leygardagur 14. juni 1986síða 7

Nr. 66 — 14. juni 1986 Sosialistisku limirnir i felagsmarknadar- tinginum høvdu herfyri stevnu um hav- dálking. Hóast Føroyar ikki eru limir i EF, vóru umboð fyri foroyska javnaðar- flokkin boðin við. Jákup Lindenskov, log- tingsformaður og Jergen Thomsen, log- tingsmaður luttóku. Jákup Lindenskov skrivar: Í farnu viku vóru sosial- istisku limirnir í Felags- marknaðartinginum til stevnu á Arbeiðaraháskúl- anum í Esbjerg, har teir tóku til viðgerðar ymsar spurningar, sum eisini hava stersta áhuga fyri okkum feroyingar. Serliga spurningurin um alt tað, sum verður slept á sjógv og sekt úti á havi. Vit hildu hetta vera týdningarmikið og tá Javnaðarflokkurin hevði fingið hevi til at taka lut við tveimum luttakarum sum gestum, fóru vit báð- ir, Jergen Thomsen og undirritaði á hesa stevnu, men mest um evnið >prob- lems of The Seas sur- rounding Europa with the North Sea as an ex- apmple«, sum var grund- lógardagin. Tað vóru sjálvsagt eis- ini onnur áhugaverd evni frammi, men tá vit íkki hevdu hevi til at vera til alla stevnuna, valdu vit at fylgja við í orðaskiftinum um havdálkingina, men vit høvdu eisini høvi til at hoyra frågreiding frå Ivar Nørgaard, fólkatings- manni og framsegumaður fyri europeiskar spurn- ingar, har hann greiddi frá steðuni hjá donsku sosialdemokratunum og hví teir ikki í einum og ellum fylgja EF-lond- unum í teimum stødum, sum tey sterru londini vilja hava framt g jøgnum EF-tingið. Ivar Nergaard helt sera fast um tað prin- sipiella hjá donsku javn- aðarmonnunum, at teir vilja ikki sleppa meguleik- anum at kunna leggja niður veto í felags lóg- gávuspurningum í Eur- opatinginum. Fyri hesa stødu fekk Ivar Nørgaard nógvar atfinningar frá limum úr eðrum EF- londum, serliga teimum sterru. Tað var gjerd ein rætti- liga drúgv niðursteða um spurningin um ein felags politikk frá EF-londunum um hevini. Um fiskiskap in, um flutning, um orku og dálking. Um hvussu virksemið skal samskip- ast um tann politikk, sos ialistiski bólkurin í EF- tinginum eigur at føra Tað varð ásannað, at neyðugt er at fremja ein maritiman politikk. At kanna neyvt, hvussu um- hvervini best vera vard móti spilling og oyðing. Vit hildu tað vera rætt at siga okkara hugsan og førdi eg m.a. hetta fram, sum her verður endurgivið á donskum: »Vi er — 2 repræsen- tanter fra den socialdemo- kratiske parlaments- gruppe på Færøerne som indbudte gæster fra et meget lille folkasamfund midt i Atlanterhavet — en beliggenhed, der geograf- isk må siges at ligge lige i centrum, med den reneste luft og det reneste hav- område i denne del af ver- den. Eksistensgrundlaget er kun og alene fiskebank- erne ved Færøerne. Vi har en meget mod- erne fiskeflåde, en effektiv drevet fiskeindustri Denne industri er pri- mært bygget op under den forudsætning at vore fiskebanker ikke bliver ødelagt. Men vores eksistens er i den grad afhængig af, at disse forhold kan få lov til at forblive som de er, d.v.s at den omsiggribende for- urening af havene ikke skal ødelægge vores eks- istensgrundlag mulig- heden som fiskerination. Med Norge mod øst og Storbritannien mod syd, helt op til vores fiskeri- territorium — eller billed- ligt talt, helt op til vores landbrugsjord har vi olieindustrien tæt inde på livet, der hvor vi skal hente vore råprodukter. Over 95% af den totale færøske export kommer fra havet, fra fiskeriprod- ukterne. Vi er meget bekymrede for vores eksistens i til- fælde af, at der sker et tekniskt uheld fra oliebor- ingerne i havområderne i disse omtalte land- områder. Vi er meget bekymrede over udviklingen i ind- ustrilandene med den ten- dens, der er med øget for- urening, der hele tiden er med til at true havmiljø- erne Som et folkesamfund 45.000 sjæle — har vi ofte svært ved at komme til orde på de til enhver tid rigtige steder. Vi er derfor meget glade for ved også denne anled- ning at kunne udtrykke Havdalkingarstevna vore synspunkter Hr. formand! Vi vil ap pellere til den socialistiske EF-gruppe, vel i særdeles- hed til den danske social- demokratiske gruppe, som vi specielt føler so nær knyttet til også igennem, vores fælles kongekrone vedrørende problem- atikken om miljøerne i havene. Jeg vil understrege, at færingernes eksistens har været muligheden af at kunne beskatte — at aflive havdyrene omkring vore øer, iberegnet fiskene. Det er ikke nogen hem- melighed i denne forsam- ling, at der er drevet u- hyrlig rædselskampagner — økonomisk terror — mod vort folkesamfund, fordi vi afliver nogen hvaler pr. år. Det er vi specialister i. Denne aflivning er så af- gjort ikke nogen forlys- telsesceremoni, sådan som det udlægges. Og jeg vil kraftigt und- erstrege, at vi aldeles ikke afliver hvalerne i export- øjemed. De bliver fordelt til befolkningen Vi er mange der tror, at kampagnen mod Færøer- ne udøves af kapitalen, for at underminere vores fiskeexport, som er af høj- kvalitet hvad fiske- produkter angår. Hr. formand! Vi rejser disse spørgsmål i denne forsamling, da grund- holdningen vel er, at værge de smá og svage nationer! Hr. formand, jeg vil her tilsidst tillade mig at komme med et par spergs- mál: 1. Har EF som også har 2 olieproducerende lande som partnere, taget højde for hvad der kan ske os, som ligger midt i selve farezonen, hvis der skulle ske et teknisk uheld, f.eks. i Nordsøen? Videre: este Jåkup Lindenskov, løg- tingsformadur Har den socialistiske EF-gruppe — og måske særølig den danske social- demokratiske, som vi føler os nær knyttet til — gjort sig den umage at sætte sig ind i hvad der virkelig foregår ved såkaldt grindedrab på Færøerne. Eller har man som ud- gangspunkt mediernes skræk-kampagne? 3. — og vil gruppen tage disse for os livsvigtige spørgsmål til behandling, og Jørgen Thomsen, løg- tingsmaður vóru við á havdálkingarstevnuni før hele vores fiskeexport er ødelagt ?« Esbjerg Arbejderhøjskole er sera væl utgjørdur til altjóða stevnur og hóast umboðað vóru næstan øll verðsins tungumál, so fingu vit alt við, ið sagt varð, tí allar reður vórðu umsettar til ell tey mál, sum talað verða í Europa- tinginum. J. Lindenskov orðurlendsku javnaðar- ungmannafeløgini rådstevnu i Føroyum I døgunum 13., 14. og 15. juni heldur F.N.S.U. (For- bundet Nordiske Sosial- demokratiske Ung- dommer) stjórnarfund í Feroyum. SU fekk í 1979, sum tað fyrsa feroyska politiska ungmannafelag, limaskap í einum norðurlenskum politiskum felagsskapi, og hevur hetta havt stóran týdning fyri SU. Í februar hevði FNSU ráðstevnu í Hadeland í Noregi og bjóðaði SU sær til at skipa fyri næsta stjórnarfundinum, ið bleiv samtyktur at vera í Feroy- um nú. Hetta er aðru ferð, FNSU hevur stjórnarfund í feroyum. Seinast var í 1980. Turkaland A hesi ráðstevnu vóru nógv evni umredd. Eitt av hevuðsevnunum var Turkaland. Yvirlýsing varð gjerd, sum kravdi, at norðurlond einaferð enn leggja sak ímóti Turkalandi fyri brot á mannarættindini. Norð- urlond hava áður kært Turkaland fyri mannarættindadómstólin, men stutt fyri jól varð semja gjerd, tí Turkaland lovaði at gera nakað við hetta álvarsmál. Ein frá- greiding frá Amnesty In- ternational senni vísir, at grundarlagið fyri hesi semju er burtur. Fólk verða framvegis pind, landið hevur fleiri túsund samvitskufangar, og í feb- ruar byrjaði ein rættar- gongd móti fleiri túsund limum í fakfelagnum DISK. Suður-Afrika Fult boykot av Suður SU hevur luttikið á fleiri tiltøkum, sum norðurlendski javnaðarungmannafelags- skapurin hevur skipað fyri. Myndin er frá stevnu í Sveríki, har meira enn 2.000 ung- fólk úr ellum norðurlondum vóru við. Afrika krevur FNSU, og er hetta meiri og meiri við at gerast veruleiki. Stuð- ulin til ANC og SWAPO skal økjast, og eisini skulu norðanlond gera eina so- lidaritetsavtalu við lond- ini, ið hava Suður-Afrika sum granna. Allar norð- urlendskar ílegur í Suður- Afrika skulu takast aftur, og skip úr Suður-Afrika skulu ikki fáa loyvi at koma í nakra havn í norð- urlondum. Umhvervið í Fokus Umhvervisvernd halda ungdómarnir í norður- londum vera av stersta týdningi. Ein bólkur gjerdi eitt frálíkt uppskot, um hvussu vit kundu verja náttúruna betur. Demi, sum betran av eft- irlitinum við tí, sum land- búnaðurin letur leka í áir og vetn. Fiskivinna og havbúnaður mugu leggjast so til rættis, at fiskastovnarnir ikki verða uppfiskaðir. Bensin, ið ikki inniheldur blýggj skal gerast biligari o.s.fr A rådstevnuni luttók eisini umboð fyri IUSY (International Union of Sosialist Youth) og hevði SU ein fund við tað um upptøku av SU í IUSY, og fær SU limaskap til heyst- ar.