leygardagur 23. august 1986síða 9

ES EEN ———|—| | |— Nr. 94 ognarieysum, fiskagentur kolamenn fiskimenn arbeiðsmenn, bedingsmenn, 0.s.fr var vaksið skjótt og ikki vóru korini altíð so góð Í løndunum rundan um okkum hevði fólkið longu tikið seg saman í arbeið- arafeløg og kravt sín rætt Men í Feroyum eydnaðist tað ikki at taka seg saman í eitt arbeiðarafelag, fyrr- enn Arbeiðarafelagið Fylking varð stovnað á vári í 1915 á Tveroyri upprunaliga við heitinum Enigheden. Stutt eftir tóku fiskagenturnar seg saman í Fiskepigernes Fagforening Hesi feløgini hava ikki bert havt týdning fyri fólkið í Feroyum sum ar- beiðarafeleg, men hava eisini gjert royndir at fáa arbeiðsfólkinum vinnu- hjólini í egnar hendur. Sum fakfeløg hava tey staðið sterk. Minnist eldri fakfelagsmann siga í eini samreðu einaferð, hvussu torfert tað var at fáa glið á samráðingarnar eftir kríg;rið, tá landssamråd- ingar vórðu tiknar upp- aftur, tí Fylking á Tvør- oyri lá so langt framman- fyri, at arbeiðskeypararnir 23. august 1986 kravdu, at Fylking skuldi lata nekur oyru frá sær Tað hevur eyðkent hesi arbeiðararfelegini, at tey hava ikki skarvin yvir og sett seg hendur í givið favn, tá teimum hava verið óhapp fyri Samtaksvirki Fylking fekk í lag fyrstu samtaks-fyritøkuna í Før- ovum, Ísvirkið seinast i tjúgunum. Virkið var mill- um annað bygt við sjálv- bodnari arbeiðsmegi og við stuðli frá donsku ar- beiðarastjórnini. At virk- inum vórðu bátar knýttir Men lagnan var ikki hesum nýskapandi frysti- virkinum — tað fyrsta í Feroyum — blíð. Botn- prísur á fiski var hevuðs- orsekin til at virkið noydd- ist at gevast eftir stuttari tíð Nevndi í fyrstani gulu fiska- og pakkhúsini og AT brúnna. Tá henda myndin festi seg í hugan — í fyrru helvt í fimti- árunum — var AT um at fara á heysin og varð dag- liga havt á munni AT? Hetta var onnur sam- Myndirnar eiga Matrikkulstovan og Fornminnissavnið : : taksfyritøkan, arbeidara- feløg å Tvøroyri hættadu sær undir. Tá Mortensen- handil var farin av knóra- num og einki arbeiði var og skipini fóru av fjerð- inum, avgjørdu feløgini at royna av nýggjum. Ognir- nar hjá búnum eftir A.S J. Mortensen Eftf keyptar mundið varð avgjert at út- Leiv vórðu Og um sama vega ein trolara tann gamla Onnur arbeidarafyritøkan fór undir fiska-tilvirking. handil og annað virksemi undir heitinum, Arbeið- aranna Trolaradrift. Hetta virkið helt á til í raktíðini í fyrru helvt í fimtiárunum. Tá rukku endarnir ikki, og Richard B. Thomsen, sum í síni tíð royndi seg við trolara- vinnu, keypti ognirnar, og í mong ár hevði parta- felagið, Richard B. Thom- sen á Sen, handil og okk- urt skipið. Í dag verður hevuðsdenturin lagdur á timburhandil. Øssursson Nyggjar royndir Tå flakavirkini so smått tóku seg upp í fimti- árunum, tóku nakrir menn å Tvøroyri seg saman og fingu i lag flakaskering i Marinens Kuldepot. Tå tað ikki gekk hjá tí fyrsta felagsskapinum, yvirtók N. J. Mortensen flaka- virkið og rak tað til fyri ellivu árum síðani virkið ikki var tórt, skapti tað Hóast saman við m.e. sildini ta einu tíðina kki sert av ar beiði sekstiárunum. Og tað gav tí stóra smábáta flotanum høvi at sleppa av Kortir óru hesi árini nnuligum stígi in við trolar Øssursson evdnadist ikki væl. Tå ar beiðið ikki var nógv, mundi mong ftamiljar flyta norður um fjørd og búsetast Í hevuðs staðnum, har stórar ílegur vórðu gjerdar, tá tað aftur bragda búskapar uga fyrst í sekstiárunum for at Nýtt virki Einaferð afturat sá arbeið- ararerslan, at nakað munagott mátti gerast, um býurin aftur skuldi mennast av álvara. Fak- felegini tóku seg saman við býráðið og á heysti í 1975 tók nýtt virki — Tveroyrar Flakavirki — ímóti tí fyrsta fiskinum. Hetta virkið er millum tey fremstu í landinum Hugsjónin um samogn er eisini rokkin til part av flotanum, sum er grundar- lagið undir virkinum. Og her er gingið á odda, tá roynt hevur verið at flyta veiðina út á djúpari sjógv Var áður arbeiði á fiska- plássunum, í fiskaskúr- unum og við vaskikerini, virka í dag kvikar hendur við ljósborðini Hesar eru við til at skapa tey virði, sum er sørundarlagid undir býar Verður væl og ikki ov samfelagnum skipað fyri nógv fer millum skins og hond fæst bvarsam- felagið at trívast Og rivnað o menning Leiðin Ein mansterk fylking evur drigið eina línu. Ym- Onkur vil Onkur vil onkur isk eru vit henda veg handa veg. Og melur sum hundur um heitan greyt. Hóast onkur rembingin hevur verið, so man tann samlaða fjeldin aftur fara at vissa seg um, hver leiðin er tann fræg- asta. Tað ræður um at fóta sær, meðan tíð er, um plássinum skal verða framburður fyri og fólkið skal trívast. Tá segufólk einaferð fara at skriva eina bú- skaparliga-politiska segu um Tveryri, verða óivað tvinni tíðarskeið sett upp reiðaratíðin og takstíðin Men hver vart við seg í kom- sam- vilji fer at gera andi tíðum? Viljin at virka í felag ella viljin til egið gangs? Hvussu leikur enn fer fram, fer Oyrnafjall at standa sum náttúrueyð- kennið, cg búplássið, fiskafólkið skapti, fer at liggja við Trongisvágs- fjerð. 22. august 1986, Jóhann Mortensen