týsdagur 14. juli 1987síða 13

pr ERE . # í Nr. 78 — 14. juli 1987 Framhald av síðu 8 kann hin hjálpa honum ella taka yvir. Fyrr var so, at ávís kvæði hoyrdu til ávís hús í bygdini. Dugdu hesir skip- arar kvæði, ið annars vóru ókend, var ikki óvanligt, at teir broyttu raðfylgj- una á ørindunum ella løgdu nøkur burturímill- um — hetta fyri at forða fyri, at aðrir skuldu ogna sær tey. Væl er hugsandi at mong kvæði á henda hátt hava fylgt skiparanum í grevina. Eg veit um tveir gamlar breður, sum sigast halda eitt kvæði loyniligt, sum verið hevur í teirra ætt í fleiri ættarlið. Menn halda, at upp- runaliga kvað skiparin ør- indini einsamallur, og hini i ringinum lurtaðu og tóku undir í nidurlagnum, tá ið so skiparin fekk hevi at hvíla reddina og fyrireika seg til næsta erindi. Soleiðis sigst eisini hava verið í einstøkum bygdum heilt upp í okkara tíð, men vanligt var sum nú, at hini taka undir í sjálvum ørindinum. Um aldarskiftið 1700 - 1800 vóru vit ikki meir enn einir 5000 feroyingar — og tó hava vit varðveiti 70000 erindi! Og so vita vit eisini, at nógv er farið fyri skeyti Framhald Framhald-av síðu 9 ræðast frælsi. Teir ræðast at taka avgerðir sjálvir, og teir eru bangnir fyri at koma í ta steðu, at avgera sjálvir, um teir fáa sær gammel-dansk afturvið morgunmatinum. Eg haldi, at hetta er úrslitið av nógvum eldum, har onnur tóku avgerðir fyri foroyingar, øldir av fá- tækradømi og ófrælsi. Hetta hevur havt við sær, at hóast feroyingar ikki longur eru fátækir, so hugsa teir enn sum fátækt fólk. Teir halda, at teir ikki kunnu taka egnu av- gerðir. Sjálvandi kunnu teir tað, um teir bert vilja. Steðan er tí tann, at hóast teir koyra í BMW-um, so er hugurin hjá teimum enn í miðeldini. Hetta er ein partur av tí skizofrena táttinum, eg havi sæð í føroysku mentanini«. Millman hevur skrivað bók um religións-mynstrið á teimum skotsku oyggj- unum og borið tað saman við feroyska mynstrið. Sosialurin fer seinni at prenta samreðu við Mill- man um hetta mál. jan./etj.- Framhald av síðu 11 sum ikki virða hann meira enn tað rusk, teir seinni koyrdu í rusk-contain- aran, og har feroyskir óvitar seinni á kveldi lógu og grópaðu. Hvat har + - hevur ligið og rikist av óhumsku mugu gudarnir vita. Einaferð enn eiga vit at ynskja fólkaflokkinum tillukku. Hvat ið fyrifórst longri frammi veit eg bert frá blødunum. Havnarfútin fekk ábreiðslur, ein »villig- ur« færø-kommando- maður fekk keppin slignan av, og aftur ein mynd av einum ungum føroyingi, sum gjørdi trossan fastan fyri McCloy og færø- kommandomenninir styøj- andi seg til ein løgreglu- mann fyri ikki at detta å blåman, ti trossin syntist honum ov tungur. Tað óhugnaliga i øllum hesum var tó lesnaðurin i Dagblaðnum, har teir há- lova ein færø-kommando- mann fyri at leggja å ein ungling, sum hevði sligið keppin av honum. Ráði og brutali láturin av brim- garðinum, meðan fólka- floksmenninir = freddust yvir at landsmenn teirra vórðu jagstradir av løg- reglu og marinumonnum, gav mær vaml. Tu følir teg so forbannad hjålpar- leysan, sjålvt um tað kók- ar innan í tær. Hendan dagin á Molan- um fekk eg ein skelk, sum eg ongantíð aftur for- vinnið. At síggja Føroyar, Merkið og landsmenn mínar viðfarnar sum nek- arar í hjálandi. Verða kveistraðir og jagstraðir burtur av legreglu og marinusteðsmonnum, meðan ein annar partur av landsmonnum mínum syngur amerikanska tjóð- sangin og flennir stórbærsliga yvir hvussu alt tað, sum okkum er kært, verður traðkað undir útlendskum hælum er ikki til at halda út. Somu kenslur, sum eg hevði hendan morgunin mugu tey fáa, sum ósek verða stongd inni saman við álvarsliga sinnis- brekaðum fólki. Er hetta tað fólkaflokk- urin ynskir? Er hetta úr- slitið av »gallupkann- ingini«? Jú, nú fatar ein betur, hví teir hálova øll hernaðarlig einaræði í út londunum, har fólk verða jagstrað og dripin frá hond. Hetta er so smaks royndin uppá Suðurafrika Suðurkorea, Taiwan og Chile. Ongantíð e hetta ónda | aftur at fáa fó toroyskum bønhoyri Gud n tyri seg í politikki, tad Hvi eru vit so? Var hetta heimastýrislógini? Toldu vit ikki ferðina? Í ellum londum finnist — og hevur altíð funnist — eitt 5. kolonnu lið. »Villigir« landsmenn, sum hjálpa hersetingarvaldum og njósnarum o.g. til rætt- ætlanin við væl- ís. Men hevur ongin Fyri50årum síðani fóru nøkur skúlaborn úr Foro nakrantíð tonkt uppá, hvussu tað ber til, at hetta er so vanligt — ja góðkent — millum feroyingar? Eitt er vist — og tað eiga allir sleikjarar at vita — at hverki maður ella kvinna, sum nakrastaðni í heiminum hava hjálpt ein- um fremmandum landi til at kúga sítt egna fólk, hevur verðið virt av teim fremmandu. Tey hava bert verið told sum hentir býttlingar. Og hetta er so sanniliga eisini galdandi fyri Feroyar. Men hví er hetta so van- ligt her hjá okkum? Aftaná at hava verið flongd í 400 ár, er ikki so mikið av ryggi eftir í okkum, at vit tora at muta ímóti. Sum flongdir hund- ar hava vit livað, og eg eri stórliga bangin fyri, at vit eisini doyggja sum slíkir. Feroyar,sum vit kalla land okkara, er eitt reservat. Vit vita tað, men viðurkenna tað ikki. Vit tora ikki at taka valdi í egnum landi, sjálvt um tað stendur okkum í boði. Og hví. Tí vit í eldir eru bukaðir til rættis krops- liga og mentalt. Men hvat. Hava vit tað ikki gott? Hvat rakar tað okkum við militeri? Lat teir um tað. Er ikki eitt videotól í hverjum húsi saman við minst einum bili? Fanans tvæt] um sjálvsvirðing! Heldur hetta enn russar- ar! Aftur her kunnu vit takka fólkaflokkinum fyri niðurbrótandi arbeiði sítt. Hvussu hevur hann ikki ført kampagnur ímóti Kina contra Taiwan. Víst okkum á talið á kulda- skápum, videotólum, mixarum, dustsúgvarum, bilum og m.Áa. sum taiwanesarar hava meira av enn kinesarar. Altso lívsvirði gjørd upp i slikari materialismu contra mentan. Hetta er eisini okkara eyðkenni i dag. Til sølu til hægstbj6dandi. Vid sinum kommunista- hatri hevur fólkaflokkurin undirgravað ta føroysku mentanina og hugsanina. Hann hevur skrætt og sindrað tað politiska lívið i Feroyum í stumpar og stykkir, soleiðis at onki samstarv er fyri stavn, og onki samanhald longur er ímillum fólk. Hann hevur borið so í bandi, at ongin virðir okkum, ja, enn ikki vit sjálvi … Men hesin flokkur, ella rættari »bandi«, skal so sanniliga fáa loyvi at renna línuna fult út. Henda dagin á Molan- um skammaði eg meg yvir at vera feroyingur. Tú stendur hjálparleys og sær land títt viðfarið sum eina vanliga horu — eisini av egnum landsmonnum tínum. Á tann skomm, tann skomm. Men hvussu kann ein krevja, at eitt fólk, sum hevur vant seg til at liva sum trælurin í leinkjum í fleiri hundrað ár, knapp- liga skal byrja at tonkja sum eitt frítt fólk álíkt grannum okkara? Hygg og lurta eftir muruni i fólki, tú dagliga metir og tú finnur útav, hví vit enn eiga eina sterka træla- mentan. Eg eri tó vissur i at onki Síða 13 av hesum, eg her havi skrivað, finnur veg til heil- an hjá »de villige færing er«. Og trúgvið mær, hetta fær heldur leiðingar fyri ríkisfelags- skapin. Bukaðir hundar fara altíð krúpandi aftur til harra sín. Hvussu var tað, maðurin segði: Negrene har emanciperet sig, medens færingerne trofast og tálmodigt finder sig í deres skæbne Vamlið er við at vinna á mær, so eg gevist Spartacus ongar av BJODA IKKI MÆR! RADID FYR! FERDSLUTRYGD Æ Hittust 50 år eftir skúlabarnaferð í 1937 seinni í vikuni. yum ferð til Danmarkar. Hesi hittust nú aftur leygarkvoldið til ein dogurðabita og eitt hugnaprát at minnast aftur á gamlar dagar. Vit hava meira frá samkomuni og skúlabarnaferðini