týsdagur 24. februar 1987síða 21

Nr. 23 — 24. februar 1987 nýggja. — Vit mugu okja útflutningsvirðið av verandi framleiðslu | við 50%, t.v.s. til 3.000 mið. kr. Tá svara vit okkara skyldur, kunnu endurnýggja »kapitalapparatid« og sleppa undan teirri umfordeiling, sum liggur í ollum studningsskipanum, ið bert eru gagnligar upp á stytri sikt, og sum í longdini forða fyri, at órationellir partar av vinnuni sleppa at endur- Tveir ella fýra seljarar, ið selja bulkvorur til ein ella fáar keyparar í hvorjum landi, greiða tað ikki. Vit skulu nogt longur út í liðini, har eitt stórt tal av seljarum røkkur so nær sum gjørligt til sjálvan brukaran. Atli Dam, legmaður, februar 1987 deildum, divisiónum, út- viklingsframtekum, PR- virksemi og lima- og kundarekt, verður hetta mett positivt og mett sum ein ásannan av, at nútíðin krevur so nógv, nógv meira, skal kappingarferið mennast. Eri sannferdur um tað rætta í hesum útviklingi, hóast eg eisini meti, at al- ment eftirlit má styrkjast. At spenna seg út til at klára tað torfera og fjel- táttaða er eitt, men at halda, at limirnir og sam- felagið eru best farin, um ein letst sum ein kann greiða alt betur enn aðrir og tí onga avmarking skal seta fyri egið virksemi, er eitt annað. Ein realistisk meting, hvar ein eigur at seta mark, og nær ein eigur at sleppa fastatøkunum á limum sínum, hevði helst verið fyrimunur bæði fyri hesar og felagsskapin sjálvan. Felagsskapurin hevði tá verið betri til tað, hann e; góður til, og limirnir hevdu kent seg eggjaðar til at skapt sær tær um- stødur og tær framleiðslur og teir keyparar, sum just kunnu nøkta teirra tørv. Tørvurin er jå so ymisk- ur, alt eftir ílegum, rá- verugrundarlagi og megu- leika fyri spesialisering. Tað, sum eg eftirlýsi, er stutt sagt ein aktiv med- virkan frá Feroya Fiska- selu til ta liberalisering og effektivisering, ið hon — sum umboð fyri eitt lut- víst privat vinnulív — skuldi verið fremsti for- sprákari fyri. Svarið: >Tað er frítt at selja, væl at merkja um tú ikki ert limur“, er ikki nektandi. Tá er framvegis ongin trygd fyri, at hitt besta fæst fyri seluna, og henda forðingin gevur framvegis meguleika fyri rættvísum og órættvísum skuldset- ingum um ov stórar sátt- málar, undirbjóðing, líka- sælu við spesialframleiðsl- ur, tá ið hesar telja lítið í krónum og provisjónum 0.8.fr. Vit høvdu mangan í goml- Føroya Fiskasela hevur åb felag er undir, skulu Eg trúgvi einki uppá gydina av 80 1 3.000 milliardir um degum, tá Fiskaselan mest tókst við tað, hon var stovnað til — at selja saltfisk fyri limir sínar — stríð um hesar selur, og hitt almenna gjerdist ofta uppmaður í hesum stríð yvir tey útflutningsloyvi, sum vóru givin ella nokt- að. Hesin reguleringsfakt- orur nyttar lítið í dag, tí nú fara fram hvenn dag nógvar selur av nógvum ymsum framleiðslum til nógvar ymsar keyparar. Summar selur ber til at fakturera út til Hirtshals og síðani pulja við aðrar, og fyri summar ber til at fara í ráfiskagrunnin eftir tí, sum manglaði í, so skuldu útflutningsloyvini verið eftirlitsfaktorurin, máttu vinnan og hitt al- menna útbygt eina mun- andi sterri umsiting fyri at tryggja, at reellir kapp- ingarmeguleikar vóru. Hetta kann gerast, finst onki alternativ, men per- sónliga eri eg komin til ta niðursteðu, at ein verulig liberalisering tænti bæði Fiskasøluni og samfelag- num nógv betri enn ver- andi skipan, ið fiskaselu- stórin lýsir so: »Fiskasølan er stór og sterk í nógvar mátar, og finst onki alternativ til hana i dag.« Er tað so, so eri eg bang- in fyri, at tann veruleiki — at Fiskasølan må lita i eyguni, at hon skal selja so og so stórar nøgdir bert fyri at arbeiða undan — ger, at ofta sleppur ein sær Síða 21 av við veru, heldur enn at ein selur veru fyri ein góð- an prís. T.d. má tað vera ein av- bjóðing at hava átikið sær at sleppa teim alarum, sum í 1986 gjerdust limir, tí puljusystemið loyvir teim at fáa forskot upp á »ikki-veiddan« fisk, av við stórar nøgdir hverja viku. Helst greiðir Fiskaselan hetta væl, men ikki slepst undan, at hinir, sum hildu seg hava góðar selur undir borði, illteinkja, at hesa vikuna vórðu teir undir- bodnir. Annað demi talað verð- ur um, er trýstið, sum "liggur á av ábyrgdini fyri at selja tær stóru negd- irnar av saltfiski og teim stóru og langtrekkandi Framhald a síðu 22 - av okkara sølu, og harvid eisini 80% av ti effektivitetskravi okkara sam- istaðin fyri tær 2.000, vit nú fáa. sin partur Fiskasølunnar minkaði so egiliga nógv, um vit við aktivari medvirkan frá hennara síðu framdu eina liberalisering, sigur Atli Dam.