týsdagur 17. juni 1986síða 18

Síða 18 Altjóða Friðarárið 1986 og Bahå'i: ee / TN: SS S0Sialurin Nr. 67 17. juni 1986 Fyrijåattan um heimsfrid Í sambandi vid Altjóða Friðarárið 1986 hevur Bahá'í heimsfelagsskapurin givið út bræv undir heitinum >Fyrijáttan um heimsfrið<, stílað til allar tjóðir heimsins. Innihaldið heiminum upp, og m.a. verður heitt á leið- ger ta núverandi steðuna í arar hansara, uttan mun til hugmynda- frødi, at stíga fram og við avgjørdum vilja samráðast í sameindari leitan eftir hald- Talan er sostatt ikki um men mótvegis heim- góðum loysnum nakra átrúnaðarliga heldur um praktisk uppskot teimum ovurstóru trupulleikunum við rivið oddamonnum propagandu, urin í dag hevur at dragast Brævið er og Vestri eins væl og ST-aðalskrivaranum Perez de Cueillar. Í Førovum er tað handað Atla P. Dam, løgmanni. Mót- tøkan hevur sum heild verið stak góð, og millum tey oddafólk kring allan heimin, ið sera positivar viðmerkingar eru Margretha danadrotning, ísraelski forsetin Chaim Herzog og forsætisráð- harrin Shimon Peres, Laurent Fabius, fyrv. forsætisráðharri í Fraklandi, Willy Brandt, vinnari av Nobel-friðarvirðislen- ini og tann gitni katólski gudfreðingurin Hans Kúng, fyri bert at nevna nakrar fáar. Ætlanin er at >Fyrijáttan um heims- frið< skal latast teimum leiðandi í Feroy- um, umframt tí almenningi, ið er áhug- aður, við tað, at tað viðger tey allarmest átroðkandi málini fyri nútíðina. í Eystri hava gjørt Brævið er í fýra pertum, og verður tann fyrsti parturin í blaðnum í dag, meðan hinir partarnir verða birtir í næstu blød- unum. Til tjóðir heimsins: vilja til samráð Fann mikli fridurin, sun gjøgnum ing, er tad valid, sum allir góðhugaðar menniskjur heimsins íbúgvar hava. Á hava tráað eftir upp hesum hættisliga tíðar gjøgnum tíðirnar, sum skeiði, har teir torføru spáarar og yrkjarar hava spurningarnir, tjóðirnar droymt um í ótald ættarlið hava at dragast vid, eru og sum heilagu skriftirnar = runnir saman til eitt hjá mannaættini áhald- felags mál fyri allan heim- andi hava lovað, er nú in, hevði ein miseydnað langt um leingi í eygsjón roynd at demma fyri og tekur fyri tjóðirnar. bylgjuni av stríði og ófriði Fyri fyrstu ferð í seguni er verið óverjandi ábyrgdar- tað meguligt fyri ein og loysi. hvenn at skoða allan heim- Millum tey positivu tek- in við hansara óteljandi inini eru hesi: tann alsamt ymisku folkasløgum í ein- vaksandi måtturin í teim- ari og somu frásjón. um stigunum móti heims- Heimsfriður er ikki einans skipan, sum vórðu tikin meguligur, hann slepst fyrst í hesari eldini við ikki undan. Hetta er stovnsetingini av Fólka- næsta stigið í heimsmenn- sameiningini (League of ingini — tað sum ein Nations), ið fekk Sam- stórur hugsari nevndi eindu Tjóðir sum arvtak- »globalisering mannaætt- ara á einum breiðari arinnar«. grundarlagi; tann sann- Um friðurin bert kann roynd at meirilutin av fáast í lag eftir ósigandi heimsins tjóðum síðan ræðslum, framskundaðum seinna heimsbardaga av treiska fasthaldi menn- hevur fingið sjálvstýri, sum er eitt tekin um, at myndan av tjóðum er kominat enda; samarbeiði iskjunnar við gomlum at- ferðarmynstur, ella um hann kann fáast í lag Atli Dam, legmaður, tekur ímóti Fridarbrævinum millum hesar ungu tjóðir við eldri í felagsáhuga- málum; tann av hesum al- stóra økingin í samarbeidi millum higartil avbyrgd og fíggindalig fólkasleg og bólkar í altjóða fyritaks- semi á vísindaligum, út- búgvingarligum, log- frødisligum, buskapar- ligum og mentunarligum økjum; stovnanir, meira enn nakrantíð, av altjóða humaniterum stovnum; útbreiðslan av kvinnu- og ungdómsrerslum, ið mæla til frið, og tann kravda útklekingin av ein- um steðugt vaksandi neti av vanligum fólkum, sum sekja sjálv- skilning persónligt samskifti gjøgnum visindaligu og teknologisku framstig i Tey hesi ovanliga signaðu old, siga frá stórum fram- stigum í samfelagsligu menningini hjá knettinum og geva eina hóming av, hvussu tað ber til at loysa praktiskar trupulleikar hjá mannaættini. Tey geva júst reiðskapini til umsitingina av tí saman- setta lívinum hjá einum sameindum heimi. Hóast hetia standa forðingarnar Ivi, misfatanir, fordómar, illgrunasemi og snævur- skygt sjálvsókni plága tjóðir og fólkasleg í viður- skiftunum hvert við annað. Tað er í djúpari kenslu av andligari og moralskari skyldu, at vit beint nú verða áskundað til at biðja tygum um at sýna tí stóra innliti ans, sum á fyrsta sinni varð kunngjert teim- um ráðandi hjá mannaætt- ini fyri meira enn hundrað árum síðan av Bahá'u lláh, Bahá í trúarinnar, sum vit eru tað valda álitisfólkið fyri. »Vøonloysisvindar«, skrivadi »Bahå u lláh, »blæsa ur øllum ættum, og tad strid, id skilir sundur og plågar mannaættina, veksur fyri hvønn dag, sum fer. Tekin hótt- kollrenningar og kunnu hómast nú, tí tann núverandi skip- grundara um andi ruðuleika vera Hesin protetiski comurin er anin syrgiliga synir brekað seg at ásannaður væl og virðiliga av felags royndum manna Veikleikin i ti skipanini er ættarinnar nuverandi rættiliga týðiligur í vant dugi hjá óheftum andi limalondum Sameindu Tjóðum til at reka á dyr krigsspekilsið, í tí hótt- andi skrædlinum í altjóða búskaparligu skipanini, í spjaðingini av lógloysi og yvirgangi og í teimum sváru líðingum, sum hesar og aðrar plágur volda ein- um vaksandi milliónatali av menniskjum. Yvir- gangur og tvídráttur eru í sovorðnan mun komin at sermerkja okkara sam- felagsligu, fíggjarligu og átrúnaðarligu skipanir, at mong liggja undir fyri tí sjónarmiði, at sovorðin at- ferð er óloysandi knýtt at tí mennsikjaligu náttúr- uni og tí ómegulig at broyta. Við tí at hetta sjónarmið hevur fest seg, er komin fram lemjandi mót- setningur í menniskja- ligum spurningum. Annan vegin halda øll fólkasleg upp á at vera til reiðar fyri og leingjast eftir friði og samljóði, eftir enda á tí uppskakandi bangilsi, ið ger teirra gerandisdag til plágu. Hinvegin verður óumhugsið staðið við, at menniskjur eru óbetandi sjálvkærar og ágangandi og tískil ikki ferar fyri at stovnseta samfelagsliga skipan, samtíðis framfúsa og friðarliga máttmikla og samljóðandi: eina skipan, sum gevur fríar ræsur fyri skapanarhugi einstakl inga og fyritakssemi, men er grundað á samarbeiði og semju Alt sum tervurin á friði meira átroðkandi krevur hesin grundleggj gerst andi mótsetningur, ið tarnar honum at gerast veruleiki, endurmeting av teimum hugsanum, tann vanliga skoðanin á segu ligu tvistødu mannaættar innar hvílir á. Varð farið sakliga igjøgnum vitnis- burðirnar um hetta, høvdu teir sýnt, at henda atferð langt burtur frá at vera mynd av tí sonnu menn- iskjuni, heldur er reingjan av anda hennara. Nektan í hesum hevði gjert allar menniskjur ferar fyri at sett í gongd uppbyggjandi kreftir, sum, av tí at tær eru sameiniligar við ta menniskjaligu náttúruna, havdu eggjað til samljóð og samstarv ístaðin fyri kriggj og ósemju. At velja hesa kós er ikki at avnokta fortíð menn- iskjunnar, men at skilja hana. Bahá'í trúgvin sær á ta núverandi erkymling- ina í heiminum og ta van- lukkuligu menniskjaiigu støduna sum náttúrligt stig í organiskari gongd, ið ósvitandi at enda fer at hava við mannaættarinnar 1 sær sameining eini einstakari samfelagsskip an, hvørs mørk eru hend an gongustjørnan. Menn iskjurnar eru sum livrunn- in eind farnar igjøgnum menningarstødi svarandi til småbarnaaldur og livi hins barnaår i ein staka. og eru nú í ti órólig asta ungdómstíðarskeiðn um, við tað at tær umsíður eru við at gerast vaksnar Fyrivarnisleys viður kenning av, at fordómar krigg) og eyðræning hava verið óbúgvin steði í veld igari seguligari gongd og at menniskjurnar í dag uppliva tann óundan sleppandi fjáltur, ið sigur frá, at tær eru um at verða vaksnar, er ikki orsek til mishop, men fyritreyt til tess at fara í holt við tað ovurstóra takið at byggja upp fridarligan heim. At hetta kann eydnast — at tær neyðugu uppbyggj- andi kreftirnar eru til og at gjerligt er at reisa sam- einandi samfelagsskipan er júst tað evnið, vit heita á tygum um at kanna. Hvussu so stóra líðing og ófrið tey næstu árini bera í sær, hvussu so depur tey næstu útsýnini enn eru, trýr Bahá'í sam- felagið, at mannaættin kann meta hesi alstóru roynd við áliti á tað enda- liga úrslitið. Øvugt ti at sermerkja endan á sið- menningini, fara tær ógvisligu broytingar, sum mannaættin nærkast al-