týsdagur 18. mars 1986síða 16

Síða 16 tíðindablaðið Olof Palme hevði eina Nr. 32 — 18. mars 1986 sp Brennandi trá eftir at bøta um e / skeivleikar sum altjóðasamfelagið og menningarlondini stynja undir — Men hann skilti eisini sum fáur, at tú kanst ikki broyta heimin einans við einum sterkum vilja av einum góðum hjarta. Tú mást hava eitt hugsjónarligt ásteði, ein politiskan og humanistiskan haldbotn av solidariteti við mannaættina at ganga út frá. Hetta segði Jóannes Dalsgaard m.a. í minningarorðum sínum um Olof Palme, sum vit prenta niðanfyri: »Går man en aften pá gad- erne í Calcutta í India, má man ofte gá midt pá gaden. For pá fortovet lig- ger menneskene tæt pak- kede, born og gamle. Fordi de ikke har noget andet sted at bo Dette er vor verden. Af den er vi afhængige. Over- for den har vi ansvar.« Hesi orå, søgd av hug- sjónarmanninum, politik- aranum og mentamann- inum, Olof Palme, lysa so rámandi tað mark, sum i dag gongur millum suður og norður — ta gjógv, sum gongur millum rík og fátæk lond. Hendan gjógvin gongur millum tey, sum ríviliga taka til sín av heimsins tilfeingi og tey, sum lata hetta til- feingi og av somu grund ikki fáa sín part burturav Hendan steðan, sum er ein fylgjan av aldar gomlum hjálandaveldi, er oftast merkt av menning ella menning uppá treytir teirra ríku Hungur og hall ófriður og menniskjaskaptar náttúruvanlukkur eyð- kenna ta mynd vit dagliga hava fyri eygum okkara av tí verð, sum liggur handan gjónna Millum eystur og vestur gongur eisini eitt mark er eisini ein gjógv. Hend- an gjógv stavar frá rivum, sum komu í ta antinasist- isku fylking, ið annars bjargaði mannaættini undan tí vanda, sum nazisman var undir- Hetta er ein gjógv av misáliti stríði, politiskari ístíð otta og fylgd a veldini eirindaleyst hava dubbað seg til tenninar við vápnum so um, so ræðuligum, at alt jerðini fyri síðan skapan hótt. Í hesi ístíð hava stór- veldini borið seg at, sum vóru tey einsamøll á klót- Dis å mv á ferð er uni, sum áttu tey hana einsamøll, uttan fyrilit við sum longu nú partvís eru offrini og sum fyrst verða offrað, um tað av álvara brestur á, t.v.s. smátjóðir og vanlig menn- iskju innan so væl sum uttan fyri hernaðarblokk- arnar Henda politiska ístíð, henda terrorbalansa ráddi ikki bert millum makt- blokkarnar, men setti eisini sín dapra dám á ger- andisdagin í USA, Sovjet teimum, og í teimum mongu smærri londum, sum við blokkpolitikkinum vórðu tengd av báðum risaveld- unum Men uttanfyri eins og innanfyri merkini báðu megin gjáirnar, vóru alla tíðina einstaklingar, flokk- ar, fólkarerslur og lond sum ikki vildu og sum ikki vilja góðtaka hesa mynd sum nakað ævinligt, enda- ligt og óbroytiligt. Alla tíðina vóru og eru tað nekur, sum ikki vildu ella vilja góðtaka, at órættur og ojavni eru natturugivin fyribrigdi, nekur sum trúu og trúgva, at tað ber til nekur sum siga »Dette er vor verden at broyta Af den er vi afhængige Over for den har vi an- svara Hesi — tað veri seg lond ella einstaklingar, byggja brýr yvir gjáirnar og gera lið í garðarnar Ein slík menniskja var Olof Palme, hvers minni vit eru komin saman her Hann hevði til- vitið, hann hevði at broyta teir skeivleikar, at heiðra viljan eru í okkara væl- sum enn ferdarsamfeløgum og hann hevði eina brennandi trá ettir at beta um teir 5 SKEelvVielKar sun 2] Or samfelagið og mer g nningar londini Men hann skilti eisini um fáur, at tú kanst ikki broyta heimin einans við einum ynja undir hava eitt 1gsjO rligt as ødi, en sKan og humanistis haldbotr iv solidarite ið in ættin at Men kundi ikki ganga ut solidarit } bert ganga hesin menniskjuni, uppá men eisini upp á lond og rørsl- ur, mátti galda øll, sum stríddust fyri at sleppa undan tí sálarliga og bú- skaparliga oki, sum sjálv tann koloniala steðan leggur á menniskjað í triðja heiminum. Fáur skilti sum Olof Palme fólkini í triðja heim- inum. Hann skilti hví teirra politisku útvegir, amboð og atburður máttu verða eðrvísi enn okkara og hann dugdi at síggja, hví teirra stríð og stremb- an ikki kunnu metast við okkara eygum og mátast við okkara normum. Tí vann hann so stórt álit í einum stórum parti av triðja heiminum og tí gjørdist hann ein tann ítarsti talsmaður teirra, sum búgva sunnan fyri mark og gjáir Steða Palmes mótvegis 3. heiminum og steða hansara mótvegis dikta- urum og stýrum, sum kúga mannarættindini var rligt framhald hansara menning sum skja og politikari Miðskeiðis í sekstiár unum, tá tann tvísporandi tímiliga og menningin var um at taka teknologiska menniskjað av ræði, tá øll ideologisk og kensluborin tala var um at tagna, hoyrdi Palme, sum ein av teimum fáu vestligu stats- monnum, grasið grógva Hann lýsti tíðliga sína steðu til tann ungdóm, sum gjerdist alt meira misnegdur við heimin og til teir intellektuellu, sum etaðust yvir, hvussuleiðis politikararnir nýttu teirra granskingarúrslit nakað soleiðis: Demokratiet og inter- nationalismen handler i dag mere end nogen sinde om menneskers sociale vil- kår. Dette har ungdom- men og videnskabsmæn- dene forstået. Derfor pro- testerer de Ungdommen i alle lande har udtrykt skarpere former end nogen sinde tidligere Det ville være en kata- strofal fejlvurdering ikke protester i at tage protesterne alvor ligt Aftaná 68 tá Bell moralsk og politisk virði vóru tikin upp til nýggjar skuldu ingar 1714 tanda sina roynd, tå ny vdukadi sítt sanna andlit, stóð Olof Palme fyri norðurlendska mperialisman ungdóminum, sum ein av teimum fåu hverki vildi ella kundi tiga, sum talaði Róma beint ímót sum ikki stakk upp fyri hóttum og ein av teim- um fáu statsmonnum, sum framvegis loyvdi sær at hava dreymar sum ein politikari hvers orð og gerðir vóru eitt. Tíðin aftaná 68 vísti umheim- inum, hvussu framskygd- ur hann hevði verið, og hvussu moralskt sterkur hann og við honum land hansara hevdu staðið og framvegis stóðu til henda dag. Væl vita vit, at einstakl- ingar einsamallir broyta ikki segunar gongd, men vit vita líka so væl, at uttan menniskjur sum Olof Palme, uttan menn- iskju við hansara persón- ligu ábyrgdarkenslu, móti, áræði, kenslum, bjarta viti, og ikki minst hansara menniskjasýni, vóru fólkarerslur og demo kratiskir flokkar, veingja- skerd Menniskjasýn kom klárt fram í einum brævi til Bruno Kreisky sum hansara Leygardagir seinra part skipaðu fakfeløg Fólk fyri Friði og Kvinnur fyri Friði, fyri minningarhaldi í Norð isinum i deyða sam Í | Olof voru Palmes A samkomuni reður, yrkingar og tón leikur. Reðararnir vóru Jóannes Dalsgaard, løgtingsmadur, Inge- borg Vinther, formaður | i Føroya Arbeidarafel- ag og Hedin M. Klein, formaður í Norrøna fel- agnum. Omtimistisk er mit bil lede af den grund at jeg til tror menneskene en stor evne til solidaritet, til for ståelse for andres forhold, til medansvar for en fælles Men heller ikk« min optimisme er forbehold Vi får, Willy Brandt siger, hele ti iser for hvilk« afgrunde af had og barbari fremtid uden som den nye bet der er gemt i os. Men hel , ler ikke det onde er abs lut. Ba ryder frem må t afg A—— sló IÐA ——