leygardagur 30. mai 1987síða 4

Síða 4 Ingeborg Vinther, Foroya Arbeidarafelag: Tingið gekk okkum á móti — við at gera tað seinasta semingsuppskotið til lóg Aftaná at tingið fríggja- morgunin hevði samtykt lóg um at leggja uppi træt- una á arbeiðsmarknað- inum, spurdu vit formann- in í Feroya Arbeiðara- felag, Ingeborg Vinther, um tað nú var rætt av tinginum at leggja seg út í viðurskiftini á arbeiðs- marknaðinum ! Hon sigur: — Soleiðis sum stødan var nú, so var næstan talan um ein óloysiligan knút. Seinasta semings- uppskotið góðtóku vit, meðan mótparturin vrak- aði tað. So tað var als eingin meguleiki fyri eini loysn. — Tvs. at einki annað var at gera enn at kalla tingið saman? — Sum steðan var í letuni var eingin onnur loysn. — Var tað ein rett av- gerð, sum tingið tók, og sum nú er endaliga sam- tykt? — Ja. Hatta er tað sem- ingsuppskotið, sum vit hevdu góðtikið, so tingið hevur gingið okkum á meti fult út. — Nú góðtóku tit tað seinasta semingsupp- skotið. Hví góðtóku tit tað? — Tað er tí, at tað gekk okkum á meti við tað, at tað umstrídda prosentið var komið við til útgjald- ing, og tað var jú tað, sum vit vildu og sum vit hildu fast við, at vit vildu sjálvi ráða yvir okkara len. Ar- beiðsgevararnir = skuldu ikki avgera, hvat vit vildu brúka ein part av okkara løn til. Tad einasta, sum mær ikki dåmdi vid semings- uppskotinum, var åheit- anin á legtingið, men tað hildu vit hevði so lítlan týdning, at ein kundi liva við tí. Samanhald Um verkfalsstøduna annars sigur Ingeborg Vinther, at limirnir i ar- beidarafeløgunum hava víst eitt ótrúliga gott samanhald. — Vit kunnu bert vera glað og vera takksom fyri ta samanhald og styrki, sum okkara limir hava víst. — Nú hevur tingið lagt uppí á arbeiðsmarknaðin- um tvær reisir á rað. Kann ein rokna við, at hetta verður vanligt fyri eftir- tíðina? — Tað er tað, sum vit bera ótta fyri. Tí tað besta er, at partarnir á arbeiðs- marknaðinum loysa Framhald av síðu 3 Hetta verður gjert í trimum stigum. Síðani kann eg nevna, at len- takarafelegini nú fáa frítíðarpeningin i varð- veitslu, harvið eru tað tey, sum fáa rentuágóðan av frítíðarpeninginum. Frí- tíðarpeningurin verður so skattaður, tá ið hann verður útgoldin til lentak- arafelagið, men skatturin verður tikin av sjálvari lenini, soleiðis at frítíðar- peningurin verður út- goldin óskerdur, tá frítíðin skal haldast. Trygdin Hatta var 1986. So kemur 1987, og tá taka vit tað triðja málið til viðgerðar g tað er trygdin hjá arbeiðsfólki, tá tað hendir at arbeiðsgevarin fer av knóranum. Trygdar- zrunnur veiðumanna er víðkaður til eisini at tevna um fólk, sum arbeiða á fiskavirkjum. Tvs. at tey hava trygd fyri 90% av lenini, um so er, at ar- beiðsgevarin fer av knór- anum, og tey hava len til góðar. Hin grunnurin, sum eisini er skipaður við lóg, fevnir um allar hinar lentakrar, sum arbeiða aðrastaðni enn á fiska- virkjum. Síðani hava vit tvey mál eftir á arbeiðsmarknaðar- ekinum. Har er arbeiðs- marknaðarpensiónin ann- að og hitt er so, at vit ætla „at kanna møguleikarnar fyri at skipa eina fast- ella minstulenarskipan fyri fólk á fiskavirkjunum Tað, sum nú stendur fyrst fyri, er arbeiðsmarknað- arpensión, og tá tað verður sagt, at einki er gjørt, so er tað ikki rætt Eg havi skitserað mæ eina nevnd við trimum trætuna sjálvir, men nú var steðan jú tann, at vit vóru koyrd upp í ein knút, sum tyktist at vera óloysi- ligur við tað, at mótpart- urin ikki vildi gevast. Hann vildi ikki semju og hann hevur alla tíðina lagt upp til, at tingið skuldi leggja uppí. — Er hesin knútur, tú tosar um, ikki í veru- leikanum ódugnaskapur frá pertunum á arbeiðs- marknaðinum, tá tit um somu tíð ynskja at loysa trætuna sjálvi? — Eg vil siga, at vit hava víst allan okkara góða vilja til at fáa eina semju. Vit hava slakað niður á 2,75 kr. Vit høvdu eitt uppskot uppá 30% lenarhækking yvir tvey ár, og vit hava slakað úr 1% niður í 0,9%. Í veru- lieikanum hava vit slakað so nógv, at einki var eftir at slaka uppá, og tí kundu vit ikki fara longur niður. Eg vil annars leggja ábyrgdina fyri hesa 6semj- una á okkara mótpart, arbeiðsgevararnar, við tað, at teir legdu seg útí okkara viðurskifti, við tað at teir ikki vildu lata okkum avgera, hvat vit skuldu brúka okkara pengar til. Vit selja okk- ara arbeiðsmegi til limum, sum eru serfrød- ingar, og skal eg fyrsta dagin hava landsstýrið at góðkenn, at henda nevndin verður sett. Síð- ani havi eg eisini gjørt mær tankar um eina ráð- gevandi > umbodsnevnd, sum kemur at hava nokk so nógvar limir. Hon skal hava umboð fyri partarnar á arbeiðsmarknaðinum, og skal hon so vera ráð- gevandi hjá hesi minni nevndini, meðan arbeitt verður við arbeiðs- marknaðarpensiónsskip- anini, og avtala er gjørd fyri nøkrum vikum síðani í samband við eina kann- ingarferð vit gera, við ni.a. ATP-húsið í Keypmanna- havn, myndugleikar í Oslo og Stokholm, men orsakað av verkfallinum varð alt hetta útsett, men ætlanin er so at fara annan hvítu- sunnudag. Tá vit koma aftur av hesi kanningar- arbeiðsgevaran fyri eitt ávíst krónutal um tíman og tað kemur ikki honum við, hvat vit brúka peng- arnar til. — Men nú fáa limirnir í Feroya Arbeiðarafelag og i „fýrabólkinum<“ meira í len útgoldið enn limirnir í Havnar Arbeiðsmanna- felag. Er tað beint? ferð, kann nevndin so fara til arbeiðis av álvara, og tá verður eisini ráðgevandi umboðsnevndin innkallað. Miðað verður ímóti at fáa eina arbeiðsmarknað- arpensión skipaða við lóg í 1988. Men nú hava vit so í einum uppskoti her á løg- tingi í samband við arbeiðsósemjuna sagt, at eingi gjald skulu latast inn fyrr enn aftaná 1. mai 1989. — Her sipar tú so til partarnar á arbeiðsmark- naðinum. Men kann ein ikki rokna við, at tað al- menna eisini skal gjalda til hetta endamálið? — Tað er so ein polit- iskur spurningur, sum vit ikki hava tikið steðu til enn. Eg havi hugsað mær, at tað almenna kann geva eitt innskot sum stovns- fæ. — Limirnir í Havnar Ar- beiðsmannafelag hava valt at fáa tað eina pro- sentið í ein grunn. Vit hava valt at fáa tað út- goldið, so tað er ein sjálv- boðin skipan, og hon skal vera demokratisk. Teir hava fingið eina demo- kratiska skipan við tað, at tir hava fingið prosentið í ein grunn, men vit kundu ikki fáa eina demokratiska skipan, soleiðis at vit kundu fáa pengarnar út- goldnar uttan at legtingið legði uppí, og eg haldi tað vera sera harmiligt, at tað varð neyðugt. Tí tað skal helst vera so, at vit sjálvi kunnu skipa okkara viður- skifti saman við hinum partinum á —> arbeids- marknaðinum. Men hesar báðar seinastu samráð- ingarnar hevur tað verið ógjerligt. Ingeborg Vinther sigur annars, at Feroya Ar- beiðarafelag gongur inn fyri, at landið setir á stovn eina eykapensjón. Hon heldur tåa vera eina sam- felagsuppgávu at syrgja fyri hesum. Hetta er ikki uppgávan hjá pertunum á arbeiðsmarknaðinum. Nr. 61 — 30. mai 14 / Legmaður prátar við út- varpsmann undir viðgerðini Poul Mohr, Føroya Arbeiðs- gevarafelag: Skeivt av Poul Mohr, nevndar- limur í Feroya Ar- beiðarafelag, er fegin um, at verkfallið er av, men hann heldur ikki avgerðina hjá tinginum at leggja uppí vera rætta. — Tingið hevur bert útsett trupulleik- arnar í enn eitt tvey ára skeið og (ti | sleppur henda samgonga eisini | undan at fáa stór- vegis trupulleikar at | dragast við.