hósdagur 26. februar 1987síða 11

UR RS 4 Nr. 24 — 26. februar 1987 Nýggj og áhugaverd bók: Fyri nøkrum vikum síðani gav s-afrikanski rithev- undurin Ellen Kuzwayo út bók, sum eitur »Kvinna í Soweto«, har hon, um- framt at lýsa egna lív í fá- tækrabýlinginum, lýsir støduna hjá teimum svertu kvinnunum, sum arbeiða fyri tað hvíta harrafólkið og verða við- farnar sum húsdjór. Ellen Kuzwayo varð fongslað í uppreistrinum 1978 og sat í fimm mánaðir. Undir Soweto-upreistr- inum handtók s-afrik- anska løgreglan allar leið- arar fyri svertum felags- skapum og harumframt foreldraráðið, sum bleiv stovnað í ungdómsupp- reistrinum í Soweto 1976. Í bókini greiðir Ellen Kuz- wayo frá lagnuni hjá teim- um heilt ungu bernunum, sum sótu fongslað, summi í fleiri vikur, uttan at for- eldrini nakrantíð fingu at vita, hvar tey vóru. Kuzwayo gevur eina ræðumynd av korunum hjá teimum svertu kvinn- unum, sum útinna alt hús- arbeiðið fyri tey hvítu og syrgja fyri uppalingini av hvítu bernunum, meðan teirra egnu bern mala runt einsamell og úthungrað og uttan at hava nakran góðan í teimum svertu fá- tækrabýlingunum. At tær verða mettar sum vanlig djór, uttan skil og vit og menniskjansligar kenslur, vísir seg, tá ið bernini hjá fremja demokratisering. Men enn hava vit bara dreymar og lyfti. Vestur- heimurin má leggja trýst á Gorbachev at gera hesi lyftini til veruleika, tí at uttan slíka hjálp verður hann ikki ferur fyri tað. Vit vóna øll, at sovjetiska samfelagið broytist, men tann broytingin hendir ikki av sær sjålvum«. etj.- Kelda: Time og Newsweek hvíta harrafólkunum eru tilkomin. Tá verða kvinn- urnar koyrdar, uttan len og uttan nakra trygd fyri eðrum arbeiði. Kuzwayo greiðir frá neyðini í svertu »heimlondunum«, har út- hungraðar kvinnur við sjúkum bernum á brósti ikki longur orka at tosa ella rera seg. Sum limur í foreldra- ráðnum í Soweto fekk Kuzwayo stóra ávirkan ímillum tey svertu. Eina ferð kom sjálvur s-afrik- anski dómsmálaráðharrin at vitja hana og vildi keypa hana til at fáa semju í lag ímillum stjórn- ina og tey svertu. Lenin var frælsið. Men Kuzwayo noktaði. Hon greiddi ráð- harranum frá, at samband ímillum tey svertu og stjórnina ongantíð fór at koma igjøgnum leiðarar, sum stjórnin sjálv valdi. „Tann einasta leiðin til frið,< segði hon fyri hesum ovasta umboðsmanni fyri s-afrikanskum rættvísi, „er at stjórnin setist niður við teimum leiðarum, fólk- ini velja sjålvi.« Bók Kuzwayos, „Kvinna i Soweto« er tydd til svenskt av Agnetu Westerdahl. Hon kann bi- leggjast frá bókaforlagn- um Ordfront í Stockholm. etj.- Kelda: VI HONDA lakærust garanti -findes ikke bedre - Jørgen Thomsen seksti Hóast vit illa fáa okkum at trúgva tí, so sigur álm- anakkin satt: Jorgen fyllir seksti. Jørgen Thomsen er sostatt ein av teimum »gomlu« striåsmonnunum i javnaðarflokkinum og bakgrundina hevur hann góða. Hann er runnin úr tí gomlu føroysku mentan- ini og úr føroysku arbeið- ararersluni, so betur steði kann ein javnaðarmaður valla hava. Jergen er álitismaður, hvar hann er, og hevur vunnið sær stóra virðing innan eins væl og uttan- flokka. Hann er næstfor- maður javnaðarfloksins, og tá tað gjerdist greitt, at flokkurin fór at fáa figgjarnevndarformannin i verandi samgongu, var Jørgen sjålvskrivadur til hetta krevjandi og åbyrgdarfulla starv. Í politiska umhvørvin- um innan sum uttan- flokka er Jorgen samráð- ingarmaður heldur enn tann, sum sekir saman- brestir og stríð. Sam- stundis stendur hann klettafastur á javnaðar- floksins aldargomlu stevnu: at framleiðslutól- ini skulu verða fólksins ogn og at tey, sum skapa virðini við sínum beru hondum, eru sjálvsagdir ánarar av hesum virðum. Hetta er kjarnin í allari sosialismu og ti er Jørgen lika so sannførdur sosial- istur i dag sum fyri triati árum síðan. Ofta plagar tað at ganga aftur um brekkur við tí hugsjónarliga við ár- unum, men Jergen hevur ikki verið til at vika — heldur hevur tað verið hin- vegin og í hesum er hann so líkur teimum gomlu javnaðarmonnunum. Fyri Jergen er hendan steðan ikki tung at taka, tí hann er fullvísur í, at javnaðar- hugsjónin betur enn nek- ur onnur politisk hugsjón samrímar við tað, sum annars er grundarlagið undir hansara lívsáskoð- an: gamla feroyska ment- anini saman við kristni- trúnni. Jergen er álitismaður burtur av og ber øll tey eyðkenni, sum álitismað- urin eigur. Hann metir til allar fundir, hann er altíð væl fyrireikaður, sáttligur og sidiligur og hann eigur tær sjáldsomu gávurnar at geva viðhaldsmonnum og mótsteðumonnum somu viðferð, tá avgerðir- nar skulu verða tiknar. Alt hetta ger, at vit í javn- aðarflokkinum — ung sum eldri — eru góð við Jergen og vóna, at hann enn eigur mong virksom ár í tí flokki, sum hann alt sítt lív hevur borið so stóran tokka til. Vinir MAÐUR HEVUR VANDAN VIÐ- SUM IKKI AKTAR KOYRISIÐ!