hósdagur 27. november 1986síða 6

Ábyrgdarblaðstjóári: Telefon 118 20 Argjavegur 26. 3800 Argir Postsmoga 76. 3800 Tórshavn Jan Miiller Krisjan Dahi Høgni Djurhuus Utgevari: Fyritaksstjóri: Blaðfólk : Tórfinn Smith Kalmar Lindenskov P/f Sosialurin P/f Pressan 1981 Ljósmyndari: Uppseting: Prent: endurtekur søgan seg Í oddagrein í Dagblaðnum sein- asta mánadag verður enn eina ferð mælt til lýsingarboykott móti ávísum bløðum. Grundgev- ingin fyri at vinnurekandi ikki eiga at lýsa í hesum blødum er, at »høvudsuppgåva teirra er at av- taka alt vinnuligt fyritakssemi í Føroyum.« Nú verða eingi blød nevnd, men áður hava t.d. Sos- ialurin og Fjúrtandi verið flokkað millum tey blød, sum ikki eigur at verða lýst í. AT grundgevingin fyri hesum er heilt burturvið hevur minni at siga í hesum sambandi. Tað, sum hev- ur áhuga, er, at henda áheitan á vinnurekandi um at boykotta okkum er so ofta sett fram nú, at hon má metast sum almennur fólkaflokspolitikkur. Og hvat vil Dagblaðið fáa burtur úr, um henda áheitan verður fylgd. Jú, fíggjarliga grundarlagið vil verða tikið undan teimum bløðum, sum eru mest ósamd við Dagblað og fólkaflokk. Og blaðið við hava nátt eitt av sínum fremstu enda- málum, nevniliga einsrætting av føroysku prassuni. VIÐ ongum ella avmarkaðum Sosiali, Fjúrtanda og enntá eisini Fríu Føroyar vilja vit hava nátt eitt stig nærri tilstandum í ófrælsum einaræðislondum, har bert ein sannleiki finst, nevniliga hann, sum talar sek teirra ráðandi. Og vit kunnu so síggja fram til at »Dagbladid« fer fram júst so. TAÐ er als einki nýtt í hesum sjónarmiðum, og tað er heldur ikki tí, vit skriva oddagrein um tey. MEN tað eru tó kanska tey fægstu sum vita, at hugskotið um lýsingarboykott móti »besverl- igum« blødum er ikki nakað nýtt fyribrigdi, og hetta er ikki nakað, sum fólkafloksmenn hava tikið úr egnum bråsti. SOMU framferð nýttu týsku nas- istarnir mótvegis donskum blød- um. Aftaná at teir høvdu fingið valdið, høvdu teir ongar trupul- leikar við at einsrætta týsku pressuna. Men teir ráðandi í Týsklandi ansaðu eisini væl eftir, hvat t.d. donsku blødini skrivaðu um nýggja stýrið í Týsklandi. Tyskar fyritøkur lýstu nógv í donskum blødum, og lýst varð i teimum ymisku bløðunum í tann mun tey vóru vinarliga sinnað móti nasistiska stýrinum. Ein ser- lig nevnd varð sett til at ansa eftir sinnalagnum hjá donsku blød- unum og gera tilmæli um hvert tey høvdu ta réttu innstillingina. Og tað skal sigast um donsku pressuna, at hon lagaði seg bara væl til meiningarnar sunnanfyri markið. Tað var kanska eitt úrslit av hesi tillaging, at Jyllands- posten í 1939 kundi skriva, at í veruleikanum skiltu teir væl, at týskarar vildu sleppa sær av við jødarnar! MENN eru sanniliga ikki bangnir av sær, tå teir nu tykjast at hava hug til at endurtaka hesa søguna. TAD frættist herfyri av einum fólkafloksfundi, at menn har høvdu hug at ståra fyri ti før- oyska fólkaræðinum, tå ov fáir løgtingsfundir vóru hildnir. Okk- ara ráð eru: Sópið fyri egnum hurðum. Er vandi fyri okkara demokrati er als ikki vist, at fólka- floksmenn noyðast at fara so langt! Nr. 134 Aftursvar til »Mentadur havnarma0ur« Lesarabræv i Sosialinum 18. november »Aftursvar til Hans Birgir Hansen«. Eg broyti ikki hugsan viðv. lesarabrævi um fríari rusdrekkasølu i blødum. Tað eru nógv sum siga seg taka fult undir við mær og hava greitt frá dag- sínum u……pulleikum, sum tit hava skapt teimum innan fráhaldsfelags- skapir, trúarfelagsskapir og so tú og meirlutin av Feroya fólki, so tað er nógv eg kann leggja tykk- um undir í at forða eðrum. Tá ið tú og fráhalds- og trúarfelagsskapir, meir- lutin av Feroya fólki er ímóti fríari rúsdrekkaselu, so sýna tit skilliga, hvussu ódemokratiskt og ómenniskjansligt tit hava borið tykkum at við einari fólkaatkveðu fyri nøkrum árum síðani. Eg haldi tað vera gott gjørt, at tit, sum ikki smakka tykkum á, skulu taka aðrar av ræði í egn- um avgerðum/viðurskift- um, uttan at teir verða spurdir. Er hetta ikki at skerja rættin og frælsið hjá teimum. Tit kunna ikki vera mentað, tá ið tit liva í 1907, meðan eg livi í 1986, so tit eru bláoygdir, at tit ikki síggja fram um nesina. Ikki eri eg blá- oygdur, tá ið eg veit, hvussu man fær javnvág i drekkaríi, og at nógvir rúsaðir vilja gera nakað hesum viðv. Tað er rætt at koma í dagbleð við slíkum málum, ið viðkoma ellum foroyingum, hvat eg skal gera nógv við so lítið mentað tit eru, fáa at lesa um keðiligu negativu av- leiðingarnar, sum rús- drekka elvir til hjá fleiri ættarliðum, ið líða undir um alt landið. Eg kenni arbeiðið, úr- 27. november 1986 slitið hjá fráhalds- trúar- felagsskapum, sum eg eri misnegdur við. Felags- skapirnir arbeiða í upplýs ingarliðinum og tað er ikki nóg mikið at fáa hjálpt fólki at vinna á trupulleik- um og tað hevur ikki givið gott úrslit. Tú kanst ikki leggja flestu føroyingar undir at drekka seg frá ellum ogn- um sínum. Eg seti bert væl hugsað lesarabræv í dagbleð. Tú kanst ikki seta meg í tína steðu at skamta eina rús- drekkanýtslu, tá ið eg ikki havi eina slíka sum tú, so tað er gott, um tú heldur tær innan fyri rammurnar rúsdrekkalógin loyvir tær. Fyri tí tú einki úrslit sær, so havi eg fingið fleiri úr- slit av at skriva í dagbleð og taka orðið á fundum og í túnatosi. Hans Birgir Hansen Kirkjubøarstolarnir Aheitan til Føroya Landsstyri Latið ikki stólarnar fara av landinum aftur, gerið ikki somu dáragerð, sum gjørd varð í 1874. Tað er eisini óðamannaverk at senda so virðismiklar lutir millum lond á hávetri. Alt kann jú henda, hyggið bara í seinastani, eitt skip misti fleiri kontainarar í havið, eitt annað skip kom sum við eitt Guds undur undan stórum eldi. Er tað at vera góður við okkara dýrastu fornminni at senda tey aftur til Dan- markar á hávetri, síðani til at ferðast runt í Danmark, fyri at útisetar kunnu síggja teir — hetta fredd- ist okkara mentamálaráð- harri um, og okkara forn- freðingur metir teir við alnamát og annað. — Nei, latið stólarnar verða í Fer- oyum, so at føroyingar sjalvir kunnu siggja og gledast yvir teir, og uti- setarnir hava nakað at verða stoltir av og koma heim til. Takið við tilboðnum frá Feroya Fornminnagrunni, finnið eina loysn, megu- leikarnir eru nógvir, setið teir i Mariukirkjuna, byggið savn uttan um kirkjuna, leggið tak á Múrin, sum Knud Krogh mælti til, byggið tjóðar- savn í Kirkjube í samband við tak á Múrin. Ein fyribils loysn er at goyma teir. Moguliga sett teir í vekru Vestur- kirkjuna, har skuldu allir meguleikar verið til stað- ar, og har kundu teir stað- ið væl, til umsteðurnar vóru gjørdar í samband við Mariukirkjuna ella Múrin. Enn eina ferð heita vit á landsins myndugleikar, latið ikki stólarnar fara av landinum fyri aðru ferð, men takið við tilboðnum frá Fornminnagrunninum um at finna eina loysn. Virðingarmest Selvá og Páll Patursson tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. Kirkjuboarstólarnir Til Føroya Landsstýri, v/ Lassa Klein, lands- stýrismanni. »] sambandi við fram- sýning av kirkjubear- stólunum her heima í Feroyum varð á árs- fundi grunsins tann 3. august 1986 umrett, at stólarnir ikki máttu fara av aftur landinum, men saman við altar- talvuni og Mariumynd- ini ferast aftur í sanna umhvørvi teirra — Mariukirkjuna. Nú stólarnir eru aft- urkomnir til landið, hevur nevnd grunsins umrett, hvussu hug- stoytt tað vil verða, um teir fyri aðru ferð verða sendir av landinum. At landsstýrið kennir seg bundið, kann ikki gera kensluna av vanæru minni millum manna. Feroya fornminna- grunnur hevur tí fingið J. P. Gregoriussen og Gunnar Hoydal, arki- tektar, og Kjartan Mørkøre, sóknarprest, at jåtta, at teir fegnir saman við Føroya Fornminnissavni bein- anvegin vilja kanna, um og hvussu stólarnir trygt kunnu varðveit- ast í Mariukirkjuni, til onnur loysn, enn at senda teir av aftur landinum, er funnin. Kanningina og út- reiðslurnar av varð- veitsluni i Mariu- kirkjuni vil grunnurin fegin átaka sær at leggja út og um neyð- ugt gjalda. Grunnurin heitir inniliga á landsstýrið og fornminnamyndug- leikarnar um íkki at hava hesum tilboði, men saman við grunn- inum at fremja eina loysn, ið er til mesta sóma fyri okkara tjóð,, eins og varðveitslan av Múrinum er tað.“ Feroya Fornminna- grunnur Kjartan Kristiansen form.