hósdagur 8. januar 1987síða 13

Síða 14 Gorbachev á afturlatnum fundi við rithovundum: fyri framburði í Sovjetsamveldinum — Avdúkandi røda sovjetiska leiðarans endurgivin í New York Times Á einum afturlatnum fundi saman við 40 sovjet- iskum rithevundum 19. juni seinasta ár, fanst sov- jetiski leidarin Kikhail Gorbachev sera hvassliga at sovjetiska byrokratiin- um og tosaði eisini um sin- ar egnu royndir at broyta tad og hvussu embætis- menninir forðaðu samfel- agsligari og búskaparlig- ari menning í Sovjetsam- veldinum. Nakr'r av rit- hevundunum skrivaðu niður okkurt av tí, Gorba- chev segði og í seinastu viku prentaði stórblaðið New York Times ta gjel- ligastu frágreiðingina av hesum fundi, ið higartil er prentað í Vesturheimin- um. New York Times er blaðið, sum fekk sendandi fá Kreml ta víðagitnu reð- una, Khruschev helt í mið- nevnd kommunistafloks- ins heystið 1956, har hann greiddi frá terrorinum í Sovjet undir Stalin. Vittfevnandi rørsla A afturlætna fundinum i Moskvu tosadi Gorbachev i firtnum tónalagi um teir, sum eru ímóti politiskari og økonomiskari broyting í Sovjet og segði m.a., at talan var serliga um hegt- standandi embætismenn. Gorbachev segði, sam- bært New York Times: „Sera vittfevnandi og ålv- arslig rersla er byrjað í okkara landi og fyri dur- um stendur víttgangandi og álvarsligt stríð um samfelagsligar spurning- ar. Imillum almenningin, ið vil hesar broytingar, og sovjetisku leiðsluna er múrur av almennum em- bætisfólkum, ið ikki vil hava broytingar og ikki vil heldur at teirra for- rættindi verða skerd.« Gorbachev tók sum demi Gosplan (miðnevnd- ina fyri búskaparliga plan- legging). »Gosplan boygg- ir seg ikki fyri nøkrum myndugleika,« segåi Gorbachev, »ei heldur fyri adalskrivaranum ella stjørnini. Teir gera akku- Gorbachev vid jandsmonnum saman råt sum teir vilja. Tad sum teimum dámar best er, awt onkur kemur sum biddari á privatkontórið hjá teimum og biður um eina millión, 20 traktorar, 40.000 —.« Skjølini verandi í posunum Gorbachev helt fram: »Onkur segði fyri mær i dag, at i roykipåsunum fáa teir hóming av, at tað fer ikki at eydnast teim- um at erkymla leisluna í flokkinum og at okkurt má broytast. Vit síggja ógvuliga nógv sum mis- nýta sína steðu. Einki verður misnýtt so nógv sum eitt embæti.« „Vit kunnu ikki ignor- era vandamálini, ið hava hópað seg upp ígjegnum fleiri ár,< segði Gorbachev eisini. >Leonid Brezhnev segði einaferð, at vit áttu at hildið eina stevnu um Embætismenninir størsta forðingin visindaligar og tekniligar spurningar. Eg fekk hevi at síggja posar við skjøl- um, ið vóru gjerd til hesa stevnu, øll sløg av upplys- ingum. Tá teir fóru at sortera skjelini, uppdag- aðu teir, at ongin visti hvat tey skuldu brúkast til ella hvagar tey skuldu fara. Teir góvu skarvin yvir og alt varð verandi í posunum. Vit fara ikki at geva skarvin yvir. Kanska eru ikki allar avgerðir, vit Nr. 3 — 8. januar 1987 taka nú, rættar. Kanska fara vit skeivir í summum málum. Men vit ætla ikki at sita hendur í favn og hyggja at gongdini fara framvið. At endurreisa tað sovjetiska samfelagið er sera trupult og gongdin er sein. Vit hava ongan mótsteðuflokk. Hvussu kunnu vit hava eftirlit við okkum sjálvum? Bert við atfinningum og sjálvskrit- ikki. Mest umráðandi er »glasnost« (opinleiki).