leygardagur 10. januar 1987síða 8

tíðindablaðið Nr. 4 10. januar 1987 Framhald av sidu 2 — nytt Gøtu og landsstyrid hevur viðmælt hesum. Fer tað virkið at kunna geva rímu- ligan prís fyri fiskin? Nøkur minningarorð, id Sverri Dahl hevði i kapellinum á Landssjúkra- húsinum 5. januar. Tórarinn Evensen F. 18. juli 1907, d. 3. januar 1987 Tær útrokningar, sum eru gjerdar í sam- band við tað virkið, byggja á, at tervur skal ikki vera á studningi, men at virkið skal kunna lata svartkjaftavirki i Peningurin, tad almenna læt til Giljanes og Reynsatind, var lærupeningur, men nu skuldu vit dugad bædi at grulvad og gingid, heldur Atli Dam 1,40 kr. kilo fyri svart- kjaft, og at skipini, ið landa, skulu kunna klåra sinar skyldur vid at landa fyri henda pris. Hetta er so ið hvussu so er gald- Nu vit eru komin saman her fyri at syna Tør- arini seinasta heidurin, áðrenn hann verður borin út, er mær litið til at siga nekur fá orð um hann og um lívsverk hansara. Hetta skal eingin tala vera, hana heldur prestur í morgin, men bara ein stutt heilsan og tekk fyri gamalt, trúfast vinarlag frá mær sjålvum og tykkum eðrum, sum høvdu tokka til hansara. Tórarinn varð føddur 18. juli 1907 i Keyp- mannahavn. Foreldur hansara vóru A.C. Ev- ensen, prostur, og Kristina Joensen ur Kåra- stovu å Skarvanesi. Hann vaks upp i Todnesi heima å Sandi. 1922 før hann å Sorø Akademi, og fekk stud- entsprógv 1925. Síðan fór hann til Keyp- mannahavnar at lesa søgu og norrøn mál. Tey fyrstu árini búði hann á Garði. Tá eg í 1928 eisini kom á garð, hittust vit á fyrsta sinni rættiliga og hava hildið saman bæði har og síðan í Keypmannahavn og her í Havn. Árini á Garði vildu so til, at vit komu at búgva sum næstu grannar og komu dagliga á gátt hver hjá eðrum bæði til nugnaðar og samtals um lesnaðin og um feroyska søgu og mál. Eina mest um málið, id ikki var so legið í hesum tíðarskeiði, tá ið hart stríð stóð um móðurmál okkara. Vit hevdu henda áhuga við heimanífrá, fedrar okkara vóru ikki bara vinmenn men eisini samstarsmenn feroyskari mentan og máli at frama, heilt frá 1899, tá ið A.C. Ev- ensen fekk í lag nevnd til at savna og geva út foroyskar sálmar og sangir, og bað faðir mín vera við í hesum tiltaki. Tórarinn hevði øll árini hildið fram við tí orðabókaarbeiði, sum faðir hansara tíðliga var farin undir, og 1940-árini vórðu vit Tór- arinn av Føroya Målfelagi settir at arbeiða við einari lítlari dansk-føroyskari orðabók Ut komu á prenti nekur hefti, men av yms- um grundum varð ikki hildið fram tá. Tórarinn helt á kortini við at skriva út á seðlar og at skipa tilfarið alla sína tíð. Vónandi fer hetta rúgvismikla og mikils- verda savn onkuntíð at verða til gagns á rettum staði. andi á pappírinum. Í Vinnan má taka seg um reiggj! Atli Dam sigur víðari. at tað í 1982-83 vórðu veidd 6400 tons av svartkjafti til matna og 6,4 mill. kr. vórðu latnar í studningi úr Ráfiskagrunninum til júst hesa veiðina, í 1983-84 vóru veidd 1600 tons til matna og 1,1 mill. kr. varð latin úr Råfiskagrunnin- um, í 1984-85 vórðu 4.200 tons veidd, og 2,6 mill. kr. vóru latnar úr Ráfiska- grunninum, í 1985-86 vórðu 2800 tons veidd til matna og 1 mill. kr. latin úr Ráfiskagrunninum. Harumframt hava verið latin 40 oyru í rakstrar- studningi, so taka vit og leggja hesar báðar studn- ingar saman, so er studn- ingurin júst í dag 85 oyru plús 40 oyru, meðan virkið einans rindar 45 oyru kilo. Onnur ár hevur hetta ver- ið nakað eðrvísi, men stórt sæð hevur verið latin Tórarinn tók í 1940-árunum eisini við sum kennari í foroyskum máli á Sjómansskúlan- um og Læraraskúlanum. Hesi ár komu vit aftur í samarbeiði við at fáa til vega stílevni í føroyskum máli til maskinmeistaraprógv, tey fingust ikki úr Danmørk tá í stríðsárunum, og máttu tess vegna verða týdd úr donskum lærubókun- um. Tað var ikki bara at siga tað, neyðugt var ofta at smíða lættfatandi nýggj orð og heiti. 1916 stovnaði A.C. Evensen Feroya Forn- gripafelag. Frá 1952 sótu vit Tórarinn í nevndini mong ár. Tórarinn var tikin úr leikum sum målfrød- ingur. Á Garði var ein fragd at hoyra hann greiða frá uppruna orða í máli okkara. Hann visti og kundi. Mangt handritið hev- ur hann handfarið sum fróður ráðgevari, og mangan rættlesturin hevur hann lisið, eitt nú nógvu bekurnar hjá Bjarna Niclasyni. Eitt skifti var hann blaðstjóri »Vardans«. Sjálvur var hann nógv ov lítillátin til at gera nakran háva av ti, hann avrikadi. Tá ið saman um kemur, man høvudsstars hansara vera kennaraarbeiðið á maskin meistaraskúlanum, sum hann vegna sjúku noyddist at siga frá sær fyri einum ári síðan. Veit, at næmingarnir hevdu stóra virðing fyri honum sum lærara, teir vóru góðir við hann, og sýndu tað í verki. Tórarinn var innisælur maður, dámdi best at vera heima hjá sær sjálvum lesa og lurta eftir góðum tónleiki. Ti var hann takk- samur, at honum var lagað at fáa verið heima eisini nú eftir at hann var vorðin álv- arssamt sjúkur. Vit hava samkenslu við teimum avvarð- andi: Arnóru, systurini i Danmer, m ikki helt seg føra at koma til jarðarferðina, men fyrst og fremst Dagmar, ið fyri tíma síðan segði seg harmast at vera so ússaliga, at hon orkaði ikki at vera hjástedd í kvold. Hon tjálgaði um 'Tørarin langt tíðarskeið, og við serligari umsorgan hesi seinastu sváru árini. Vit lýsa í takksemi frið yvir minnið um Tórarin Evensen. I kr. í studningi fyri hvert kilo, sum er farið til mat- framleiðslu, meðan virkini hava latið so lítið sum 25- finn. ingin uppá slíkt sum Gull- 30 oyru pr. kilo. Tað er greitt, at slíkt kann ikki bert halda áfram. Tað má gerast okk- urt fyri at gongdini, og tað at studn- ingsnevndin hevur tíkið studningin til framleiðslu umborð burtur og vil gera tað fyri landing í Føroyum eisini, er eitt varskó um, at nú má vinnan taka seg um reiggj og fáa tann prís, sum neyðugur er. steðga hesi Atli Dam sigur at enda, at tað er greitt, at lands- stýrið hevur og vil med- virka til allar royndir, bæði slíkar sum Gullfinn, Giljanes og Reynsatind, nýggj virki á landi, sur- imiframleiðslu og crab- stick framleiðslu og megu- liga framleiðslu á verandi flakavirkjum, um ráveru- tilfeingið skal koma til nyttu, og tað kemur tað ikki bert við at brúka pen- Rættur politikkur So tú vilt sostatt vísa aftur, at landsstýrið ong- an fiskivinnupolitikk hev- ur? So avgjørt. og tað harðliga. Svartkjafturin hevur sum kunnugt verið latin sum vera í býti við aðrar og hevur gjert stóra nyttu, so skuldu vit res- erverað allan svartkjaftin til fýra til fimm guanobát- ar, vildi tað verið fullkomi- liga burturvið og hevði júst tað verið dømi um tervandi ella skeivan fiski- vinnupolitikk. jan