leygardagur 31. mai 1986síða 2

Nr. 60 — 31. maí 1986 me Arbeiði til allar hendur... Stórt byggivirksemi og harvið nógvir útlendskir handverkarar í Føroyum. Hvussu ávirkar hetta hvort einstakt arbeiði. Tann ið letur arbeiðið gera. Lønarlagid. Hin føroyska handverkar- an í dag og í framtíðini. Hvussu við skattaviðurskiftunum hjá útlendsk- um fyritøkum og arbeiðarum og landsbúskapin sum heild. Hetta eru spurningar, sum mong seta sær í dag. Nakra fullfiggjada mynd av hesum kunnu vit ikki geva í eini tílíkari grein, men vit hava roynt at kanna okkurt hesum viðvíkjandi. Byggivirksemið er í dag stórt kring alt landið. Serliga í høvudsstadarum- ráðnum, og nógv spyrja hvat alt hetta skal enda við. Fer hetta at halda fram og um ikki, hvat so. Hver stendur so eftir við sviðið soð ? Bert í Havn eru hesi stórarbeiði í gerð: Havnaútbygging við eystaru kei og gråtbrotid á Glyvursnesi í samband við havnaútbyggingina, vatnverkið í Villingardali, Ellis- og røktarheim brennistødin, sethúsabygging í Berja- brekku og um stutta tíð verður farið undir at byggibúgva idnadarøkid á Sandvíkarhjalla og havnagki á Sundi við idnadarbygningum, umframt nógv vegaarbeiði — fyri ikki at tala um ætlaða flogvøllin !!! Bert tey stóru arbeiðini, sum í løtum eru í gerð, eru fyri tilsamans nógvar hundrað miljónir. Tað eru so langt frá nógmikið av føroyskum handverkarum til hesi arbeidi. Byggivirkini hava ti einki kronu i skatti Er talan um utlendska fyritøku, sum ikki hevur heimstad i Føroyum og sum hevur , arbeidi i minni enn 6 månadir, rindar hvørki fyritøkan ella arbeiðsfólkið eina einastu krónu í skatti til foroyska lands- ella kommunukassan Ein útlendsk fyritoka verður biðin um at eitt ávíst oyum Tað kann vera fyri fleiri milliónir. Fyritøkan kemur til Feroya við maskinum og fólki og fer undir arbeiðið Arbeiðið er ætlað at vara 9—10 mánaðir, men felagið vil sjálvandi hava arbeiðið frá hondini skjót- ast gjerligt. Teir biðja fólkið arbeiða yvirtid. Tað hevur arbeiðsfólkið einki imóti. Tess meira i teirra part uppá styttri tid og skjótari sleppa teir heimaftur. Arbeiðið gongur væl og er liðugt eftir sløkum seks mánaðum. Hann, ið letur arbeiðið gera, fær eftir lokið arbeið rokning frá skrivstovuni í gera arbeiði í Fer útlandinum, og rindar Utlendska felagið fer heimaítur ettir fuliglørt kassin. Ikki eina einastu krónu Soleiðis kann tað ganga, og fleiri dømi eru um hesa segu Vit kunnu eisini taka eitt annað demi, sum heldur ikki er tikið úr leysum lofti: Ein stór fyritøka í Før- oyum átekur sær eitt ar- beiði. Eisini fyri nógvar milliónir. Teir hava sjálvandi ikki nógmikið av t.d. timbur- monnum, men teir hava hoyrt um danska fyritøku, sum hevur specialiserað seg i at »skaffa« fólk til åvisar uppgåvur. Teir so gera, og eitt lið av útlendskum handverk arum er á veg til Føroya Timburarbeiðið er Kanska ne ti av gium Hvat skattakrónum frá hesum útlendska liði? Ikki eina krónu. Hverki frá út- lendsku fyritekuni ella frá nøkrum av timburmonn- unum. fær landskassin i Soleidis kann tad gerast, og soleidis verdur gjørt. Og her kann leggjast aftrat, at einki ólógligt er gjort. Hetta er heilt og fult í tráð við skattalóg- ina. =< Hvat sigur < Líkningarráðið? Ein arbeiðstakari, sum ikki er heimahoyrandi í Feroyum og sum heldur ikki hevur fast rakstrar- stað her, skal hava verið í Feroyum í minsta lagi í seks mánaðir áðrenn líkn- ingarráðið kann seta hann A í skatt 4flan a seks mar ið af Å ; | itt virl % € rn if } r ð í r ndsku tak er avl lærutiðina innaftur so er hetta fólkið, sum kemur, ikki í tænastu hjá føroyska arbeiðstakaran um og tí ikki skattskyld ugur í Feroyum. Tað kunnu teir vera í upp til seks mánaðir, sigur líkn ingarráðið Vit hava útvegað okk um nøvnini á eimi 20 ut lendskum fyritøkum, sum siggja i hava ti av og á eru at Feroyum. Vit spurt líkningarráðið, um hesi virki lata skatt í Fer oyum, men tað kunnu vit ikki fáa at vita. Líkning arráðið hevur tagnar skyldu, verður sagt Í arbeiði hjá arbeiðstakara í Føroyum Lat okkum so taka triðja demi: Vit hava eitt minni fer- oyskt byggivirki, sum ikki átekur sær tær heilt stóru uppgávurnar Hetta virki sendir neyvan boð eftir nøkrum størri sjakki, men setir heldur eina lys- ing í utlendska avis og sekir eftir tveimum timb- urmonnum. Viðkomandi er heppin, og tveir mans hava hug at koma til Feroya at royna seg. Hvat sigur nú skatta- valdið: Líkningarráðið: Um eitt virki, skrásett í Føroyum setir fólk í arbeiði, so eru beinanvegin skatt og vilja fáa } kyldugir A-skatt av ellum ti 3 Ís * lagt teir vinna tor.- — Hetta er helst ein av orsøkunum til, at ikki so nógv vilja koma í læru, sigur Høgni Højgaard, formaður í Havnar Handverkarafelag annad i at velja enn at bidja fremm- anda arbeiðsmegi koma til hjálpar. Ikki allir arbeiðstakarar vilja taka lærlingar. r>