hósdagur 22. mai 1986síða 12

Síða 12 tíðindablaðið Oljuvinna i Føroyum Føroyingar fara ikki at leita Ikki kann roknast vid, at tað verða feroyingar, sum fara at leita eftir olju við Feroyar, tað eru tað alt ov n ógvar forðingar fyri. Víst er í samandráttinum av undirgrundarålitinum at ongar lógfreðiligar forðingar eru fyri, at vit kunnu vinna ráevni úr undirgrundini. Tekniskt og fíggjarliga er tó ikki nakar hugsingur um, at feroyingar koma at hava nakran týðandi leik- lut í leitingini. Tekniligi trupulleikin Føknfrødisligi trupulleik in er Strour Vit kunnu kki Dygg allar F SKrevjandi Ney ðugt er aí arbeiði byggja vid ein fjørd við upp til 600 m dýpi, og slík- ar firðir hava vit ikki, eis- ini krevst nógv serútbúgv- ið fólk til hetta arbeiði. Hjá Norwegian Contrac- tors arbeiða yvir 100 fólk bert við at stoypa betong- beinini til pallarnar. Til at útvinna oljuna krevst eis- ini serútbúgvið fólk á øll- um ekjum, og feroyingar eiga eingi slík fólk í dag. Buskaparligi trupulleikin Buskaparligi trupulleikin man vera størsti klepp- urin fyri luttøku hjå før- oyingum i hesi vinnu I Norra kostar utbygg- ingin av Gullfaks feltinum uml. 60 mia. n.kr., hetta er vid 3 pallum og oljuleið- ing. Á Norwegian Con- tractors metir upplysing- arstjórin leysliga, at ein einsamallur pallur vid Før- oyar fer at kosta yvir 50 mia. kr. Orsøkin til hetta, er tað stóra dýpið kring Feroyar Tá havdýpið tvey- faldast, fýrafaldast út- reiðslurnar. Har borað verður eftir olju í Norra, er dýpið á flestu stoðum uml. 200 m. Meðan tað við Feroyar er uml. 500 m. dýpi. So tað verða avgjert ikki vit, ið koma at gjalda hesa stóru peningaupphædd Hverjar innteku- meguleikar hava vit um tað verður borað, og hverjar kunnu vit brúka Ein spurningur, sum kjak- ið um meguliga oljuvinnu undir Feroyum sjálvsagt kemur inn á, er >Hvat fáa Feroyar sjálvar burturúr<. Eisini man mangur hava hoyrt fylgjandi argu- ment móti oljuvinnu: >Hví bora við Feroyar, tá vinn- ingurin kortini endar í kassanum hjá einari multinationalari fyri- tøku«. Innan fyri oljuvinnu eru tað nógvir mátar at vinna pening uppá. Sjálv fram- leiðslan og selan er bert ein. Sun að sæst aðra rapportini kunnu vit feroyingar lítið gera á hesum økinum, haraftur- ímóti kunnu vit »forsyna« boripallarnar við ellum frá sápu og rustfjernara frá Kemilux, til rullupylsu og livraposteig frá Matveru- virkinum. Vit kunnu eisini verða við í transport- vinnuni. Í Norra er okkurt heilt stórt virki, sum bara hevur til arbeiðis at flyta fólk við tyrlum frá pallum til lands og øvugt. Men hin týdningar- mesta inntekan hjá Føroya landi kemur óivað at verða skattainntekan. Í Norra eru oljuskattainn- tekurnar uml. 30% av skattainntekunum. Eitt annað, sum gevur nógvan pening, er at gera boripallar, men á hesum ekinum fara vit at fáa stórar geografiskar trup- ulleikar. Sosiala árinið A vesturstrondini Í Noregi, serliga í Stav- anger og Bergen hava nakrir útlendskir oljuar- beiðarar búsett seg. Hesir útlendingar koma ikki so nógv saman við restini av fólkinum har á staðnum, men hava skapað nakrar sokallaðar koloniir við egnum skúlum o.s.fr. Um oljuvinna kemur til Feroya, so halda vit, at vit væl kunna sleppa undan teirri stóru tilgongdini av útlendskari arbeidsmegi til tað føroyska sam- felagið. Um oljuvinna kemur til Feroya, so verða boringarnar antin so nær teimum ensku boring- unum ella so nær Ong- landi, at steðirnar líka so væl kunna liggja í Ong- landi. Hetta hevði verið Nr. 56 — 22. maí 1986 ein fyrimunur fyri Fer- oyar, so okkara samfelag ikki broytist alt ov nógv, men hetta krevur sjálv- andi nógv arbeiði Noreg hevði í 1980, og fleir ár undan, undirskot á handilsjavnanum. I 1981 hevdu teir so yvirskot á handilsjavn- anum og hava havt tað síðani. Búskaparfreðingar hjá CMI og ROGALANDS FORSKNING vóru á einum máli um, at hetta einamest er inntekunum frá oljuvinnuni fyri at takka. Frá hesum bu- skaparfreðingunum fingu vit eisini at vita, at í teimum býunum, sum oljuvinnan hevði mest samband við (tad er i Bergen, Stavanger og ann- ars í suðurvesturstrondini yvirhevur) var ein mun- andi inflation komin, og var hetta orsakað av teimum nógvu pengunum, sum vóru millum fólk inn- an oljuvinnuna. Oljuvinn- an gevur stórar lenir av sær til sítt arbeiðsfólk, og hetta hevði eisini tað við sær, at fólk fór úr aðrari vinnu (t.d. fiskimenn) i oljuvinnuna Inflatiónin í oljuum- ráðunum í Noregi er tó minkað nakað aftur, og nú kann inflatiónin mestsum merkjast javnt yvir alt Noreg Henda inflatiónin hevur tó ikki verið sterri enn so, at reallenin er vaksin munandi Hesir buskaparfrød- ingar vóru fegnir um, at norskir politikarar og tað norska vinnulívið longu nú hevdu fatað, at olja er eitt avmarkað rikidømi og at Noreg hevur hetta ríkidemi í uml. 150 ár afturat Av hesum orsekum var tað norska samfelagið longu nú byrjaði at brúka yvirskotið frá oljuvinnuni til ílegur í annan ídnað har kann td. fiskaaling. Eisini vóru teir fegnir um at ídnaðurin sum heild var vorðin nevnast meira desentraliseraður soleiðis at tey smá virkini eisini fingi ein ídnað Vit fingu ta fatan av norðmonnum, at teir vóru ógvuliga bjargskygnir men teir meintu, at eitt tað mest umráðandi var at kenna síni merk Hetta vísa teir eisir við at teir longu