leygardagur 14. mars 1987síða 5

£ ; + ! ; —Z||—b— OT TES Nr. 31 — 14. mars 1987 Frå blokkstudulssamrådingunum i Keypmannahavn istaðin fyri 72, t.v.s blokkstuðli, 50% refusión og 25% refusión, hon skuldi fyri seg merkt eina smidliggerðan Umsitingin! Men er okkara egna umsiting før fyri at umsita nyggju skipanina? Tað verður sagt fr onkrari síðu. at hes studningurin ken tidliga t umsiting kki fyrireikað at tak: imóti, men her k visa á, at málið sn nærum bert um eki, har ein føroysk umsiting longu frammanundan er SO tað skuldi ikki verið tann stóri spurningurin men ávis útbygging av hesi umsiting má sjálv sagt fara fram og okkurt nýtt setast í verk Men tað at effektivisera ta foroysku umsiting, sum ikki virkar alt ov væl eitt nú innan almannaforsorg ina og skúlaverkið. tað er ikki nakað, sum føra til okt krev av hesi skipan men liggur krøvur frammanundan t hor IKKI Virt brukarar ør Hvønn tydning hevur tad fyri okkum øll at hetta málið um blokk stuðul nú er avgreitt og loyst? stóran týdning ð nú er avgreitt, ti tað er mong målsøki, har: kl hava kunnað lagt « vikling til rættis. Eitt nú ber nú til at byggja ílogu ætlanir inn í ein sterr karm, sum fevnir um allar føroyskar iløgur hesi seinnu årini, har vit hava økt okkara uttanlands- skuld nógv. Í og við at vit nú fáa gjert útbyggingar- ætlanir á teimum ymsu ekjunum, so verður lætt- ari at stýra burtur úr teimum búskapartrupul- leikum sum Feroyar eru í Krevur stórri ábyrgd Men alt hetta krevur sterri ábyrgd av okkum! Tad er sjálvsagt. at tað krevur sterri ábyrgd nen ell hugsanin við heimastyrisskipanini frá 1948 var jú eitt ynski um í størri mun at ráða sær sjálvum, at leggja síni egnu viðurskifti til rætt. is. Heimastýrislógin er ein sjálvstýrislóg. Tað, sum nú hendir, er, at føroying- ar aftaná at hava forsemt at útfylla karmarnar í heimastýrisskipanini, nú taka eitt stig víðari á leið- ini Men er hetta so eitt stig á sjálvstýrisleið? Í og fyri seg er hetta stig á sjálvstýrisleið i hvørt st til at fylla he styr er í t ð og Í kl x x t t i it VE oð 5 r oO hel rislog karmar. enn tað verið við Førovum einum suverenum it Hetta er eitt progv in af tað ber til at utbyggja føroyska frælsid til at taka egnar avgerðir, óheftar av eðrum, men tiðindablaðið harvið verður ikki sagt, at henda lóg ikki tørvar ábetur og broytingar. Tað eru viðurskifti, sum javnaðarflokkurin til eina og hverja tið vil tosa um, ti so leingi, sum karmarnir í hesi lóg ikki hava verið útfyltir, so leingi hava vit mett tað týdningarmeiri it nýta møguleikarnar i ogini heldur enn bert at tosa um at broyta hana Sambandið leyp frá ábyrgdini Heldur tú rokkið hevði verið á mál, um tað var sambandsflokkurin, sum javnaðarflokkurin var í samgongu við? Um so var, at vit høvdu verið farnir í sam- gongu við sambandsflokk- in, so meti eg, at vit vóru komnir á mál, tí tað, sum uppleggið frá javnaðar- flokkinum gekk út uppá, var, at teir triggir flokk- arnir, sum áttu og vóru fadrar at heimastýrislóg- ini, teir skuldu taka ábyrgdina á seg til at fylla hesar karmar út. Men sam lokkur hevur ng: ð torað a ens x P AI g t « tar Øks r Of eður 1 i i iðar {8 i 1idand Í eir s era VI ) id ikki era við i taka byr 1 gin Virkar betri og virkar, sum hon skal. Tað hevði verið tað skilabesta bæði í 1975 og 1985 at hesir triggir flokkar høvdu gjøgnum- ført tær avleidingar, sum utviklingurin all hesi årini, sidani heimastyris- login kom i gildi, hevur sett til lógina, men tað hava teir so ikki viljað, við tí úrsliti, tíverri, at vit nú í fleiri ferum eru einsa- mallir til at loysa upp- gávur, sum vóru felags Her kann eg vísa til <Betænkningen> frá 1979 um umlegging av danska statsstuðlinum, sum gekk ut fra, at tann taverandi havnastudningurin sum av eini havna »r tå var 25 ætlan, hann skuldi fara 6 blokkin ístaðin broyttur inn 1 Tad, sum hendi fyri, tå ið sambandið noktaði at samráðast um blokkin, var, at danir søgdu, at so gjalda vit 10% av galdandi havna- ætlan og so ongantíð meira eina krónu til havnaútbygging í Feroy- um Nú er tað ikki tí, at eg sjálvur rokni í mistum og vunnum miljónum, tað er ikki tað tydningarmesta, men hetta er so eitt fakt um, hetta var nakað, sum vit mistu Umstødur broyttar Atli Dam sigur víðari. at 1ð at danir eru aftur} IV indvelkri Føroyum, tað er eitt úrslit av, at vit hava forhálað henda spurningin lika síðani 1980-81 til í dag har ein onnur stjórn situr sum er undir einum nóg harðari oki og sterri kravi til sparing enn tásitandi stjórnin var. Ti sum kunnugt, er skattatrýstið í dag tað hægsta sum nakrantið hevur verið í Danmark, millum 51 og 54 av bruttotjóðarúr- tøkuni og samanborið við 10-41 í Feroyum, so er tað ikki so legið, at sitandi , jen form stjórn har sigur i6ro tit hava 10% fleiri tek av bruttotjóðarúrtekuni enn vit hava, so henda nýggja stødutakanin hjá dønum er ikki so løgin. Hetta sigi eg ikki fyri at siga danir ringar, men hetta sigi eg meira fyri at visa å, at sum oftast eru avleiding- arnar av at vera ov seinur á sjovarfallinum, at ein ikki fær tær loysnir, sum kanska vóru nakað fræg- ari. Og so hevur verið við sambandsflokkinum alla tíðina Andin í heima- stýrislógini Vil tú geva undanfarna styri við sambandsflokk inum á odda skyldina fyri, at vit ikki ætlaða og besta úrslitið fingu tað burtur úr hesum samráð ingum við danir? Eg meti, at vit ting tað besta kundu rokka í í tvørturnmoti er a nogvun ekjum betri dekningur fyri útreiðslunum enn tað var frammanundan, so alt i alt koma vit i 1987 og 1988 samanlagt at fáa eitt lítið sindur meira av peningi frá Danmark ella stórt sæð tað sama. Og tað er væl í lagi, tí sjálvt við teirri stóru feroysku uttanlandsskuldini, so eru vit frægari fyri enn danir Andin heimastyr tc Ki , x * i) 4 <A b kort lið ger IT s på 5 tr darr S ; x * skinar HM 1 kipa Vi leggu! jáður por skyldu i At ryg gongdini Men verdur gongdin ikki tann, at vit koma at gjalda meira minni? Tað kann ein líta eyguni verður úrslitið Blokkurin, sum er dag, verður ikki avtrapp aður. Hann verður ikki at minka vtalað ein regulering og danir tvørturimot faktorur sur ger blokkurin verð K roknað g 1 í a >} ogin s Þ D S £ I figgjariog tann danski partur Framhald á síðu 8