leygardagur 28. februar 1987síða 17

— Nei. Bakkafrost koyr- ir rationelt. — Tað vísir seg, at fram- leiðslan umborð á An- dreas í Hvannasundi virk- ar sum hon skal. Kann tað ikki hugsast, at eitt tílíkt skip fer at bera seg sum frálíður ? — Ja, so skulu teir fram- leiða eini 4.000 til 5.000 tons av lidnari veru og til tess skulu teir gera einar 5—6 túrar um árið. — Men um fiskiskapur- in er góður, so skuldi tað borið til — ella? — Jú, men tað er so øll henda óvissan við svart- kjaftinum. Tað óhugna- liga í ellum hesum er, at fiskiskapurin er ikki vorð- in til tað, sum roknað var við. Hann er minkaður ár um ár. Fiskiskapurin er kanska blivin meira ójavn- ur, enn vit mettu um fyri einum seks árum síðani. Fiskasølan hevur åvarad Nú verður tað sagt i frá- greiðingini hjá Sjóvinnu- bankanum, at lurtað hevur ikki verið eftir ávaringum frá sakkenum. Hverjir eru hesir sakkenu? — Tað er m.a. Feroya Fiskasela. Vit hava gjert vart við hesa steðuna og hava tá eisini verið skuld- settir fyri at vera ov svart- skygdir. Fyri nógvum ár- um síðani var fundur á Læraraskúlanum, har vit fingu toyggið fyri at síggja ov svart uppá svartkjaftin. Ein kann eis- ini lesa okkara ávaringar í Okkara millum. — So politikkarnir lurta als ikki eftir ávaringunum frá Fiskaseluni ? — Tað haldi eg ikki ein kann siga, at teir gera. Ta seinastu álvarsligu ávar- ingina gav eg fíggjar- nevndini í desember mán- að, har fíggjarnevndin ar- beiddi við heilt skeivum prísum á surimi. Fíggjar- nevndin arbeiddi við ein- um prísi fyri surimi uppá 32 kr. kilo og tann prísurin hevur ongantíð verið til. Bakkafrost hevur helsur ikki brúkt henda prísin sum grundarlag. Surimi — ein glotti! Vit spurdu Fiskaselu- stjóran, um ikki júst su- rimi kann gerast ein glotti í svartkjaftaprátinum við tað, at her er ein heilt nýggj vera sum hægri prisur fæst fyri enn van- ligu svartkjaftaverurnar ? — Tað er møguligt. Meguleikar eru fyri at selja surimi til bæði USA og Japan. Men tað er ikki gjørligt í dag at selja surimi í Europa. Tað er als eingin surimimarknað- ur í Europa. Men tað er ein vaksandi marknaður í USA, og tað er ein stórur marknaður í Japan, og spurningurin er bara, hva ein kann fáa fyri tað. Tað er so fyrst og fremst ein góðskuspurningur. Ar- beitt verður við fleiri góðskuflokkum — umleið fýra, og tað er ikki nógv galið, at tann lægsti góðskuflokkurin kostar bara helvtina av tí, sum tann hægsti kostar. Hægsta góðskuflokkin fær tú umborð á skipum, sum framleiða surimi. Góðska snýr seg tá um feskleika og toyggj. Um tú so viðger surimi um- borð á skipi so skuldi tú havt meguleika at fingið tann hægsta góðskuflokk- in, men koyrir tú veruna í land, so trúgvi eg nokk vit koma niður í góðskuflokk 2 ella 3. Eg vil meta at frá tí lægsta til tann hægsta góðskuflokkin liggja selu- prísirnir frá umleið 15 kr. til umleið 24 til 25 kr. — Kann surimi gerast ein avbjóðing ? — Ja, tað kann tað, men vit mugu minnast til, at tá farsið kostar 10 kr., so skuldu vit hava í minsta lagi 20 kr. netto fyri su- rimi, um nekur meining skal vera í. Útbýtið á su- rimi úr farsi er millum 50 og 60%. Lagt ov harðliga út — Nú sigur tú sum nevnd- arformaður í Sjóvinnu- bankanum, at tað er ófati- ligt og stórt spell, at ein nú skal leypa framav, sum vit nú eru við at gera, til í stóran ampa fyri fiski- vinnuna sum heild. Hetta eru herð orð ? — ja. Men eg meini tað. Eg haldi, at vit hava lagt alt ov harðliga út. Vit hava rætt og slætt gjørt alt ov stórar ílegur uppá eitt ov ótrygt grundarlag. Og tað haldi eg er stórt spell. Vit Danielsen, spurdu Birgir hvat hann heldur um ætlanina at byggja eitt nýtt svart- kjaftavirki í Getu. Hann sigur seg kenna ov lítið til hesa ætlanina til at kunna úttala seg um hana. — Men hevði tað ikki verið gott um vit fingu eitt annað virki til at ar- beiða svartkjaft burturav soleiðis at vit ikki bert hevdu Bakkafrost at grunda okkara metingar um framtíðar svartkjafta- úrslitið á? — Áðrenn ein fer undir at byggja nýtt virki, so haldi eg ein eigur at kanna, hvat er galið við tí virkinum sum arbeiðir svartkjaft og síðani spyrja, hvi tann nyggja iløgan skal vera betur enn tann gamla. Tå kundi so onkur sakkønur givið eina realistiska meting. Tað haldi eg ikki at ein nytist at byggja virki ella skip fyri hundrað mill. kr. fyri Byggja svartkjaftaskip fyri 96 mill. kr.: Vit fara í gongd við góðum treysti Hóast bæði Sjóvinnu- bankin og Feroya Fiska- sela bera ótta fyri einum skrædli í svartkjaftaflot- anum, so eru teir menn, sum hava gjert stórar ílegur í svartkjaftaskip, meira bjartskygdir. Ein teirra er Jergen Beck á Skála. Hann er ein av hevuðseigarunum og reiðari hjá nýggja svart- kjaftatrolaranum hjá partafelagnum »Vål«, sum verður bygdur á Skála skipasmiðju. — Sjálvandi hava bæði Fiskaselan og Sjóvinnu- bankin loyvi at hava sínar metingar, men vit, sum hava lagt nógv í fyri at fáa hesi skip, hava so sanni- liga eisini okkara meting- ar um útlitið hjá hesum skipum. Vit fara í gongd við góðum treysti og siga, at tað skal bera til. Hetta sigur Jergen Beck. sum sjálvur er elektrikari og starvast hjá Beta í Fuglafirði. Framtíð í verksmiðjutrolarum Hann heldur, at framtíð er í verksmiðjutrolarum til svartkjaft. Ein bátur, sum hevur frystilast og er leys- ur av landi, hann hevur heilt aðrar meguleikar enn tey skip, sum skulu sigla til lands við veiðini. Nýggja skipið hjá parta- felagnum >Vál< verður lið- ugt í summar. Tað kostar umlei 96 mill. kr. og er rættiliga meinlíkt Andr- easi í Hvannasundi. Arbeiðið uppá skipið byrjaði í januar mánaði í 1986, men hóast hesa lut- at kunna konstatera. — Nú nevnir tú stórar ílegur í eitt nú skip. Men skulu vit fiska svartkjaft, kunnu vit tá byggja bílig- ari skip til hesa veiðu ? — Tað trúgvi eg ikki. Skulu vit gera álvara at fiska svartkjaft, so koma skipini at kosta 80 til 100 mill. kr. Eg trúgvi ikki, at tað kann gerast bíligari. víst longu byggitíð sam- mett við skipabygging í Noregi, so heldur Jergen Beck, at teir fáa eitt sera gott skip. Hann vísir eisini á, at teir hava havt meguleikan at gera ymsar broytingar á vegnum og hevur hetta havt stóran týdning. — Talan er jú um spesi- alsklip, tí hetta er nýggj vinna. Vit kunnu ikki kop- iera hesi skipini, men mugu fylgja væl við, hverjar skeivleikar aðrir hava gjørt og síðani betra um tey skipini, sum koma aftrat. Hetta hava vit gjert, og tí haldi eg vit fáa eitt sera gott skip, sigur Jergen Beck. Ja 1 Í Jergen Beck, reiðari hevur góðar vónir Umframt at gera fars og flak á verksmiðjuni, so hava teir eisini gjert klárt til at seta upp eina surimi- linju umborð á hesum nýggja svartkjaftatrolar- anum. Partafelagið Vál á Skála átti upprunaliga Skåla- foss, sum tad seldi til Fuglafjardar. Ætlanin var so at byggja ein isfiska- trolara, men tað varð av ongum og bleiv tað so til ein svartkjaftatrolara. Hevuðseigari i nýggja skipinum er Arbeiðs- mannafelagið á Skála. Nevndarformaðurin í fel- agnum er Leif Nolsøe, sum eisini skal vera skip- ari á nýggja skipinum. Í letuni er hanr: stýrmaður umborð á Andreasi í Hvannasundi. Nýggi trolarin hjá Vál skal fiska fyri einar 35-40 mió. kr. um árið fyri at bera seg. — Eg haldi ikki, at for- treytirnar eru serliga nógv broyttar, síðani vit gjerdu hetta projektið, og eg trúgvi tí framvegis uppá svartkjaftin, sigur Jergen Beck at enda. jan Nýggja svartkjaftaskipið hjá partafelagnum »Vål« á Skála við bryggju á Skála skipa- smiðju Hin parturin av flotanum — Men tá vit nú vita, at verksmiðjutrolararnir til svartkjaft ikki skulu fiska við studningi, og vit um somu tíð vita, at djúp- vatnstrolararnir sum í dag klára seg rættiliga illa, fáa nógvan studning, átti kri- tikkurin tá ikki heldur at verið vendur ímóti tí parti- num av flotanum ? - Men er tað ikki so, at svartkjaftatrolararnir kortini fiska við studn- ingi. Landið hevur tá veð- hildið fyri bátarnar, rind- að studnings- og veðhalds- lán, og uttan tey vóru hesi skip als ikki komin. So heilt uttan studning er tað ikki. Og so fáa vit at síggja, hvussu tey fara at klára seg. — Og tú metir, at tað verður eitt skrædi. — Tað er grund til at vera bangin fyri tí jan