hósdagur 2. apríl 1987síða 9

Nr. 39 — 2. apríl 198 == mL Es Karin Kjølbro: Hava vit als onga lands- planlegging!!! — Hver stýrir landin- um í dag? Er tað so, at ein tilvildarligur Hanus ella Janus í Suðurstreymi hevur funnið út av, at tað er eitt gott hugskot at gera ein Sundsdepil, og at har skal vera ditten og datten — at hann skal gera hetta til eitt kommunumál, og at vit ell skulu hyggja at, meðan als eingin plan- legging er í, spurdi Karin Kjelbro, úr Tjóðveldisflokkinum, tá uppskotið um út- bygging á Sundi var til viðgerðar á tingi í síðstu viku! Hon segði víðari: — Vit vita, at tað er nakað, sum eitur vina- og kenningapolitikkur og eisini nakað sum eitur junglulóg. Hvat hava vit eitt legting til, um eitt land kann stýr- roynt at skapa slíkar heilatrustar við starvs- stovum 0.ø., tí teir nú vildu fremja tað menning- ararbeiði og ta gransking, sum annars natúrliga verður gjert antin av tí almenna ella saman við tí almenna, og teir flestu av hesum hava brotið hálsin uppá tað. — So tað luftiga pro- jektið, sum eitur Kjarnin á Sundi, vil eg als ikki tosa um í hesum sambandi, legði Atli Dam afturat. Hann vísti annars aftur atfinningum frá andsteð- uni um, at landsstýrið hevur forðað Tórshavnar kommunu í at gera láni- avtalur og hevur roynt at forða kommununi í at byggja sína egnu brenni- stød. Til hetta segði hann, at landsstýrið hevur havt ta fatan, at lántekurnar hava verið alt ov stórar og hevur tað verið politikkur- in at royna at fáa hesar lántekur inn í ein ávísan karm, og er komið hartil, at Tórshavnar kommuna hevur givið tilsegn um at vera við til at gera eitt ávíst planleggingararbeiði á hesum eki, soleiðis at tað fæst at vita, hvussu nógv ein tolir at læna og soleiðis at Tórshavnar kommuna eisini kann fáa sin tørv inn í ein karm, sum samfe- lagið annars tolir at bera ast upp á henda mátan? Skulu vit ikki vera við til at plan- leggja útviklingin í hesum sambandi, hvar ætlanin er at byggja ídnaðardeplar, brenni- steðir, útbygging av sjúkrahúsum o.s.fr., enn at lata menn koma og spæla við musklunum ferð eftir ferð? Er tað veruliga so, at hetta er so langt á leið- komna land okkara onga sum helst lands- planlegging hevur av nekrum sum helst handaslag, spurdi tjóð- veldiskvinnan á tingi! jan. Brennistødin Hvat viðvíkur brenni- steðini, so er tað eitt tal- andi demi um tervandi samstarv millum komm- unur og fyri tað næsta tervandi evni ella vilja ella meguleikar frá almennari síðu at fyriskipa eina skilagóða útbygging av samfelagnum. — Tað vil so aftur siga, at tað hevði verið rætt bert at havt eina brenni- steð. Vit bjóðaðu okkum til, í samband við skipanina av landsstýrinum, at gera spurningin um brennisteð til eitt landsmál og so lata kommunurnar fremja útbyggingina og hava raksturin av steðini, og vístu á eki á Glyvursnesi, har ein so eisini hevði kunnað lagt ídnað og havn Men henda ætlan varð kveistrað til viks av ávís- um politikarum júst tí teir vildu verja tað sokallaða kommunala sjálvstýrið og ti at lokalpolitikarar ikki vildu hava alt burturkast- ið til Havnar, segði Atli Dam m.a. á tingi í síðstu viku, tá uppskotið um at geva loyvi til vinnubygg- ing á Sundi var til 1 viðgerð jan. Jóannes Dalsgaard, tingmaður: — Nei til at miðsavna ognarrættin til alt vinnuliv í Føroyum — Verður loyvi givið til vinnuútbygging á Sundi, so verður Sundsdepilin úr- slitið, og hann er so ikki nakað lokalt mál fyri Havnina, men hevur við alt landið at gera. Vit kenna einki til tær fylgjur, sum standast av tí veld- uga kraftsentri, ið har verður, og vit vita heldur einki um, hvat fyri fylgjur hetta vinnulívssentur fær fyri sjálvan vinnulívs- bygnaðin í landinum. Men vit vita, at kemur hetta ígjegnum, sum ein ávísur maður ætlar og sum hans- ara klæðsekks dreingir í býráðnum í Havn ætla, so fær hetta ómetaliga stórar fylgjur fyri íbúðarviður- skiftini í Havnini. Tað verður eitt egiligt trýst á tí sosiala ekinum, á barna- ansingarøkinum, skulaøk- inum 0.s.fr. Jóannes Dalsgaard segði, at tað, sum er við at henda inni á Sundi, er eitt talandi demi um mangl- andi landsplanlegging Gíslar! Eg haldi ikki, at tað er nakar ivi um, soleiðis sum Depilin nú er ætlaður og við tí sindri vit vita um hann, at hann ikki verður nakað gagnligt tiltak fyri Suðurstreymoy og Havn- ina, so eg haldi, at Hilmar Kass eigur at vera meira varin. Hann eigur ikki at »rasla so hart við såplin- um“. Vit hava verið gíslar hjá Hilmari Kass fyrr, so tað kann vera, at eisini aðrir missa tolið — við Hilmar Kass og Sjálvstýr- isflokkinum. Vit hava upplivað Sjálv- stýrisflokkin í SEV-málin- um, í málinum um barna- ansing í Havn 0.ø., og eg ætli mær ikki lata meg stýra av Hilmari Kass'sa partamonnum í býráðnum í Havn og í samgonguni Tað kann hann fáa at vita her og nú. Jóannes Dalsgaard helt tað vera rættari at tosa um avleiðingarnar av ætl- aða deplinum á Sundi, um Jóannes Dalsgaard, tingmaður úr Javn- aðarflokkinum, heuði lítið gott at bera ætlanini við Sundsdeplinum og hann segði viðgerðina av uppskoti sambands- manna um at loyva slíkari bygging m.a. p GG HINUM S ið að hvat skal vera har og hver skal eiga. Detail-handilin umaftur Tað tykist sum, at tað, ið skal henda við Sundsdepl- inum er tað sama, sum er við at henda við detail- handlinum í Havn og sum nú er við at fara um alt landið: at ein maður í Havn skal ogna sær stóran part av ídnaðinum eins og hann hevur gjert viðvíkjandi detailhandlin- um bæði í Havn og nú eisini um alt landið. Jóannes Dalsgaard segði seg vera ímóti einum slíkum útviklingi og segði, at hetta hevur heldur ikki nógv at gera við ta liberal- ismu, sum Pauli Ellefsen hevur tosað um, uttan so um vit hugsa um tær fylgjur, sum liberalisman oftani fær uppá longri sikt. — Tað er jú soleiðis, at tann klassiska liberal- isman oftani byrjar við fríari = kapping millum virki, men hon endar ofta við, at ein vinnugrein ella eitt heilt vinnulív verður monopoliserað. Gongur tað, sum ein ávísur maður ætlar, fær hann makt sum akt, so ætlar hann at miðsavna ognarrættin til alt vinnu- lív í Feroyum. Jóannes Dalsgaard vísti á, at ognarrætturin til fiski- ídnaðin í Feroyum er rættiliga spjaddur Tað eru bert nekur heilt fá flakavirki, sum eru a privatum hondum Restin er fyri ein stóran part ogn hjá kommunum, fakfelegum og einstaklingum, men kemur henda serstaka Ellefsens liberalisman at galda fyri Sund, so verður tað ein álvarsom hóttan móti tí spjadda ognarrætt- inum vit hava innan fiski- ídnaðin á landi og tað gangi eg ikki við til. — Tann vinnuliga út- byggingin, ið skal vera í Suðurstreymoy, skal vera eftir eini ella aðrari skip- aðari ætlan. Í tí sambandi fari eg at minna tingmenn á, at vit eru komnir heilt langt við ætlanunum um eina menningarstovu. Hon hevur í stóran mun sama endamál sum ætlaði kjarnin á Sundi, og tað er klárt, at hesin sami maður, antin tað so eru hansara egnu pengar ella EF-pengar, hann arbeiðir við, ætlar at koma tí almenna í forkeypi og seta seg á tær uppgávur, sum menningarstovan skal hava og á tann hátt at monopolisera alla vitan, alla produktútvikling og alla marknaðarfering og soleiðis seta seg á alla framtíðarútbygging, segði Jóannes Dalsgaard, tingmaður Javnaðarflok- sins í Suðurstreymi, m.a undir oråaskiftinum útbygging á Sundi. felags um