hósdagur 7. mai 1987síða 5

Nr. 51 — 7. mai 1987 TIL TEIRRA, IÐ ERU Í ONKRUM VANDABÓLKINUM Tey, ið hoyra upp í onkran av nevndu vanda- bólkum, skulu vita, at vanda fyri :smittu við AlDSvirus slepst bara heilt undan við at halda seg frá kynsligum sambandi, ið ber við sær samband millum slímhinnur og millum sáð og slímhinnur. Eisini skal áherðsla verða legd á, at vandin fyri smittu kann gerast minni á henda hátt: * Hav kynsligt samband við so fá fólk sum gjørligt. Best er í kynslívinum bert at halda seg til eitt fólk. Serliga týdningarmikið er ikki at hava tilvildarlig kynslig sambond. *x Nýtsla av hít (kondom). Tað er greitt, at AIDS-virus ikki kann fara igjøgnum veggin í eini hít, og nýtslan av hít minkar tí í stóran mun um smittuvandan. k Samlega igjøgnum gatið (baktarmin) eigur ikki at verða framd, av tí at tað ber við sær serligan vanda fyri lest av slímhinnum. x Nýtið ongantíð tannbustir, barbertól og tílíkt hjá eðrum. Tannbust og barbertól kunnu uppi á sær hava smáar blóðnegdir. *x Tey, ið vannýta rúseitur til innspræningar mugu ongantíð býta sprænur ella nálir síná- millum. X Fólk, ið hoyra upp í vandabólkar, mugu ikki geva blóð, sáð ella yrkisgøgn (organ). TIL TEIRRA, IÐ LEITA SAMBAND VIÐ PROSTITUERAÐ (mannfólk og konufólk, sum bjóða sær til) * Halt teg frá samlegu við prostituerað. Nýtið ið hvussu er altíð hít. TIL TEIRRA, IÐ FERÐAST UTTANLANDS Havikki kynsligt samband vid onnur enn tey, id tå kennir ogvuliga væl. Nyt altid hit. Mest ræður um at vera varin á ferðum til afrikansk lond kring linjuna og til Haiti, har sjúkan ser- liga ofta kemur fyri. Í nógvum størbyum er sjúkan serliga vanlig, eitt nú í Keypmanna- havn. Av teimum 150 tilburðunum, ið vóru skrásettir 1. apríl 1987 í Danmark, vóru teir 128 skrásettir í ekinum í ella nærhendis' Keypmannahavn. Mett verður, at nógv fleiri fólk eru smittað. Serken meta talið av, smittaðum fólkum í Danmark í dag at vera millum 5.000 og 15.000. TIL TEIRRA, IÐ ERU HEILT UTTAN FYRI VANDABÓLKARNAR * Havið kynsligt samband við so fá fólk sum til ber. Halt teg frá tilvildarligum kynsligum sambondum. Nyt ið hvussu er hit. Havið ikki "kynsligt samband við prostituerað og fólk, sum nýta rúseitur innanæðra. Hóast nógv tað stersta talið av fólki við AIDS í Danmark eru homoseksuellir ella bi- seksuellir menn, so finnast lond, eitt nú Zaire og Kenya, har AIDS er ein sjúka, ið er líka vanlig hjá kvinnum og monnum. Síða 5 Teknikapping góða undirtøku í Fóroyum Einar 30 tekningar komu frá førovskum skúlanæm- ingum til kappingina hjá apotekinum um við mynd- um og/ella orðum at lýsa evnið fyribyrging. Kappingin er liður í her- ferðini móti AIDS. Apotekini í Danmark tóku stig til kappingina og í Feroyum tóku apotekini undir við hugskotinum, so eisini føroyskir unglingar sluppu at royna seg. Hardy Madsen á Tjald- urs apotekinum sigur, at undirtekan var betri enn væntað her í Feroyum. Einar 30 tekningar komu inn. Summar eru heilt góðar, sigur hann. Feroysku tekningarnar eru sendar til Danmarkar, har ein dómsnevnd nú roynir at finna teir 20 vinnararnar. Úrslitið verður kunngjert nú í mai. Feroysku tekningarnar verða ikki demdar fyri seg, men saman við teim- um donsku. Kappingin var fyri næmingar í 7., 8., 9. og 10. flokki. Fimm bestu tekn- ingarnar úr hverjum flokki fáa virðislen. Fyrsta virðislen er ein ferð fyri tvey til París. hd Tryggingin stovnar d upplysingadelil Tryggingarsambandið Feroyar fer nú at seta á stovn upplýsingadeild. Hetta stendur at lesa í danska blaðnum »For- sikring<, sum hevur tosað við tveir føroyskar trygg- ingarmenn á kunningar- ferð í Danmark. Teir báðir eru Jákup Lindenskov, deildarleiðari og Jóan Pet- ur Jacobsen, roknskapar- leiðari. Teir siga við danska blaðið, at í fyrsta umfari vera teir tveir í nýggju upplýsingadeildini. Men tað fer ikki at undra teir, at deildin fer at hava fimm-seks starvsfólk longu um tvey ár. Í greinini verður greitt frá føroysku seguni og seguni hjá trygging í Fer- oyum. Jákup og Jóan Petur upplýsa eisini, at Trygg- ingarsambandið nú ætlar at blása lív í aftur felagið Lútzhøft á Co. í Keyp- mannahavn, sum sambandið eigur. hd Mugu framvegis vera varin Ongin meningitistil- burður hevur verið í Feroyum síðani í febru- ar. Men hetta merkir sjálvandi ikki, at sjúkan er horvin. Landslæknin, Hegni Debes Joensen, sigur, at vit eiga avgjørt at vera varin viðvíkjandi Tryggingarsambandið hevur gjørt nógvar fald- arar við upplýsingum um møguleikar at tryggja. hesi sjúku, sum í ring- asta føri kann hava deyðan við sær. Í januar í ár vóru fýra meningitistilburð- ir og ein í februar. Síð- ani hevur ongin verið. Sjúkan rakar serliga børn og ung. Elsti sjúklingurin í ár er feddur í 1969. Í 1986 vóru 16 til- burðir og tveir sjúk- lingar doyði. Í fjør vóru eisini nakrir mánaðir við ongum tilburði. Hetta var um summ- arið. Men so komu knappliga fýra til burðir í august. Í fjør vóru 10 til- burðir frá 1. januar til 15. mai. Men hóast bara ein tilburður hevur verið nú í yvir tríggjar mán- aðir, so kann sjúkan koma aftur. Og vit mugu endiliga ikki slaka á varseminum, sigur landslæknin. hd FERÐSLUTRYGD æ om 2 er at fara yvirum bert undir ge grenum ljósi