leygardagur 31. mai 1986síða 3

Nr. 60 — 31. maí 1986 = . På tHiAndahla AA … og gott og væl tað 1 miljón fyri kost og uppihald — bert fyri eitt arbeiðspláss — Tað, at seta so nógv arbeiði í verk, at neyðugt er við nógvari útlendskari arbeiðsmegi, hevur nógv- ar vansar við sær. Bert fyri eitt av arbeiðs- plássunum í Havn letur arbeiðsánarin — Tórs- havnar Kommuna — og tað vil aftur siga skatt- gjaldarin í Havn, eina millión krónur í kost og uppihald fyri. Sambært byggivirkið E. Pihl & Søn er tað heldur ikki nøkur serliga góð forrætning, at hava útlendingar í arbeiði. Tað kostar bæði stríð og peng- ar. ” Tå tilboð verða givin uppá byggi- og anleggs- arbeiðir er vanligt við á- vísum fyrivarnum. Eitt tað týðandi fyri- varnið er tað hjá Feroya Handverksmeistarafelag mest Í 4. grein í hesum fyri- varni stendur: Arbeiðstakarin kann krevja leingjan av tíðar- freistini, um útbúgvin ar- beiðsmegi ikki kann út- vegast. Somu rættindi hevur arbeiðstakarin við- víkjandi tilfarsveitingum, ið eru rættstundis bílagd- ar, men sum ikki koma fram til tíðina. Um arbeiðsmegi, sum vanliga fæst á staðnum, eftir avtalu við arbeiðsán- aran verður tikin av bygd, rindan arbeiðsánarin út- reiðslurnar ið standast av hesum, til ferðing, vistar- hald v.m.; afturat hesum verða lagdar umsitingar- útreiðslur. Sum tað sæst, verður her sagt, at arbeiðsmegi kann takast av bygd, um íkki nóg mikið er á staðnum. Í dag er hesin meguleiki neyvan til, og má tí leitast út um landoddarnar. Húsaviðurskifti Ein annar vansi av so nógvari útlendskari ar- beiðsmegi er, at onku- staðni skulu hesi fólk búgva. Bert eitt av byggi- feløgunum i Havn, E. Pihl & Søn hevur leigað 20 — 25 Hús ella íbúðir. Hetta hevur sjálvandi aftur við sær, at trongligari er hjá havnarfólki at fáa okkurt at búgva í, og haraftrat verður prísurin hægri, tess sterri eftirspurning- urin er tor.- Stor havnautbygging fer fram vid eystara keiøki i Havn Steen Balle, stjóri i E. Pihl & Søn i Føroyum: Sum heild skeivt at hava sett å so nógv arbeiði í senn E. Pihl & Søn er í løtuni landsins størsta privata arbeidsplåss. Har arbeida 130 fólk. Av hesum 130 fólkunum eru 50 útlend- ingar. Steen Balle er stjóri í E. Pihl á Søn í Føroyum. Spurdur um, hvat tað kostar eyka, at hava út- lendska arbeiðsmegi í staðin fyri foroyska, sigur hann, at í flestu førum hava teir sjálvir verið noyddir at gjalda nógvar eyka útreiðslur í samband við útlendska arbeiðs- megi, men í samband við okkurt av hesum seinastu arbeiðunum er avtala gjørd við arbeidsånaran um at bera hesar útreiðsl- ur. Steen Balle sigur, at í hesum ferinum er arbeiðið dýrkað av hesi orsøk við umleið 5 0/0-um. Ikki møguleika at bjóða uppá fleiri arbeiðir Spurdur um teir bjóða uppá enn fleiri arbeiðir, hóast vónleyst er at fáa foroyska arbeiðsmegi, sig- ur Steen Balle, at teir als ongan meguleika hava havt at bjóða uppá fleiri av teimum arbeiðum, sum eru útboðin í seinastuni. Hann sigur, Pihl á Sen ongan meguleika hava at fara undir nakað nýtt ar- beiði komandi 3—4 mán- aðarnar Metir tú tað er beint seta fleiri arbeiði í gongd, tá ein framman- undan veit, at ógjerligt er at fáa feroyska arbeiðs- megi? Sum heild haldi eg ikki tað er beint, at so nógv arbeiðir eru sett í verk. Fyri okkara viðkom- andi kann eg siga, at tað eru ikki bert arbeiðsmenn og handverkarar vit ikki hava nóg mikið av. Tað er eisini verkfreðingar og haraftrat maskinamboð. Steen Balle sigur, at teir hevdu stórar trupul- leikar uppi í Villingardali. Eitt heilt sjakk rýmdi, og at teir nú við neyð og deyð hava fingið nakað av fólki aftur, men hetta hevur kostað teimum nógv og haraftrat = er arbeiðið vorðið seinkað í 3 til 4 vik- Formaðurin í Hand verkarafelagnum bar ótta fyri, at útlendingarnir koma at taka arbeiðið frá feroyskum handverkarum tá minni arbeiði verður aftur. Hvat sigur Steen Balle til tað? Tað er eingin vandi við ti. So skjótt arbeiðið minkar, fara útlendingar- nir heimaftur. Hetta kost- ar okkum eisini alt ov nógv. Í flestu forum mugu vit sjálvir gjalda hesar eykaútreiðslur, og ofta er ógvuliga trupult at fáa pengarnar aftur. Vanliga tingast vit við arbeiðs- ánaran um eitt krónutal fyri útlendska arbeiðs- megi. tór.- Hvat sigur formaðurin í Havnar Handverkarafel- ag, Høgni Højgaard? — Er talan um almenn arbeiðir, sum kunnu bíða, áttu vit ikki at sett tey í verk enn, tí almikið er av arbeiði frammanundan. Vit kunnu lættliga koma í somu stæðu sum i 1981-82, tá handverkarar gingu ar- beiðsleysir tveir og triggj- ar mánaðar um veturin. Tað er ikki óhugsandi at hetta verður stødan aftur um eini tvey til trý ár. Um hverja ávirkan út- lenskir handverkarar kunnu hava her sigur Hegni Hejgaard, at tað kann henda, at teir búseta seg her og harvið taka ar- beiði frá føroyskum hand- verkarum, so skjótt ar- beiðið minkar aftur. Tað er arbeiðsgevarin, sum ger av, hvenn hann vil hava í arbeiði, og henda kann, at føroysku handverkararnir verða teir fyrstu, sum verða upp- sagdir. Hetta vildi verið katastrofa fyri feroying- ar, men leggur Hegni aft- rat, at tá má man bert vóna, at samvitskan hev- ur nakað at siga. — Vit uppliva eisini alt ov ofta at tá sokallaðir ídnaðarbygningar verða settir upp, koma útlend- ingar at seta upp, og tá húsið stendur liðugt, skapar hetta hús einki ar- beiðspláss meira. Um tað ikki veruliga eru arbeiðs- skapandi virkir, sum skulu byggjast á nýggja idnadarøkinum á Sand- víkarhjalla, kundi hendan bygginúning einsvæl bíð- að nakað, heldur Hegni Hejgaard. Mæla til at taka lærlingar Havnar Handverkarafelag hevur mangan heitt á ar- beiðstakarar um at taka lærlingar i enn sterri mun enn teir hava gjørt. Høgni Hejgaard sigur, at tað eru arbeiðstakarar, sum hava nógvar lærlingar, men so aftur aðrir, sum treyðugt vilja. — Tað eru í letuni ikki so nógv ungfólk, sum bíða eftir einum læruplássi, sigur Hegni. Ein av or- sekunum til hetta kann vera, at binda seg fýra ár er kanska long tíð, og len- in hevur sjálvandi eisini nógv at siga. — Skulu vit sammeta okkum við aðrar lenar- bólkar, hava vit 33 ár at vinna lærutíðina inn- aftur.Um lærlingurin er útlærdur, tá hann er 22 ára gamal, nærkast hann pensiónsaldri, tá hann hevur vunnið lærutíðina innaftur. Um vit skulu sammeta okkum við t.d. starvsfólk og vinna lærutíðina inn- aftur eftir 10 árum, átti tímalenin at verið 9 krón- ur hægri. Vikulenin fyri 40 tíma viku hjá handverkara er í dag 2.743,60. Lærlinga- lenin er fyrsta árið 25% og tey fylgjandi 35%, 45% og 55% seinasta árið. tór.-