hósdagur 11. september 1986síða 8

Síða 8 Semja á fundinum hjá Javna: | Tann bólkurin av evnaveikum, sum kann gerast ferur fyri at rekja eitt ar- beiði, eigur sum skjótast at fáa hendan meguleika. Hetta var niður- stødan av fundinum, sum >Javnic, landsfelagið evnaveikum at bata, skipaði fyri í Kambsdali seinasta hóskveld. Tað er sjálvsagt bert ein partur av teimum evnaveiku, sum her kemur upp á tal. Hvussu nógv kunnu rokn- ast við til bólkin, ber ikki til at siga frammanundan. Tí eiga ell, sum vónir eru um, kunna koma til at rekja eitt arbeiði, at fáa upplæring á skúlum og á vardum arbeiðsplássum. Eins og roknast má við einari styttri ella longri royndartíð, tá ið tann evnaveiki skal út í vanliga vinnulív- ið Tað er mannminkandi hjá einum evnaveikum, sum er so væl fyri, at hann ella hon kundi tikid eina hond vid i okkara samfelag, ikki at sleppa tad, ti vit eru bundin at gamlari hugsan å hesum øki. Tad må og skal bera til at brúka allar tómar hendur. Serliga í dag í okkara ríka samfelag, sum skríggjar eftir arbeiðsfólki. Niðanfyri prenta vit brot burturúr framløgunum hjá teimum 5 pall- borðsluttakarunum. Fundurin hjá Javna var vælfyrireikaður. Í kant- inuni var borðreitt við kaffi og køku, og skjótt varð fullsett. Umframt limir í Javna vóru nógv onnur áhugað til staðar t.d. fleiri kendir polit- ikarar. Formaðurin í Javna, Di- ana í Puntabyrgi, beyð vælkomin. Hon greiddi frå grundunum til fundin. Nevndi hon m.a. áheitanir frá evnaveikum sjálvum. Tað er ikki stuttligt at hoyra ein annars væl- vaksnan og vælfung- ernadi evnaveikan siga: »ongin hevur bruk fyri mær<. Tey evnaveiku mugu eisini hava rætt til at luttaka í samfelagnum. Hver av okkum hevði viljað havt tvungna fritid ált árið? Pallborðið Hans Trygvi Henriksen stýrdi fundinum. Pall- borðið ið fevndi um 5 per- sónar. Eina mammu at einum evnaveikum, tveir politikarar, eitt umboð fyri skúlan og eitt fyri andveikraverndina. Hannefía Poulsen greiddi fyrst frá núverandi steð- uni. Um hvussu týdn- ingarmikið tað var at seta seg í samband við t.d. kveldskúlarnar á stað- num, tí einki hendir av sær sjálvum. Fólk mugu gera vert við tað, sum tey ynskja. Lógin heimilar jú serundirvísing ella ein- staklingaundirvising. Følkaskulin i dag skal fevna um øll, men tað er ikki altid, at lærararnir å staðnum kunnu klára tað. Arbeiði er ikki bara ein skylda, men ein manna- rættur. Ein gongd leið er at seta vard arbeiðspláss á stovn, men ikki minni neyðugt er tað við upplær- ingarplássum. Hesi upp- læringarpláss mugu tó ongantíð gerast »park- eringspláss< hjá tí evna- veika. Hannefía helt, at tað al- menna eigur at ganga a odda. tá ið tev evnaveiku skulu í arbeiði Hon nevndi m.a Royndar- staðina í Kollafiðri. Ofta verður tað sagt, at danir ikki vilja gjalda. Men so mugu vit gjalda sjál Eitt land, sum er so ríkt sum tað førovska, må eis- ini hava ráð til at taka sær av teimum, sum sett eru á lívsins Tað. sum tey evnaveiku nú krevja, og sum vit stuðla teimum í, er eitt meiningsfult arbeiði fyri eina sámuliga len, segði Hannefia at enda Gerandisdagurin skuggasíðu vilja hjá teimum flestu er nú komin aftur í fasta legu aftaná summarið. Bernini hava verið heima í 6 vikur, men endiliga eru tey farin aftur í skúla, so lívið nú er sum vanligt. Hjá húskinum við ein- um evnaveikum er talan tó ikki bara um 6 vikur summarfrí, men um 52. At hava okkurt at fara upp til, at hava eina kenslu av, at onkur hevur brúk fyri einum, er avgerandi hjá ellum menniskjum. Ér tú ikki fullferur ella hevur pláss á arbeiðsmarkn- aðinum, kanst tú skjótt fela teg burturgloymdan. Lenin ov lítil Karin nevndi fleiri dømi uppá arbeiðseki, har hon Evnaveik hava eisini rætt til arbeiði helt, at evnaveik áttu at sloppið framat. Fleiri vard verksteð eiga at verða sett á stovn, har arbeiðsskjót- leikin ikki er so stórur Talan kundi t.d. verið um, at innflyta ikki liðugt pakkaðar verur, t.d. sápu Tá ið tú stendur við ein- um fólki, sum hevur ilt við at fáa arbeiði, so er fyrst og fremst at fáa at vita, hvar styrkið arbeiðsliga kundi ligið. Veitst tú tað ikki, tað seg ofta gera á arbeiðsmarkn- aðinum, at fáa í lag eina 3 avtalu, har ar- beiðsgevarin ikki skal gjalda løn, men medar- beiðarin t.d. fær forsorgar- hjálp. Hesa tíð verður roynt at gera eina meting av, hvar styrki liggur og kanska at stimbra hesi evni. Metingin verður so grundarlagið fyri at koma víðari, og tú veitst hvat ið tú skal siga, tá ið tú sekir arbeiði, tí royndin gav eitt ítekiligt úrslit at arbeiða út frá. Hetta gevur eisini ti evnaveika sjålvsålit, so hesin veit, hvat hann kann klára. letur mánaðar Karin segði seg hava frætt. at tú í letuni kanst fáa 1 1/2 ferð meira fyri at ambæta alifiski enn at ar- beiða við menniskjum. Er hetta rætt, so kann verða rint at skapa framburð á hesum eki. Frægasta orðingin sum stavnhald kundi verið, »at Nr. 102 ongin evnaveikur skal vera í landi okkara, sum einki eigur at missa!< Ongin eigur at vera í landi okkara. sum er fátækur á tann hátt, at hann ikki eig ur lut í einum menn- iskjansligum og arbeiðs- ligum felagsskapi Øll rætt til arbeidi Vilhelm nevndi Johannesen fyrst, at fleiri kundu stað, tí fundarspurningurin landsstýrismenn sitið í hansara rørdi vid so nógv ymisk måls- oki. Í einum demokratiskum vælferðarsamfelag hava oll, uttan mun til veni, ein sjálvsagdan rætt til bú- stað, útbúgving og ar- beiði. Vit liva í einum tí- líkum samfelag. Vit mugu ásanna, at í mong ár vóru tey evna- veiku ikki mett javnt við onnur brekað, men send av landinum. Hetta er nú sega, og lat okkum tí líta frameftir. Tey flestu mugu vera samd í, at ell hava rætt til at búgva, fáa sklagongd, útbúgving og kunna arb- eiða so nær heiminum ella tí upprunaliga umhverv- inum sum gjerligt. Vit eru eisini samd um, at tey evnaveiku skulu vera ein integreraður partur av heiminum, av skúlanum, 11. september 1986 av læriplássinum og ar beiðsplássinum. Ella stutt sagt. eitt líka so naturligt lív sum all liva Onnur Í teimum førum, har tað er neyðugt við vardum bú stoðum, undirvísing. vard um arbeidsplåssum, skulu hesi kunna gerast staðni í landinum, so tey evnaveiku kunnu búgva og liva heilt nær upprunaliga umhvervi ymsa teirra Skála og Stranda kommunur Nakað hevur verið í um- búnað suðuri í Vági. nakað er í umbúnað í Klaksvík, og nú fyri stuttum hevur landsstýrið fingi tvinni Eitt frá Skála eitt frá skriv. kommunu og Stranda kommunu, har onnur kommunan boðar frá at hon ætlar at byggja vardar íbúðir og hin, at hon ætlar at byggja og reka vardan verkstað. Hetta er sjálvsagt ógvu- liga gleðiligt. Spurningurin er hverjar møguleikar og hverji ambod, vit hava fyri at røkka tey mål, vit hava sett okkum. Amboð eru t.d. »Endurbugvingar- stovan«, »Yvirtøkan av Andveikraverndini«, »Heilsuligar og sosialar eindir«. Endurbugvingarstovan er komin, men fær helst i Í UU ———.