hósdagur 19. juni 1986síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Søgan um Waldheim HEIMURIN er rættiliga skakaður av søguni um Kurt Waldheim. Hesin háttvirdi maður hevur lut víst verið uttanríkisráðharri í Eyst urríki, men fyrst og fremst er hann kendur sum ST-aðalskrivari gjøgnum 10 år. Og orsøkin til at hann ikki helt fram i hesum starvi er bert tann, at Kina vildi hava ein aðalskrivara ur Tridja heiminum. SUM krúnuna á verkinum vildi hann nú lata seg velja til forseta í landi sínum. Hetta hevði alt verið frålikt, um ikki menn fóru at kanna hansara fortíð og komu fram við, at hann hevði verið í týskari hertænastu og meguliga hvdi gjørt seg sekan í krigsbrots verkum. Í hvussu er veit hann fyri vist meira um týska yvirgangin, enn hann hevur viljað verið við. HENDA søgan kann í hvussu er minna okkum um, hvussu skroypiligt fólkaræðið kann vera, og hvussu væl fólk duga at til passa seg tann politikk, sum í løtuni er »in«. TAD var i 1938, at Hitler rættilliga hevði fingið eitt gott eyga á Eysturríki, og hann bert sókn aðist eftir einum góðum páskoti fyri at leggja á hetta land. Táver andi kanslarin í Eysturríki, Schuschnigg, útskirvaði fólkaat kvoðu, tá hóttanin frá Tysklandi tyktist at vera stórri enn nakran- tíð, og við hesi fólkaatkvoðu skuldu eysturrikarar atkvøda, um teir ynsktu eitt frælst óheft Eysturríki. Alt bendi á, at stórur ja-meirluti fór at vera fyri hesum uppskoti, og millum teirra, sum bardust móti týsku hóttanini var júst Waldheim og pápi hansara. MEN ÆTLANIN um fólkaatkvoðu fekk ødi í Hitler, og hann fekk sær við hjálp frá quislingum í Eysturríki páskot fyri at gera inn- rás. Hitler útskrivaði eisini fólka- atkvødu, og hann fekk nú stóran meirluta fyri, at Eysturríki skuldi gerast partur av Týsklandi. Wald- heim saman við nógvum ødrum eysturríkarum lagaðu seg skjótt til nýggju støðuna. Hann gjørdist limur í einum nasistiskum felags- skapi og fór í týska hertænastu. Høvdu týskarar vunnið kríggið hevði neyvan nakar ivi verið um hansara framhaldandi stuðul til Útgevari: Ábyrgdarblaðstjóri: Fyritaksstjóri: Blaðfótk : Tórfinn Smith Ljósmyndari: Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 oddagrein nasistisku yvirmegina. Men nú taptu týskarar, og nú passaði tað Waldheim at gerast ein góður demokratur, sum eingin hevði kunnað sett fingrarnar á um ikki. WALDHEIM var nú hvørki betri ella verri enn so mangur annar Vit skulu ikki fara longur enn til Danmarkar fyri at finna júst somu støðu. Týskarar høvdu ongar trupulleikar av dønum undir her- setingini so leingi tad gekk tysku herunum væl. Danir framdu nærum sjálvkravdir grovastu grundlógarbrot sum at seta leið- andi kommunistar fastar bert tí teir vóru kommunistar. Tað var ikk fyrr enn, at tað fór at ganga týskarum illa í hond, at danir enntá hálvhjartaðir fóru at gera mótstøðu móti týskarum EIN fær gásarhold bert við tank anum um, hvat vildi hent við dønum og okkum, um týskarar høvdu vunnið. Til alla Guds lukku vórðu vit hersett av bretum. Hetta var heppið ikki bert tí tað spardi okkum fyri týskt ræði, men tað er sanniliga nakað, sum bendir á, at vit ikki høvdu verið mætari enn eysturríkarar og danir. EYSTURRIKARAR valdu Wald heim hóast hansara fortíð. Tað verður teirra skomm men neyvan nøkur hóttan móti fólkaræðinum har. VIT hava bert gott av at verða mint á, hvat tað kann enda við, um vit lifra fyri ódemokratiskum fyribrigdum. TEY politisku sjónarmið, sum Waldheim lifraði fyri, eru als ikki ókend í nútíðini og heldur ikki ókend her á landi. OG var lítil umbering fyri Wald heim, so er als eingin umbering hjá teimum, sum í dag beinleiðis og við eftirlæti bakka slíkan poli- tikk upp. Vit hava hóast alt muna ndi stórri royndir í dag av av- leiðingunum, enn Waldheim hevði árini 1938 til 19845. MEN kanska eru eisini her á landi tey, sum ikki læra av seguni. Og tað er so okkara skomm Kalmar Lindenskov „Bannið tubbakki0!« Worldwatch Institute, ein óheftur granskingarstovn- ur, ið greinar og gevur á- varing um heimstrupul- leikar, hevur givið út eina frágreiðing við heitinum „Bannið tubbakkið!< Kanningaryvirlitið byggir á eina stóra nøgd av evnisfangi, ið er rann- sakað og vidgjørt av Will iam W. Chandler. Tann aðalhugsan. id hann bygg- ir sína frásegn á, er, at tubbakk fleiri andlát og mein millum til komið fólk enn nakað annað eiturevni í um- hvervinum Fyri at fáa bilbukt við tí elvir til Politikarar alheims eilsuvandanum, sum roykingin er, mælir hevundin til við stuðli í upplýsingarherferðum at fáa í lag roykibann á vinnusteðum, í matar- hellum og á almennum steðum. Fyrst og fremst er tað tann óbeinleiðis roykingin, ið hevur Chandlers áhuga Hann setir fram uppskot: eitt er »umvegis- roykjararættindafelags skapur« til royndir at ávirka myndugleikarnar við skatti at minka um roykingina. Hetta kundi eggjað teimum hóvsomu roykjarunum til at leggja fleiri leggið av at roykja! Norskir heilsumyndug leikar fara í vígskarð fyri eini anti-royki- herferð. Hver einasti polit ikari í landinum fær vitjan fyri persónliga at gera seg kunnugan skaða- árinini av tubbakkinum „Durð-til-durð<-atgerðin risa við skal halda áfram millum politikarar i ødrum londum. I gjår før gongd å stórverkið »politkara-sam band um tubbaksskaðar: ið fekk forsætisráð- Harlem og tann tyrsta vitja, var harrin Gro Brundtland Nú slepst ikki undan, nú er tað tvingandi neyðugt, at heimspolitikarar meta hesi nýggju farsóttini við politiskum bregdum Tann læknafreðiligi serkunnleikin hevur sagt frá hesum í mongum frá- greiðingum og fram burðum. Nú eru tað polit ikararnir, ið hava bóltin, teir fara til verka, meðan tíð er, sigur staðarfysikus Frederik Melbye, ið er formaður í nu mugu »Nationalforeningen for folkehelsen«, við svenska blaðið »Dagens Nyheter« 2,5 milliónir doyggja »Stedgid rovki-farsottini«, Nr. 68 19. juni 1986 7 Í | Í | av vegna tann hega kostn aðin, og hetta kundi eisini medvirkað til, at tey ungu ongantíð byrjaðu. Nýggj ar vidtøkur koma við ikki at yvirtala roykjarar til at halda upp at. Ikki heldur fer tað at vissu forða fyri, at ungdómur verður bundin av tubbakki Men uttan meira ábyrgdarkent avreksverk frá myndugleikunun læknaserfreðingum og al mennum áhugabólkum kemur eildarnýtslan av tubbakki bert at økjast sambært William W Chandler eru loysunnarorðini hjá stóratgerðini, ið sett er gongd av teimum stóru al heimsheilsusamsskipan um, tann Internationala Kreftunionen og tann in ternationala Tuberkulos« unionen. Noreg verður mett sum eitt undar gonguland í arbeiðinun við tubbaksskaðunun er avrátt at byrja í Noreg og síðani verður hildið londun Hvert hálvttriðja áfram í eðrum sigur Melbye doyggja millión fólk í heiminum av sjúkum voldar av royking Bert í Noregi tekur royk urin lívið av millum fýra og fimm túsund fólkum Rætting til Skálavík Í greinini um Skálavík seinasta leygardag mangl- aðu nekur orð, soleiðis at ein setningur onga mein ing gevur Orðingin av tí partinum av greini skal „Nær markið, ið var millum bygdirnar framm an undan útskiftingini nú fyri nekrum árum síðani vera man vera ilt at siga við vita at fyrsta bygdin i Førovum ið óðalsbýtti hagan. var Hett Vissu, men vit evrvagur teir høvdu keypt alla jerð ina í bygdini, sum norska A 0 Brævavinir ! Jeg er en norsk jente som ønsker færøvske brevven ner. Jeg ville bli veldig takknemlig, hvis dere ville trykke dette brevet av sen deres. Jeg er aðalsættin Benkestokk hevði átt EO språk, sport, dyr, musikk og reiser Adressen min er Margit Kjetsaa Lybekkvn. 12 a 0385 Oslo 3 Nor