hósdagur 28. august 1986síða 11

Buskaparliga stødan sambært Ráðgevandi nevndini: Krampakent virksemi 10 hóttir føroyskt arbeidsliv og kappingarføri — Øktir skattar og avgjøld svarid, sigur Skak Nielsen Krampakent virksemi, sum i longdini fer at skaða allan føroyska búskapin, er myndin, tann ráðgevandi nevndin fyri Føroyar gevur av føroyskum arbeiðslívi í dag. Innflutningur áv útlendskari ar- beiðsmegi úr 8 Danmørk og Islandi til Føroya er stór byrða fyri búskapin og ber við sær vanda fyri lønarlopi, sum kann hótta føroyskt arbeiðslív og kappingar- føri. Teir politisku flokkarnir i Føroyum hava ikki havt tann neyðuga viljan at skerja niður og avmarka iløgurnar, millum annað ti tað gevur ongar atkvød- ur. Hetta segði formaðurin fyri Ráðgev- andi nevndini, Skak Nielsen, í samreðu við Sosialin mánadagin, tá ið arbeiðið hjá nevndini var liðugt. Vit spurdu Skak Nielsen um búskaparliga steðan var versnað nógv frá sein- asta ar! Ja, heilt týðiliga. Vit peikaðu á hesar trupul- leikarnar í okkara seinastu frágreiðing í mars. Tvey ting koma her inn í mynd- ina. Fyrst eru oljuprísirnir falnir og tað hevur við 6 des foroyski meiri tann hevur sær, at brúkarin pengar ogn ýtir teir mill- annað til ektan soleiðis at um innflutning, fyrimunurin, sum teir lágu oljuprísirnir kundu havt fyri føroysku gjaldsjavn- vågina, verdur av ongum. Sidan er dollara- kursurin fallin langt niður. ejsinl ti til vildar á nógvan hátt, men Umsteðurnar eru foroyingar sleppa sær hevið av hondum at gagn { nyta tær fyri at varand beta tann førovska bú skapin. Nógvir av trupul leikunum, sum vit hava vist á á okkara fyrru vitj anum, standa enn ólovstir Ein serdeildis álvarsligur trupulleiki eftir okkara fatan er tað ovurstóra virksemisstødid i Foroyum. Hetta krevu beinanvegin frá Allastaðni hoyra vit atgerðir politiskari síðu koma, um vantandi arbeidsmegi, flakavirkj- tomar, har vit linjurnar á unum standa stórur tervur er á fólki til skipasmiðjurnar og rest- utlendsk verið auratiónsyrkið arbeiðsmegi hevur innflutt úr Danmark og Íslandi og hesi má gjald- ast við hegum prísi. Vit hava hoyrt, at tað kostar tvær til tríggjar ferðir so nógv at hava útlending í arbeiði enn ein føroving. I longdini kann hetta bert skada buskapin og kapp- ingarførid hjå førovingum Ráðgevandi nevndin her saman vid føroyskum hag- og búskaparfreðingum Er stødan »katastrof- al«? Nær hava vit eina katastrofu? Tad vil eg ikki siga. Vit hava givid før oyskum politikarum tað ráð, at sleppa sær av við ovurvirksemið og 11 marka forbrúkið øktum skatti og avgjøld um. Eitt annað vandamál eru tær risastóru iløgur nar allastaðni, eitt nú hjá sjálvum Landsstýrinum og kommunum og hjá almennum eitt nú SEV. Alt við til at krampakenda og tað er bráðneyðugt at avmarka helst teimum eisini stovnum, hetta er mynda tað virksemið ílegurnar og kuta Men so hava vit burturav ein annan trupulleika og tað er tað stóra gjaldførid Atvoldin til tað er næstan óavmark- aður innflutningur a kapitali frá donskum kred- itfeløgum og eisini frå pen- sionskassum, id fegin vilja hjå bankunum pengar til Føroya móti vedhaldi i ognum Hetta gjaldføri, sum kemur inn læna føstum gevur Stød P Me il b er kar Í 1 Í 1 Ki 1VÍC ing av oljuprislækk ingini og eisini hava tiska prísirnir verið hampiligir Spurningurin er tí: hvussu kunnu tit tranyta hesar lagaligu umsteður á rætt an hátt? Svarið er einfalt tit mugu avmarka for brúkið og steðga innflutn inginum av kapitali frá donsku kredit- felogunum teimum Skerjingar- politikkur gevur ongar atkveður Vil alt hetta siga, at vit hava eina vanaliga figgj- arstyring? Pad einasta eg vil siga un tad ) hetta er, at hevur ikki verid veruligur vilji hjå politisku flokk unum í Førovum at skerja niður. Tað hongur óivað saman við, at skerjingar politikku gevur ikki nogvar atkveður Føroyskir politikarar eru yvirhøvur ágrýtnir. men samfelagið er lítið og tað týðir, at privat áhugamál kunnu faa ovurstoran tydning og tað ber eisini tann vanda við sær, at tær avgerðir, ið verða tiknar, ikki altíð eru skilagóðar Tit verða við hvert lýstir sum dómadags- profetar. Hevur tú onkra viðmerking til tað? Hesum mugu vit liva við. Vit meina, at okkara metingar higartil hava verið rættar, men sjálv- andi kunnu vit gera mistøk sum øll onnur. Vit gera hoast alt okkara metingar so væl vit kunnu Men vit líta kanska meira svartskvgt at tí búskaparligu menn Ingini enn nogvir føroy ingar Førovingar eru føddir optimistar og eru fúsir al vága nógv. Hetta eitt heilsu steðan er sjálvsagt tekin. Men verið tann, at vandin við hevur at fremja ílegur hevur verið avmarkaður, tí tær flestu ílegurnar eru al ment stuðlaðar á ein ella annan hátt. Sostatt fáa vit ílegur, sum eru risiko-av- markaðar, og hetta er galdandi fyri nógvar av teimum iløgunum, ingar hava kastað seg út í førov- tey seinastu arini Astronomiskar upphæddir Lurta feroyskir polit- ikarar eftir Ráðgevandi nevndini, ella er tykkara virksemi her eitt slag av árligum rituali? Eg havi ta fatar teir lurta eftir nøkru sjónarmiðun sum vi koma fram við, og hava framt tiltøk í samsvari við tey Tiltekini koma kanska eitt sindur seint ) 3 x X Á í y % A rk i | 3 i ið er pot KUrA Í at røkka til at beta gongdina kant eg KK siga. Vit líta t.d. meira svartskygt at ílegunun Landsstvrið skip Pann stóri skipspakkin, ið enn varð keyptur fyri teimun kostaði 1500 umrokna árum síðani mió. kr. Um vit hesa upphædd til danskt støddarlutfall, so fer tað í astronomiskar hæddir sæð við donskum eygun Nú kemur uppaftur annar skipspakki, ið fer at økja munandi um veidiorkuna vilja tit av veidina av toski Hetta krex Samstundis marka hysu og upsa ur sterr almennan studr ng. Hóast tann lága olju g dollarakursin, er 1 gjalds vagin 500 0. k Hes im k Uu feroy kk Tvífaldur leiklutur Er tað neyðugt fyri fer ovingar at hava út lendskar serfreðingar at gera metingar um fer- oyska búskapin? Okkara fremsta upp gáva er at ráðgeva danska forsætisráðharran um gongdina foroyska bú skapinum, men sjálvandi koma okkar frágreiðingar eisini henda vegin. Hetta hevur við sær, at vit hava leiklut. Vit útlendsku so- vífaldan eru eisini teir kallaðu sum serfreðingarnir royna at gera met ingar um forovyska búskapin so kunnu. I Danmark vit OECD, væl vit hava te. serfrød ingar, sum meta um tan danska búskapin, og flestum londum er ei ávísur áhugi at hovra hvussu útlond líta at steð uni. Tað var sjálvandi nógv betri, um slíkar frá greiðingar vórðu gjørdar av foroyskum serfrød ingum, men tað er trøvur á arbiðsmegi eisini i ti før oysku umsitingini Vit kunnu eisini siga, at tað vildi verið verri fyri fer ovyskan embætismann, sum er sera fast knvýttur at sínum rådharra, at koma við metingum, sun kanska metingum ráðharrans Hvussu sært tú uppá framtíðina fyri feroyska búskapin? Eg vóni sannilig víkja frá egnu tað fer at ganga væi og t verða hepnir, men eg ur fyri at nogvar IN og unum, tit tykkum ut iKatil havt nakrar trupui Framhald í síðu 12