hósdagur 11. desember 1986síða 7

| SPL ae = Vr. 140 11. desember 1986 Brennistadarspurningurin: = - Tilvildin rædur — vit vita alt ov lítið um veruliga vandan Vit vita tó, at tað eru brennistødir, ið hava sína stóru ábyrgd av skógardeyðan- um I Tysklandi og Suður-Jútlandi Og hvi fremja nakad, id er skadiligt, tå tad kann gerast óskaðiligt á annan hátt (og brligari)? spyr FNT í einum brævi tað hevur sent til landsstýrið í samband við ætlanina at byggja brennistød í Leirvik. Vit prenta kæruna, sum FNU hevur sent til landsstýrið: Kæra til Feroya Landsstýri um av- gerðina hjá Leir- víkar bygdarráð at loyva Inter- kommunala renovatións- felagsskapinum at byggja brennisteð á Hagaleiti. Feroya Náttúru- og um- hvervisverndarfelag (FNU) skal hervið nú Heilsufreðiliga Starvs- stovan hevur staðfest hesa avgerð, og lands stýrið enn eina ferð skal taka steðu til málið loyva sær at venda sær til landsstýrið við kæru um at tað yvirhevur er loyvt at byggja ruskbrenni- steðir i Føroyum Orsøkin til hetta mót- mæli er fremst hon, at vit javnvágin í verður varð- eru fyri at náttúruni eitt eiðis ið € USE k erra, vendir s frað | Q erður r rvað su Vit sostatt fyri endurnytslu antin beinleiðis har hetta er gjørligt ella gjøgnum nåtturuna {t.d kompostering). Hetta er sum óivað landsstýrinum kunnugt eisini í samsvar við ST-samtyktina um vernd av náttúru og um hvervi Vit hava tíverri ikki merkt, at landsstýrið hev- ur veitt hesum sjónar miðum stórvegis ans Onkur hevur tó fert fram, at tað verður »ov dyrt« at tyrva »ruskid« Upprunaliga hevur »rusk« ikki verið nakað, sum tað almenna tók sær av. Hver beindi burtur í sínum lagi. — So hvert Brennisteðin á Sandvíkarhjalla skal ikki lúka somu krevini sum hon í Leirvík nar beina burtur ruskið verður tað ikki loyvt teim- um at nýta skattainntek- urnar til hetta endamál Kommunurnar gjalda við einum avgjaldi, sum verð- ur lagt á tey, ið nýta skip- anina, og setningurin hjá tí kommunala eftirlitinum er at ansa eftir at skipanin verður forsvarliga rikin, so hetta avgjald ikki verð- ur ov hegt Tað er sjálvandi lætt at síggja hví so er. Fer tað almenna fyrst at geva fíggjarligan stuðul til eina framleiðslu, so verður hon sum kunnugt sterri enn neyðugt, og fer tað al- menna at gjalda studning til ruskframleiðsluna, so verður negdin sterri enn hon hevði verið um >fram- leiåarin« sjálvur skuldi goldið burturbeiningina. Tað er okkum kunnugt, at Føroya landsstýri ikki heldur seg til hesa megin- reglu. þSum tær einastu kommunur i danska kongarikinum kunnu tær førosku kommunurnar geva studning til at beina fyri ruskið, tí tey gjøld kravd, hava lítlan og ongan týdning í mun til útreiðslurnar av skipanini Við hverjari heimild kommunurnar hendan pening? og hví talar landsstýrið sum kommunalt eftirlit ikki ið kommunurnar lættliga um al sum verða gjalda at, tá fara so mennan pening? Ein avleiðing av tí, at vit í Feroyum eru farin yvir í studningspolitikkin á hesum samfelagseki, er at vit ikki fáa nakað orða- skifti um hvussu nógv tær ymisku loysnirnar kosta Alla aðrastaðni verður hugsað um vansar og fyri- munir og um kostnaðin fyri tey ymisku alternat- ivini Men vit skulu byggja tvær brennistødir Hvørjar figgjarligar Tórmóður Dahl, formaður i FNU kanningar eru gjørdar av hesum håtti samanborið við aðrar? Hesar kann- ingar vilja vit fegin síggja Tað einasta, ið higartil hevur verið upplýst eitt sindur um, er hvat tað kostar at byggja og reka brennisteðir, men tað er sjálvandi alt ov lítið grundarlag fyri at taka steðu í einum so álvars- ligum máli Av tí at føroysku myndugleikarnir ikki hava gjert slíkar kann- ingar, hava vit spurt okk- um fyri aðrastaðni. Gene- hverja ferð kommunurnar nýta 100 kr. at beina fyri rusk- inum við nz, so verð- relt er tað so, at ur príst 1000 kr. brennast Í Stórabretlandi gjørdi ríkisgrannskoðarin í 1975 vart við, at tað var oyðsl omu negd uskið skal hjá kommununum at hava brennisteð Síðani er eingin bygd har? Tað lysti okkum at frætt, hver munurin er millum Feroyar og Stóra- bretland hesum viðvíkj- andi. Hverjar kanningar hjá okkum hava víst aftur tey bretsku kanningarúr- slitini? Um so er, at borgarar okkara siga, at tann burt- urb. ningarskipan, ið vit hava, er ov vánalig, so kunnu vit jú eisini kanna eftir, um tað eru aðrar loysnir sum kunnu nýtast loysnir sum eru betri enn tað sum er. Her er tað vit eftirlýsa kanningarnar av okkara uppskoti um endurnýtslu Í hesum sambandi kunnu vit m.a vísa á, at í Bretlandi verð- ur nógv nýtt at trýsta burturkast í byrðar, sum vita o.u. 1 tons og sum kunnu setast oman á hverja aðra á einum tyrv- ingarplássi, so einki fýkur burtur frá, eins lítið og eld ur kann koma í. Her.a skipan kostar umleið 1/3 av brenning og kann sam skipast við skilji- og end- urnýtslusteðir. Eru kann ingar gjerdar av hesun meguleika? At enda vilja vit gera vart við, at tað loyvi, sum Heilsufreðiliga Starvs stovan viðmælir at geva er grundað á hópin av sera ivingasomum »hypo- tesum« Eyðsæð er Starvsstovan eisini greið viðmælið kunnugt við yvir hetta, tí endar sum einari | uppremsing Nn einum nop! av í trevtum Framhald á síðu 15