundi ein hugsað sær eina fridarliga loysn, har kvinnur fingu líka nógvar t.d. ting sessir, sum menn. Hetta kann gerast innanhýsis í politisku flokkunum, og tað er ótrúligt í 1986, at flokkarnir eru slopnir undan at fremja kvinnu- kvotuna á hesum stigi! Her liggur tann kanska mest álvarssami fressurin grivin. Politisku flokkar- nir hava ikki fingið av- bjóðingina enn. Teir sova í besta lag — og tað fara teir ivaleyst at gera so leingi, teir fáa frið. Friðin fáa teir so sanni- liga, so leingi sum kvinnur | eru so ósamdar innanhýs- is, at tær ikki kunnu góð- taka at meiningarnar eru eins nógvar, sum persón- leikarnir eru. Alvarssemið er, at tær ikki kunnu semjast um nekur mál, sum tær kunnu stríðast fyri felag. Verða sol- idariskar, um eg kann nýta eitt fremmandaorð Pápar eiga detur Avleiðingin kann eisini hugsast at verða, at for eldur innanhýsis gerast 6- trygg. ti samfelagið er so háttað, at tey verða sett upp óti hverjum eðrum. Tað kann eisini hugsast, at slík ósemja smittar bernini, sum síðan fera tað víðari, tá tey verða til- komin. Mammur eiga synir, Síða 9 upprunin í familjuni er sjálvsagt tann, at for- eldrini eru eins góð við bernini, óansæð hvat kyn- ið er. Í dag er ikki neyðugt at kenna seg mansligan, tí maðurin bert skal eiga synir. Hetta trongskygni eru vit tó komin burturúr. Gentur fáa somu útbúgv- ing sum dreingir í sterri mun enn áður, og tað er ikki ónatúrligt í dag. Veikleikin er tó, at kvinnur ikki fáa somu virðing í mannfólkasterv- um, tá tað snýr seg um at finna bestu arbeiðsmegi. Her er frameftir galdandi, at menn fáa leiðandi størv — ikki tí teir hava bestu prógvini, men kanska tí teir verða tiknir fram um kvinnuumsóknir, sum átti at verðið mett á jevn- um feti. Ein lóggáva, sum t.d. tann í Danmark um prioritering av dygd — ikki í kyni, men í arbeiðs- góðsku, hevði m.a. forðað fyri, at líkarætturin verð- ur skúgvaður til viks. Kvinnur, sum veruliga gera eitt arbeiði fyri at . bróta slóg fyri slíkum, eiga alla virðing uppi- borna. Bert harmiligt at veitin millum útbúnar kvinnur og tær minni mentu, er vorðin so stór. Tað er kanska eisini tor- ført at samskipa helvtina av fólkunum í landinum, tá tað sæst, hvussu illa hin helvtin hevur við at semjast. Men hví nýta somu bardagahættir sum teir? Eg loyvi mær at koma við eini rættleiðing í sama blaði fyri at sleppa undan fleiri misskiljing- um. Sosialurin bar fleiri tíðindi um tiltakið hjá kvinnunum. Men aftaná kom einki. Hverki í Sosialinum ella hinum bleðunum. Ein orsek kann vera, at meginpart- urin av blaðfólkunum og fotografunum eru mann- fólk. Eingin ltttakari hevur heldur sett nakað upp á prent. At tosa um sensur hesum ferinum á Sosial- inum er burturvið. Tað er altíð ein spurningur um at velja evni skriva um. Nógv verður ongantíð umrett Hver hevur rætt at hava sína áskoðan. Sjålv dugi eg ikki at síggja nakran mótsetning mill- um kvinnur við útbúgv- ing og kvinnur uttan út- búgving. Kvinnur sum heild kunnu heldur íkki koyrast í ein bólk. Men summar kvinnur hava eitt mál, aðrar eitt Tað verður m.a. gjert í heilaga navni kvinnufri- gerðarnar og sum aftur og aftur kann nýtast sum amboltur í manssamfelag- num. Ballaðar inn í vatt — Higartil hava politisku flokkarnir gjert hópin at siga kvinnum, at tær eru ótryggar og duga ikki at bera síni mál fram. Fyri nekrum árum síðan var so snildisligt farið fram, at flokkarnir skipaðu fyri kvinnutingi. Hetta var gjert — varð sagt kvinnunum, tí tær ikki tordu at lata munnin upp, tá menn vóru til staðar. Á kvinnutingi kundu tær siga og gera sum tær vildu, tí eingin maður hoyrdi ella sá tær! — Eftir míni meting ein misálitisváttan til allar kvinnur í Feroyum! Síðan komu tiltøkini altjóða kvinnudagin 8. mars. Har skuldu menn heldur ikki hava atgongd, tí so skemtaðu = og tosaðu kvinnurnar ikki so natúr- ligt, tí menn teirra vóru til staðar! Um ætlanin er at kvinn- bert kunnu verða natúrligar tá tær eru einsamallar, hvussu kunnu tær so aktivt taka lut í samfelagsmálum, har tær undir ellum umsteð- um noyðast at tosa við menn? — Eftir mínum tykki ur Annars er tað ófert, at vit eru samdar um, at tað onga leið ferir at steingja annað kynið úti. Eg havi ikki lagt upp til nakað stríð. Men eg annað enn ein misálitisváttan — bæði fyri menn og kvinn- ur: Gev monnum innlit í tykkara heimi — Serliga leiðiligt var tað at skipa fyri kvinnu- seminar, har kvinnumál seriøst vóru legd fram, men sum menn ikki fingu atgongd til. — Tað er minst líka so neyðugt at siga monnum frá, hvussu kvinnur hugsa og arbeiða. Hvussu tær hava tað í gerandis- degnum og hvussu fram skal farast fyri at staðan kann broytast til tað betra. At avbyrgja kvinnu- málið so burturav í ár- inum 1986 er heilt burtur- við og gravar bert veitina enn breiðari, enn hon so koma fram og seta niður á tað, sum veruliga fór fram og skúgva tiltakið til viks uttan at skeita eftir tí, er bert enn eitt vápn sum kvinnur nýta hver móti aðrari. Hver fær ágóðan av hesum stríðnum er ikki neyðugt at nevna. Tað vita vit. Dagny Joensen blaðkvinna loyvdi mær at siga mína hugsan, tá fekk ábreiðslur eg Randi