týsdagur 25. november 1986síða 16

Síða 16 Utgrevstur rikar Føroya søgu: Túsund ára gomul búseting í Argis- brekku við Eiðisvatn Fornfrødingarnir hava funnið nógvar áhugaverdar húsa- leivdir og lutir frá vikingaøld. Seinni partur Í fyrra partinum varð greitt frá út- grevstrararbeiðin- um í Argisbrekku við Eiðisvatn — hvat fornfreðingar- nir hava funnið av lutum og húsa- leivdum. Talan er um umleið 1000 ára gamla búseting á plássinum og er hon helst av norrenum uppruna. L pre Men hvat er tad so sum fær teir fyrstu føroyingar- nar at gera so stórar iløg- ur í haganum, sum her er talan um? Ein frágreiðing sum arbeitt verður við, er at landnámsmenn eins og onnur hava hugsað log- iskt. Teir koma til lands, í hesum for: ivaleyst til Eid is, har teir antin fáa jørå tillutaða eila taka hana í ogn. Hvat er nú mest um- ráðandi 1jå hesum monn- Frá utgrevstrinum i Argisbrekku vid Eidisvatn. um. Sjålvsagt at finna so gott graslendi sum gjør- ligt fyri at fåa so mong av kriatårunum livandi gjøgnum veturin sum til- ber. Sjålvur landnámsgarð- urin verður sum aðrir landnámsgarðar = lagdur við sjógvin, meðan summ- arbeiti við tilhoyrandi út- garði verður lagt á hósk- andi stað í haganum. So- leingi kríatúruni lívbjarga sær á summarbeitinum, kunnu teir á landnáms- garðinum í friði og náðum fara undir at dyrka bein nærhendis landnámsgarð- inum, hvat ikki er gjørligt, meðan kríatúrini eru har. Farin i søguna Sum tíðin er fráliðin hevur útgarðurin mist sín týdn- ing, tí nú er so við og við nóg mikið av bei uppdyrk- að. Og ein dag hava teir kunnað lívbjargað sær við garðin í bygdini. Utgarð- urin á Argisbrekku er tá farin i søguna og verður ikki mannaður aftur. Eis- ini kunnu nýggjar jarðar- Nr. 133 — 25. november 1986 nógv burtur úr. Ætlanin er tó ikki at gevast med alla. SEV fer um stutta tíð at hækka vatnsteðuna í Eiðisvatni, men óvist er, hvussu nógv og óvist er eisini, um útgrevsturin fer at liggja undir vatni. Ætlanin hjá SEV er so at lækka vatnsteð- una aftur tíðliga komandi ár, tá teir skulu gera ymisk arbeiði liðug. Hetta merkir, at fornfreðingar sleppa framat aftur at grava einaferð til várs. Tað verður so triðja árið, at grivið verður í Argisbrekku við Eiðisvatn. Vit hava vitjað við Eiðisvatn og tosað við følkini, ið hava staðið fyri utgrevstrinum. Har hava verið íalt 10 fólk og grivið. Tað eru umframt feroyingar eisini danir og sviar. Tað er Feroya Fornminnissavn, sum stendur fyri útgrevstrinum, meðan tað er SEV. sum rindar fyri hann. Roknað verður við. at alt arbeiðið við útgrevstrinum fer at kosta einar 1,5 til 2 mill. kr. tá avtornar. lógir miðskeiðis í 1000 ár- unum, sum vit onga vitan hava um, hava gjert, at ikki longur er gjerligt at hava útgarðar av teirri einfeldu orsek, at hagin nú verður halgaður seyð- inum sum hann er tað tann dag í dag. Av einfeld- um orsekum ber ikki til at hava seturbrúk sam- stundis sum seyður gong- ur frítt í haganum. aftur til várs Nú um dagarnar góvust tey 10 fólkini við út- grevstrararbeiðinum í Argisbrekku við Eið- isvatn. Veðrið hevur nógv, tó at fornfreðingarnir hava fingið tarnað arbeidinum Fólkatalið okt Ein onnur frágreiðing, sum arbeitt verður við, er at fólkatalið miðskeiðis í 1000 árunum bæði av til- flytaraávum og av natúr- ligum orsekum er vorðið so stórt, at neyðugt hevur verið at leggja hagan inn til albeiti hjá seyði. Skal metast leysliga, so er bert pláss fyri 2 ella 3 land- námsgerðum við tilhoyr- andi seturbrúki á Eiði. Tá ið so bygdin við tíð- ini er vaksin uttanum hes- ar garðar, hava eftirkom- ararnir av teim uppruna- ligu bendrunum helst boygt seg fyri kravinum frá teimum, sum ongan meguleika hevdu fyri at útvega sær summarbeiti. Kravið hevur verið hagin sum felags fyri bygdina, og harvið er sjálvt grund- arlagið fyri seturbrúkin um burtur Henda umlegging í bú skaparmynstrinum og broyting í jarðarlóggávu nýtist ikki at vera hend samstundis í landinum oll um. Vit vita tó við vissu at eitt lógardiktat um m.a seyðahald verður endaliga lógarfest við seyðabræn inum frá 1298 Vøkstur Annað áhugavert sum er komið fram undir út grevstrinum, eru prógvini fyri tí vekstri, sum verið hevur í Argisbrekku um landnámstíðina. Til stólp ar og annað í samband við berandi konstruktiónir húsunum er meguliga nýtt fura. Mølin er gott rekapláss í so máta og