leygardagur 23. august 1986síða 8

Síða 8 tíðindablaðið Nr. 94 — 23. august 198 EEE rr Hugleidingar um Tvøroyri »… vit sameintir ganga í lyst og í neyð...< N tor at í >: H ar kor so langt suður ur kundi hald fjorð Í einar triggja r ; i itfarnu, grø ng 1 + 1 1ASTaIKU 1 royk fr r var pa UV sum vant stóð opin. Innanfyri matgjørdi tann litli hovmeistarin, og onkuntíð kom kokkurin, sum var væl í holdum, út at pumpa vatn. Ikki sørt at matarroykurin av irkaði sjóverkin, men hann varð gloymdur, tá tú í langa løtu eygleiddi båtsmann spley saði tveir endar við spælið aftanfyri lastalúkuna Og nú lá fjørdurin opin Tjaldavíkshólmur, Øra- vik, Gålgatangi, Punt- havn, Lítli-hólmur, Oyrna- fjall sjålvt eyðkennið brugvin. Tey gråu handils- og pakkhusini hjå Thom- omantyri tann tættbygdi býlingurin, Val- sen og urin Fyri hundrað árum síðani lá alt hálvtannað- bert hetta óbygt. Ur Froðba og inn í Trongisvág var hagi Í grundini legið. Ikki so lítið uppland og tann góði fjørdurin! Men tá so skjøt- il var settur á gekk skjótt her búsettist og her aði fiskafólkið VITK- Æ Eftir áheitan hevur Jóhann Mortensen, tíðindamaður, skrivað | hesar seguligu hugleiðingarnar, nú Í hálvtannaðhundrað ár eru liðin síðan fyrstu fólkini búsettust á Tvøroyri TX A Mangan á odda Her á staðnum við Tverá var fyrsti úthandilin hjá kongaliga einahandlinum fyri 150 árum fyrstu fólkini her á heysti sama ár Fyrstu húsini bygdur síðani og búsettust fyrstu Men síðan er so nógv farið fram fyrst her. Her hevur so nógv sín uppruna og tikið seg upp av Her hevur vøggan so mangan staðið Í sonevndu slupptíðini her hevur nógv fyrstan tíð varð ein bygd legd við Hon vaks til bý eftir stuttari tíð við fleir Eitt helmingurin av fjørdin stórhandlum skiftið foroyska skipaflotanun skrásettur á Tveroyri og og tað fólk, sun her virkaði, gekk á odda í mongum lutum. Fremstir á vinnuliga ekinum í langt tíðarskeið. Eftir bakkkøst langt hóttafall — er aftur farið at bragda í vinnuliga Her tók ítrótturin seg upp Fy rst fót bólt in Seinri aðrar itrottargrein- Og her stóð vøggan I feroysku arbeiðararers uni. Hjá fakfelogunum, Arbeiðarafelagið Fylking og Fiskepigernes Fagfor- ening. Og hjá Javnaðar flokkinum Her fekk henda rersla ikki bert á- virkan. Hon fekk litið upp í hendurnar at skipa fyri og ganga á odda Men hvussu tók hesin parturin Tveroyri seg upp í segu okkara? Handlarnir Tá úthandilin hjá eina handlinum hevði veitt suðuroyingum neyðsynj arverur og tikið ímóti ver ár, varð eina avtikin og té og hverjum í Frederik Thon sen. Hóast hann ikki var í hevði hann fólk fyri seg. Son Hans Georg Thomsen, tók við og bygdi handilin út við tí hoyrdi til — skipum, fiska- plássum, pakkhúsum og úthandlum. Hesin handil og reiðaravirki eru enn Feroyu at handla urin, sum somu ætt og nu skipar mt: t ð fr Stutt áramál einahandilin varð avtikin, fór ørvingurin, Johan Mortensen, at handla í Øravik. Få år seinri bygdi hann saman vid eðrum handil, pakkhús og sethús á Tveroyri. Saman við eðrum keypti hann fyrsta skipið og grundarlag varð lagt undir eitt handils- og reiðaravirki, langt skeið var tað stersta sum eitt í Førovum og sum hevði áhugamál uttanlands Eitt virki við yvir 20 út handlum, fiskiskipum, guvuskipi til farmaflutn ing, ferðafólkaskipi og sleipistød. Hetta virkið sum seinri varð umskipað fór av knór fyri hálvthundrað reiðara- anum árum síðani Hinvegin megnaði eitt lVggjari handilsvirki A.S. N. J sigla gjøgnum brotasjógv sum tóku eftir heimskreppuna sein ast í tjúgunum. Gamli Niels Juel hevði tikið seg úr gamla felagnum, A.S J. Mortensen Eftf., sum hann hevði stýrt saman við bróðrinum, Peturi Hetta virkið, sum han Mortensen, at arnar seg upp und sama 111 I L Av Á á Í árum síðani, er framvegis millum tey sterru virkini í Feroyum. Vinnutættirnir hjá hesum virkinum eru kortini ikki so mangir sum teir onkuntíð hava veri m.a. við hvalaveiði Umframt hesi trý stóru virkini, sum drógu hópin av fólki til hetta nýggja plássið — úr nærum hverji bygd í Feroyum vóru fleiri onnur virki og skipa eigarar, sum eisini høvdu sín týdning og ávirkan á framburðin Arbeiðararerslan Segan tá talan er un skip og virki, ja vinnuna tykist og einfeld ofta so glæsilig Aftanfyri alt og grundarlagið undir øllum er menniskjan øll hesi mongu, sum bert hava hendur sínar at bjóða fram. Uttan hesar verður einki gjørt vil menniskjan við virðing fyri sær sjálvari hava fult Og sjálvsagt endurgjald — og ikki bara eina hissini samsýning og tilvildarlig kor fyr arbeiði sítt Pad er ikki so legið, at some Í