hósdagur 7. mai 1987síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Tórshavn Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Utgevari: P/ Sosialurin Fyritaksstjóri: Krisjan Daht Blaðfólk: Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: Pif Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Hvítt val í Suðurafrika Í GJÁR hevdu 3 millónir hvítir borgarar í Suðurafrika hevi at nýta tann ofta nógv virda demokratiska rættin at velja menn og kvinnur at sita við landsins stýri. Um somu tíð vóru umleið 22 milliónir svartir borg- arar noyddir at sita heima við hús sum passivir eygleiðarar — til henda hvíta rasismusjónleikin. STØDAN í Suðurafrika er tann, at bert tey hvítu og ein partur av teim- um sonevndu littu hava valrætt. Tey svertu, sum eru meginparturin av landsins íbúgvum, hava als onga ávirkan á landsins stýri og hava tískil einki at skula sagt. UNDAN hesum hvíta minnilutavalin- um bendi nógv á, at verandi forsætis- ráðharri, Piet Botha, fór at vinna og harvið varðveita vald sítt. Hóast ávís- ir hvítir minnilutabólkar so sum liberalir studentar hava mótmælt apartheidstýrinum hjá Botha, so eru hesir kortini eitt fátal í mun til hini hvítu. TAÐ hevur fyri ein stóran part eydnast tí óvikiliga og konservativa Botha at basa svertu andstøduni, uttan at hetta hevur hótt valdið og privilegiini hjá tí hvíta minnilutanum. At fleiri túsund svørt eru myrd hevur so minni at siga. Nettup við at vísa sína støduføstu og harðrendu hond mótvegis øllum atfinningum ímóti apartheidstýrinum hevur tað eydnast Botha at vinna teir hvítu veljararnar, sum kanska vóru farnir at bera ótta fyri, at stjórnin ikki fór at megna at standa ímóti trýstinum frá teimum svertu. TAÐ er serliga undantaksstøduni fyri at takka, at Botha hevur megnað at berja niður mest sum alla andstøðu. Undantaksstødan hevur gjørt, at um- heimurin hevur eingi tíðindi fingið úr Suðurafrika, tí forboð er sett fyri at bera tíðindi, sum ikki eru sensurerað av stýrinum. Eisini hevur henda undantaksstøda gjørt, at hvítu løg- reglumenninir hava kunnað sett fólk fest uttan at lata tey koma fyri ein rætt fyrst. Tað hevur helst ikki verið nóg mikið fyri teir hvítu legreglu- menninar at handtaka svartar leiðarar og fakfelagsfólk. Teir eru farnir fram við harðari hond móti øllum svørtum, ið hava víst tekin til mótmæli. Ja, sogar smábern í túsundatali eru tíkin og fongslað. Hetta er hvíti minnilutin í Suðurafrika í dag. Alt verður gjørt fyri at forða fyri, at tey svertu fáa nakra sum helst ávirkan á landsins stýri. Tí, júst tað er einasti máti, at tey hvítu fult og heilt kunnu sita omaná øllum ognunum og rættindunum. MEN hóast tað hevur eydnast Botha við táragassi, stórum politista- og hermannadeildum, við skotvápnum o.ø. at niðurberja svertu andstøduna nú í eina tíð, so er tað ein sannroynd, sum ikki vikast, at eingin skipan, ikki heldur apartheid, megnar í longdini at trælka meirilutan av fólkinum í egnum landi. Tí er tað bert ein spurningur um mánaðar ella ár til hvíta minnilutastýrið er tvungið at lata vald í hendurnar á teimum svertu. MEN jú longri tíð gongur, tess álvars- ligari og blóðugari verður uppgerðin millum tey svertu og tey hvítu. Tað er eisini tí, at svartir leiðarar nú í fleiri ár av øllum alvi hava roynt at sannføra hvíta minnilutastýrið um, at tað nú beinanvegin er tvungið at fremja ný- skipanir og beina fyri apartheidpoli- tikkinum. Men tíðin er við at ganga undan og ein dag verða eisini tey mongu svertu, ið høvdu ynskt at kunna fingið eina loysn uttan at blóð fleyt, noydd til at taka til onnur ráð. SVARTI meirilutin hevur heitt á umheimin og biðið okkum havast at apartheitstýrinum á ymsan hátt. Hetta er ein roynd at fáa hvíta minni- lutan at innsíggja, at hann ongan góðan hevur, og at hann tí má taka seg um reiggj fyri at fremja åbøtur. Nógv lond hava sett í gildi fullkomið bann fyri samstarvi við Suðurafrika og herfyri var so eisini uppskot frammi á tingi um hetta sama. Men vit hava so einki hoyrt aftur til hetta mál. Nú kemur tingið so saman aftur á ólavseku og er tað okkara vón, at hetta uppskotið kemur fram aftur, og at teir av okkara tingmonnum, sum hava verið í iva um, hvat teir skulu velja, gjølla kunna seg við vidur- skiftini í Suðurafrika — tí veruliga vitanin um, hvussu apartheid virkar í Suðurafrika í dag, eigur at vera nóg mikið til at sannføra okkum um, at vit eiga at vera við til at máa grundar- lagið undan tí hvíta minnilutastýrin- um har. Latið okkum vísa okkum sum kvinnur og menn og siga korta- nei til apartheidstýrið í Suðurafrika. jamíú Nr. 51 — 7. mai 1987 Familjuvegurin Funningur — Funningsbotn Nógv hevur verið sagt um henda veg, sum eg annars líkni við Burma-vegin á sinni. Tíbetur er eingin deyður av hesi vegagerð enn, meðan eg og aðrir, ið hava brúk fyri hesum veg, so áhaldandi hava verið seig- píndir og ikki kunnað rekt okkara áhugamál, tað veri seg við sjógv ella í haga. Undirritaði atleði við Lassa Klein, sum umsitur hesi mál í landsstýrinum, uml. hålvan febr. og lovaði hann, at vegarbeiðið skuldi byrja aftur um mánaðarskiftið mars/ apríl, men einki er gjert enn. Um sama mundið tal- aði eg við Jergen Thom- sen, sum spurdi, hvussu tað bar til, at bert eg sóknaðist eftir vegnum, tí frá Funnings Sóknarstýri hevði hann aldri hoyrt eitt orð um vegin í síni heild. Hetta haldi eg vera alla átalu vert, men undrar tað meg kortini íkki, tí »Såttarenni« fekk sína rætt av okkara vegajått- an. Um eg í hesum havi mis- tikið meg, so biðið eg um fyrigeving. Men brúk havi eg fyri vegnum, tí tað er einki dulsmál, at lív mítt hevur verið og er á sjónum. Tekk fái Gud — hesum havi eg livað av. So fari eg at enda at spyrja: Hvat bagir í hesum máli, og hví verður einki gjert fyri at gera tað koyrandi millum Funning og Funningsfjerð? Ella er tað veruliga so spinnandi galið, at landsverkfreð- ingurin leggur sína keldu hond yvir >bílætið<, ella uppaftur verri — vil okk- ara góða sóknarstýri als ikki hava vegin? Og eg krevji svar í blød- unum, tí frá sjálvum fíggjarnevndarformannin- um Jergen Thomsen havi eg fingið váttað, at um játtaði peningurin ikki rekk, so kundi arbeiðast víðari uppå komandi játtan. Eg ætli mær ikki at gev- ast á hesum sinni fyrrenn eg veit hvar hundurin er grivin. Við tekk fyri upptek- una, W.0. Skåla skipasmidja bíðar eftir skipa- pakkanum — gjørt 5 fyribils sáttmálar — Vit bíða eftir skipa- pakkanum hjá landsstýr- inum og vóna, at tað skjótt fer at loysa upp fyri hesum pakkanum, soleiðis at vit kunnu fáa nýggjar sáttmálar um nýbygn- ingar. Hetta sigur stjórin á Skála skipasmiðju, Óli Zachariasen á 25 ára deg- num fyri at fyrsta stál- skipið fór í gerð á Skála skipasmiðju Hann vísir á, at lagnan hjá skipasmididnadinum her á landi liggur í hond- unum á landsstýrinum, tí tað eru politikararnir, sum Framhald á síðu 9