leygardagur 21. mars 1987síða 5

4 Nr. 34 — 21. mars 1987 deyðs- = vanlukkur í Føroyum ——|——… Meira enn dupult so nógv fólk doyðu í ferðsluvan- lukkum í Feroyum enn í Danmark í 1986. Í Feroyum doyðu 14 fólk, í Danmark seks. Danska talið er sjálvandi lutfalsligt. Tað búgva væl og virðiliga hundrað ferðir fleiri fólk í Danmark enn í Feroyum. Landsverkfrødingurin hevur gjørt hesa saman- bering og er hon almanna- kunngjørd i årsfrågreid- ingini Feråslan 1986. Yvirlitið er heilt aftur til 1970. Fleiri ár hevur ferðslan kravt fleiri mannaliv — lutfalsliga — i Føroyum enn i Danmark. Onki år er tó so ringt sum 1986. I 1984 doyðu niggju í Feroyum og seks í Dan- mark, í 1983 vóru tølini sjey og seks, í 1981 niggju og seks, í 1980 tíggju og seks, í 1979 átta og sjey og í 1974 doyðu 13 í Feroyum og sjey í Dan- mark. Hini árini er danska talið hægri, serliga fyrstu sjeytiårini er munurin heilt stórur, eitt nú 11 móti einum í 1970. Eitt annað yvirlit sýnir, at Feroyar summi ár eru oman fyri øll Norður- londini viðvíkjandi deyðs- vanlukkum í ferðsluni. Skadd Landsverkfreðingurin Dupult so % nogvar hevur eisini kannað, hvussu nógv fáa skaða í ferðsluni. I 1985 vóru 2,8 óhapp við fólkaskaða í Danmark og 2,0 i Feroyum. Hetta er fyri hvørjar 1.000 i- búgvar. Í 1986 var talið í Føroyum 2,4. Danska talið fyri 1986 var ikki tekt, tá frágreiðingin varð skrivað. Um ársskiftið 1986/87 vóru 2,8 fólk til akfarið í Danmark og 2,7 í Fer- oyum. Í 1986 hendu 540 ferðsluóhapp á landsveg- unum í Feroyum, harav 197 í Eysturoynni og 181 í Streymoynni. Í hesum 540 óhapp- unum fingu 71 fólk skaða og 696 sluppu óskadd. Í Eysturoynni fingu 27 skaða og 36 í Streym- oynni. Annars vóru 54 óhapp á landsvegunum í Suður- oynni og tvey fólk fingu skaða. Í Sandoynni vóru 17 óhapp og eitt fólk fekk Síða 5 Landsveganetið er 432,7 km. 60% eru tvíbreytaðir vegir, tað vil siga vegirnir eru breiðari enn 5 metrar. Og bilarnir eru nógvir. Til dømis vóru 3,6 fólk til hvenn persónbil tann 1. januar í ár. Hendan dagin vóru 12.973 persónbilar og har- afturat 238 hýruvognar skrásettir hjá fútanum. Tilsamans vóru 17.019 akfer. Bara i Havnini, had- ani myndin er, vóru nýggj- ársdag 6.534 akfer skaða, í Vágum vóru 32 óhapp og fýra skedd, á Borðoynni 48 og ein fekk skaða og á Viðoynni hendu 11 óhapp, men har fekk ongin skaða. hd Ein seyður kom inn á vegin — Henda frágreiðing hoyrist ikki so sjáldan, tá ferðslu- óhapp henda. Og hon varð skrásett sum atvoldin til 84 óhapp í 1986 Seyður er atvoldin til umleið sætta hvert ferðsluóhapp á lands- vegunum. Við politifrágreiðingum sum keldu hevur lands- verkfreðingurin talt sam- an og fingið 84 óhapp, sum hendu , tí seyður var á vegnum. Hetta eru 15,6%. 56 seyðir doyðu, harav 20 í Eysturoynni og 19 í Streymoynni. Í 1985 vórðu skrásett 73 slík óhapp og 52 deyðir seyðir. Prosenttalið var 14,6 tað árið. Hjá sakførara Hver skal gjalda, tá seyð- ur doyr á vegunum? Hetta er ein spurningur, sum bendur fegnir vilja hava svaraðan. Bara tá tey, sum koyra á seyð, sjálvi boða frá, fær seyðaeigarin endurgjald fyri mista seyðin. Og tá bara helvtina av tí, seyð- urin er verdur. Men verri enn so altíð verður boðað frá. Óla Krisjan Debess, formaður í Bóndafelagnum, sigur, at talið 56 fyri ákoyrdar seyðir í 1986 er alt ov lágt. Tað kann faldast fleiri ferðir, sigur hann. Bóndafelagið hevur í nógv ár havt samráðingar við Landsstýrið og Trygg- ingarsambandið um endurgjaldsspurningin. Men hverki vil fáa eina brúkiliga loysn, hóast hetta avgjert er teirra mál. Ti verður málið nú helst latið rættinum, so ein avgerð kann fáast. Bóndafelagið hevur sett seg í samband við sak- førara. hd Brúkarafelagið: Faið nú logina at virka! ! — Brúkarafelagið hevur enn einaferð eftirlýst mat- vøruldgina. Samstundis hevur felagið sent út soljóðandi tíðinda- skriv: Í samband við at einki rekist fyri, at Matveru- lógin kemur í gildi, hevur Brúkarafelagið vent sær til Føroya Landsstýri og til Føroya Løgting. Sam- stundis er eisini skriv sent til Heilsufrødisligu Starvsstovuna. 15. mars var altjóða brúkaradagur og allastað- ni í heiminum hevur verið arbeitt fram ímóti góðum og ódálkaðum verum og mati til ell. Eisini verður arbeitt við at tryggja at ikki u-lond fáa verur, ið ikki sleppa inn í t.d. EF- londini, orsakað ti strongu lóggávu, sum hesi londini hava á matvøruøkinum. Tá Matverulógin varð lýst, væntaðu øll, at nú fór at verða lættari at fara til handils, tí nú fóru verurnar at verða bæði verulýstar og datomerkt- ar, men so varð ikki. Nú eru tvey ár liðin, men framvegis er eingin lóg farin at virka. Ta seinastu tíðina hava fleiri áhugaverdar send- ingar verið í sjónvarpinum í samband við matfram- leiðslu, men tað tú hevur fingið burturúr hesum sendingum er, at brúkarin er illa vardur í okkara lítla landi. Tað er ikki legið, um ein gerst ótryggur, tá sjålvt serfreðingar eru 6- samdir, og ein sjálvur ongan meguleika hevur at velja. Ræðufilmar Mest sum allur matur, sum fæst til keyps, er við- gjørdur á ein ella annan hátt og innbjálvaður í eitt ella annað tilfar. Ongar reglur eru fyri hverji evni, ið eru loyvd at koyra i matin og enn minni fyri hvussu stórar negdir. ið kunnu brúkast. Vit ynskja ikki at verða kallað eitt U-land, men á hesum eki eru vit verri fyri enn nógv teirra. Hverja orsek hevur brúkarin at halda, at matvøruidnadurin ikki sendur verur higar, ið eru bannaðar aðrastaðni, og hverja trygd hevur brúk- arin fyri, at okkara egnu framleiðarar duga at um- gangast tey ymisku útí- latingar evni? Tað er lítil meining í ella rættari sagt, tað er meiningsleyst at vísa ræðufilmar í sjónvarpin- um um stráling, Nutra- sweet og at siga frá um radioaktiva mjólk, ið verður send til Egypta- lands, so leingi tann fer- oyski brúkarin er hjálpar- leysur, tá hann skal velja Dumpiland Brúkarafelagið hevur fyrr vist á vandan fyri, at Feroyar gerast eitt dump- ingland fyri tær verur, ið ikki sleppa inn í granna- londini vegna teirra strongu lóggávu. Nú er bíðað nóg leingi Vit krevja nú, at Mat- verulógin fer at virka so- leiðis, at verulýsingar verða 'kravdar, eftirlit verður við innfluttum ver- um og við heimafram- leiðsluni, og at reglurnar fyri framleiðslu og selu verða settar í gildi. Somu- leiðis skal datomerking vera á matverum, har hetta er neyðugt. Háttvirdu legtings- og landsstýrismenn og kvinnur. Matur og heilsa er sera nær tengt at hver eðrum. Matverulógin hev ur stóran týdning fyri at tryggja at maturin vit selja er góður matur