týsdagur 31. mars 1987síða 21

Nr. 38 — 31. mars 1987 ablaðið s0siaiurin Sida 27 SKOTLAND A túrinum vitjaðu tey so m.a. í Aberdeen, Inver- ness, Aviemore, Oban, Glasgow, Edinburgh og eðrum plåssum. Menningar- stovnurin Ein av arbeiðsbólkunum hevði til uppgávu at kunna seg við tann skotska menningarstovn- in »Highlands and Islands Development Board« (HIDB). Hesin stovnurin kom longu i 1965 og hevur til uppgåvu at hjálpa íbúgv- unum i útjaðaraokjunum at betra fíggjarligu og sosialu umstødurnar og at gera utjadaraøkini fer fyri at hava ein størri leiklut i ti figgjarligu og sosialu menningini, ið fer fram i tjóðini. Næmingarnir royna í samandráttinum og niður- støduni at gera nakrar sammetingar við føroysk viðurskifti og kundi verið áhugavert at vita, hvat teir eru komnir til. Teir siga: Samandráttur: Tað kann vera lítil ivi um at bæði hálandið og oyggj- arnar í framtíðini fáa harð- liga brúk fyri tí stuðli og teirri vegleiding, ið HIDB hevur at bjóða. Eisini um ein lítur at teimum úr- slitum, ið stovnurin hevur útint, kann ein siga, at hann hevur verið til ógvu- liga stóra hjálp hjá íbúgv- unum í utjadaraøkjunum, bæði figgjarliga og so- sialt. Til dømis er tað ein ans 7 av teimum saml adu iløgunum, ið ikki bera seg Um ein skal samanbera hesi útjaðaraeki Skot- lands við Feroyar, er ein- asti veruligi munur tann, at peningamongdin í Fer- oyum fyri hvenn íbúgva er nógv størri enn í Skot- landi. Í báðum stødum er stórur áhugi fyri iløgum, og fólkið er vælútbúgvið, bæði í Feroyum og í Skot- landi. Hetta vil siga, at góðir meguleikar eru fyri, at ílegurnar, sum verða gjørdar í hesum báðum londum, fara at geva nakað av sær. Steðan í Skotlandi er tann, at ein er noyddur at spara við tí avmarkaðu peninga- mongd. ið er til taks, með- an í Feroyum er trupul- leikin vantandi stýring við ti stóru peningamongd, ið fer til ílegur. Tað hevði tí meguliga verið eitt hug- skot, at feroyingar settu ein líknandi stovn til eina miðvísa stýring av ellum ti íleggingarvirksemi, ið kann fera til tap fyri landskassan. Á henda hátt kann fyribyrgjast, at alt ov nógvar ílegur verða gjørdar, ið ikki bera seg. Ein háttur at fyribyrgja hesum kundi veirð at tær einstøku avgerðir, ið verða tiknar í slíkum mál- um, vórðu tiknar av dugnaligum vinnulivs- monnum við fullum av- gerðarrætti í samstarvi við serfrødingar. Hesir kundu til demis verðið settir í eitt ávíst tíðar- skeið. Nidurstøda: Sum niðurstoða kann verða sagt, at ilt er at meta um, hverja ávirkan ein slíkur stovnur hevði havt á tann føroyska bú- skapin. Men við teimum á LE … SKYE * úrslitum, ið HIDB hevur havt í Skotlandi, líkt. at ein slíkur stovnur tillagaður føroysk viður skifti, hevði fort við sær. at foroyingar vórðu meira miðvísir í síni hugsan og harvið tilrættalegging, so- leiðis at langtíðar tilrætta- leggingin varð prioriterað hægri, serliga okkara týdningarmiklu fiskivinnu til fyrimunar. er sann Alivinnan Næmingarnir hevdu eisini hevi at kunna seg við skotska alivinnu. M.a. varð vitjað hjá Wester Ross Salmon við Ullapool Teir hava 3 smoltsteðir og 2 alisteðir. Í niðursteðu síni siga handilsskúlanæmingarnir m.a., at stórur dentur verður lagdur á, at tað eru útbúgvin og roynd fólk, ið fáa loyvi at ala fisk í Skot- landi. Her hava foroy- ingar ti nakað at læra av, leggja teir afturat. Annars siga teir víðari, at tann tekniska útgerðin í skotsku alivinnuni er neyvan á hædd við ta fer- oysku. Hetta tí at pen- ingamongdin pr. íbúgva ikki er so stór sum í Fer- oyum Um skeiðvirksemi og stuðul verður annars sagt, at menningarstovnurin HIDB skipar fyri skeiðum og tað eru so eisini skúlar, har ein kann fáa útbúgv- ing innan alivinnuna. HDB gevur so eisini upp til 50% í studningi til hesar útbúgvingarkostn- aðir. Eisini geva teir upp til 90% í studningi til stovnan av alisteðum, men ein fortreyt fyri at fáa stuðul er hollur kunnleiki. Aðrir bólkar kannaðu onnur eki so sum um- sitingina í Skotlandi og skotsku strandferðsluna, sum hevur ómetaliga stóran týdning fyri sam- ferðsluna í slíkum oyggja- landi. Handilsskúlanæming- arnir siga, at teir fingu hevi at royna nakrar av ferjunum hjá MacBrayne, og komu teir til ta niður- stoðu. at hóast fyrimunir eru innan ta skotsku strandferðsluna, so kann heildarmyndin neyvan sigast at lika høgum stødi sum tann føroyska åvisir vera a Strandferðslan i Skot- landi er væl útbygd — Kraftstød Mong virki vórðu vitjað á ferðini. Eitt teirra var ein kraftstød. Bólkurin, sum tók sær av hesi upp- gávuni, sigur, at hetta komst av, at nógv hevur verið frammi um ta nýggju kraftstødina hjá SEV á Eiði. Tað sermerkta við hesum verki er, at tað nýtir óvanligan hátt til at framleiða ravmagn. Cruachan. sum verkið eitur, er ein 400 MW pumpukraftsteð. Fyrst fer vatnið igjøgnum virkið á sama hátt sum á okkara kraftstoðum. Vatnið, ið er omanrunnið. fer í eitt vatn. Loch Awe. Síðani verður vatnið pumpað uppaftur og fert niðan í eina byrging teir hava á Ben Cruachan. Sostatt verður vatnið nýtt fleiri | niðursteðuni siga emingarnir, at tað kundi inna in ið ikl hevdi ve 5 « ESK nytt fl rðir. sum sk { act E 1 S fingið n F r Q St £ Ss a rs t rK nog ning jen it k ørt het l einum nógv ni projekti. sum hósk Eins og feroyingar eiga skotar nógva og vakra nátturu ar til okkara terv og um hvervi Vit hava her trivið í nekur av teimum evnun- um, sum handilsskúla næmingar nom við á ferð ini í Skotlandi Vit spurdu læraran og ferðaleiðaran, Tór Jóans- son, um ætlanin er at gera námsferð við 2. HH-flokki i 1988. Hann sigur, at tað longu verður tosað um hetta. Lond, sum nevnd eru. eru: Irland, Isle of Man, USA 0.0 jan