hósdagur 16. juli 1987síða 7

Nr. 79 — 16. juli 1987 Framhald av síðu 6 Men hvussu við mót- mælum ímóti teimum skipum, sum nærum hvenn dag liggja í Tórs- havn og sum sigla runt á Feroya grunni, hetta eru ikki smá skip, men risa- skip, summi eru til svart- kjaft og onnur til fiski- rannsóknir, verður sagt. Og um so var, at tey bert vóru til hesi endamál, so skuldi einki verið, sum forðar fyri at vitjað bleiv umborð, men har sleppur tú ikki longur enn á dekkið, so er fullstopp. Um hetta bert eru fiski- royndarskip, so skuldi væl einki verið at krógva. Um kjarnorkuvápn eru um- borð, tað vita vit einki um, men eitt eru vit væl greið yvir: hesi skip hava so væl útgjerd tól, at tey uttan nakað kunnu kanna viður- skifti bæði á sjógvi og landi. Tað vísir seg týðu- liga. Hesi skip sigla uttan nakað igjøgnum sund og firðir, har sum sjálvt kendir menn ivast í at sigla. Tað er heldur sum mótmælir tá mann- ingarnar ferðast runt landið við myndatólum og soleiðis gera seg kendan við viðurskifti her á landi. Her verður ikki mótmælt, her verður kik- arin settur fyri tað blinda eygað. Tað skal eingin billa mær ella nekrum inn, at russisk skip koma beina kós úr Ruslandi til umvæl- ingar í Feroyum, áðrenn tey fara á fiskileið og at tað verður gjert fyri at skapa arbeiði i Føroyum. Tað er væl ongin, sum er so bláoygdur at hann trýr hesum, hetta hevur heilt annað endamál. Og her verður kikarin eingin settur fyri tað blinda eygað. Mótmæli ímóti USS Í E——nara tíðindablaðið SOSÍdUNN McCloy kundu verðið um- gingin, um okkara umboð í danska fólkatinginum høvdu gjørt sínar skyldur, men at teir skuldu gjert við Eg meti mótmæli heilt burturvið, so leingi ikki eisini verður galdandi fyri tey fremmanda skip, har ein ikki sleppur longur enn á dekkið. Tú slapp runt alt tað amerikanska hvønn krók, einki at krógva, tí varð einki at krógva, tí var mótmælið einoygt, og kik- arin settur fyri tað blinda eygað, og tað tænir ongari friðarsek. Sverre Midjord Hugvusøga Ola Føroyingurin sum annad fólk hevur leingi havt virð- ing fyri tí skrivaða orð- inum. Tí, ið stendur á prenti, verður vanliga trúð, so margháttligt tað annars kann tykjast. Tá ið tú lesur tílíkt um onnur, hevur tú lyndi til at yppa eksl og hugsa við tær sjálvum: >Fær tað verið so galið? Eg helt meg annars kenna handa mannin sum friðarligan hampamann, men tað stendur skrivað svart á hvítum, so okkurt man helst vera i hasum«. Tå id tå so ein vakran dag lesur um teg sjålvan, at tu skal hava gjørt nakad, sum tu veitst vid tær sjålvum, at tu aldri hevur gjørt, tiansheldur hugsad um at gera, og at triggir løgreglumenn hava sæd teg gera hetta, ja, tå kennir tu teg ikki so litid undarliga vid. Dagblaðið nr. 79 ber tey tíðindi, at henda morgun- in, tá ið óbodna herskipið McCloy legði at bryggju, hevði eg tríggjar ferðir (episka trítalið)! sligið húgvuna av hevdinum á donskum sjóhermonnum, og at legreglan var fast avgjerd í at handtaka meg og hava meg við á stødina, gjørdi eg tað fjórðu ferð, men so fekk hon knapp- liga annað at hugsa um, og eg hvarv í mannfjøld- ini! Hvat skalt tå halda og hugsa, tá ið ósannindini so skelkjandi ljót og svert standa á hesum hvíta blaðpappíri, ið ber orð fyri at vera so tolið. Tú hevdi næstan ynskt fyri tað ol- mussudýr, sum hetta hev- ur pentað saman, at tú hevði gjørt hetta, um ikki tríggjar, so eina ferð, men eg kann við góðari sam- vitsku siga, at hetta havi eg ikki gjert og havi held- ur ikki roynt at gera tað. Løgreglan kann ikki vera kend vid at standa sum vitni til tilikar lygi- søgur, og eg bidi hana stadiliga um at kanna hetta mål út í æsir til tess at fáa greitt, um tað er so illa vorðið, at menn henn- ara eru lygivitni fyri skemdarblað. Hetta skyldar hon almenningi, skal hann kenna seg tryggan við vernd hennara. Men hvat er væntandi av blaðstjóra, sum nú eis- ini er farin at royna seg sum myndafalsara. Nakrir av hansara ungherjum stóðu uppi á havnargarð- inum við ymsum skeltum. Á einum teirra stóð »VELCOME TO NATO, sum mynd í Sosialinum eisini prógvar, men í Dag- blaðnum stóð sama skeltið »rættad« til » WELCOME TO NATO«! Tá ið hann ger soleidis i ti småa, hvat er so ikki at vænta av hon- um i tí stóra? Eg skal siga Ola Breck- mann, at sum borgari i hesum landi havi eg, sama hvat mitt yrki er, rætt til at fara å hvønn løgligan fund, sum eg vil, eisini mótmælisfund. Hann skal so ikki njóta ta fragd, at hann skal fáa rætt meg til tagnar við sínum ómans- ligu útspillingum. Hann átti annars at verið fegin við, at onkur mótmælti, tí frá sjálvum skiparanum á hesum ófrættaskipi hevði blað hansara tey gleðiligu boð, at hansara arbeiði var at tryggja okkum rættin til at mótmæla! E.s. Meðan vit tala um húgvur, hví var eingin so heppin at rippa ullhúgv- una av Óla, tá ið tjóð- songur okkara varð sung- in. Hann dugdi sær ikki so frægan fólkasið, at hann tók hana sjálvur av høvd- inum. E.e.s. Tað meinska og illnatna háð móti móður- málinum, sum gongur gjøgnum alla greinina, ger myndina av muruni full- komna. Har livir ikki før- oyskur neisti eftir. Jóhan Hendrik W. Poulsen | hetta, hevði eg ikki roknað | tað | skipið, í | teir hevdu | Viljin er góður — men kósin er skeiv Harra blaðstjóri Tá um samfelagsspurn- ingar ræður, hevur tað víst seg, at tey, ið politiskt eru vinstravend (ella verða segd at slík, alt veldst um, hvenn ella hvat ein stendur til vinstru fyri) oftast eru tey, sum leggja til brots fyri at broyta eina skipan ella eitt fyribrigdi tey meta, eigur at verða broytt. Meðan tey, ið eru hegravend (ella verða segd at vera slík, eisini her veldst um, hvenn ella hvat tey standa til høgru fyri) oftast eru passiv, kanska ikki í hugsan, men í gerð- um. Tá tey onkuntíð hava gjørt vart við seg, hevur tað sjáldan verið fyri at broyta nakað, heldur at vera ímóti teimum vinstravendu, sum tey ikki kunnu torga, ella lát- ast, sum tey ikki kunnu torga, tí tey kanska innast inni argast við seg sjálvi, tí tey ikki kundu taka seg saman til at vera við, men heldur lót seg leiða av »Slédaranum Reysta«. Eitt aktuelt dømi nú er fridarspurningurin. Eisini i Føroyum er ein fridar- rørsla. I sjålvum sær ikki rúgvismikil, men tydning- armikil líður í ti stóru heildini. Tað, sum friðar- rerslurnar berjast ímóti, er tann hepisleysa og era vápnadubbingin, sum fer vera fram bæði eystan- og vestanfyri. Fær hesin erskapur ótarnaður loyvi at halda á, verður tað einaferð ein, sum fær hug at royna, um hesi vápn virka — tað gera tey!! Tann, ið roynir, fær sítt forvitni nektað, men fegin verður hann ikki! Nú er tað so, at vápna- kappdubbingin er kanska ikki so nógv ætlað til hverki at leypa á — ella at verja seg við, heldur er hon vorðin ein vinnuvegur hjá risafyritøkum, sum | illa kunnu — og enn minni vilja — vera hann fyri- uttan. Ongin ivi er um, at mótmælini frá friðarrersl- unum hava sína ávirkan, tí verður lagt so nógv eftir teimum. Fyri at vinna á eini rerslu, eini hugsan, einum politikki ella eðrum, sum ein ikki tekur undir við ella beinleiðis er ímóti, hevur tað allar tíðir verið brúkt tann framferð at reingja myndina av hesum. Fyrst í hesi eld varð Sjálvstýrisflokkurin fyrst kallaður »Separatist- partiet«. Tå hetta ikki var nóg mikið, varð hann kall- aður »Brændevins- partiet«, ti hann ikki hevði somu hugsan um rús- drekkaspurningin, tann, Sambandsflokkurin hevði, og tá bar til. Hesin taktikkur verður eisini brúktur móti friðar- rerslunum. Tær verða sagdar at vera stovnaðar og fíggjaðar av Ruslandi. Lat tað verða sagt beinanvegin, at eg eri ikki í iva um, at kunnu russar fáa meguleika at brúka friðarrerslurnar til sín fyrimun, vilja teir uttan himpr gera tað, eins og amerikumenn vilja. Men friðarrerslurnar hava bert eittans enda- mál: at virka fyri friði! Tað er fávitska at halda, at fleiri og óhugnaligari vápn kunnu tryggja frið- in. So kann ein kalla tey verju- og álopsvápn, sum einum lystir. Ein maskin- byrsa er ein maskinbyrsa, ein atombumba ein atom- bumba. Ætlanin við teim- um er at drepa fólk! So kann standa á teimum: »Made in USA« ella »Made in USSR« sum tað vil! Einasta alternativ at steðga hesum erskapi, er at mótmæla, mótmæla og aftur mótmæla. Tað hava vit óteljandi prógv fyri: Vóru mótmælini ikki so hørd, vildu amerikumenn ikki verið farnir úr Viet- nam, fyrrenn teir høvdu bumbad hetta land aftur í steineldina, sum onkur av teimum hevði ætlan um. Russar vildu gjert tað sama í Afghanistan. Eins og Ungarn í 1956 og Tjekkoslovakínum í 1968 vildu teir havt lagt bein- sun leiðis uppí i Polen, um mótmælini ikki vóru so herð vestanfyri. Tað sama vildu amerikumenn fyri langari tíð síðan havt gjert í Nicaragua. Feskasta dømid er Suðurkorea, har mótmæl- ini hava vunnið ein full- komnan sigur til frama fyri fjøldina. Tað nyttar rússar lítið, um og amerikumenn fyri opnari mikrofon ella opnum sjónvarpsskermi í Geneve, Reykjavík ella aðrastaðni sita og mesna um teirra góða vilja«, tå teir i loyndum halda krig- num millum Iran og Írak, borgarakrignum i Liba- non, stríðnum millum kontrairnar og herin í Nicaragua og aðrar staðir við, í gongd við at oysa vápn í hesi lond. Rætt mundi danski út- varps- og sjónvarps- maðurin Ole Sippel hava, tå hann metti, at stridid i Libanon av våpnafram- leiðarum verður hildið i gongd við tí fyri eyga at royna nýggj vápn fyri at síggja, hvussu nógv fólk, Síða 7 tey kunnu skræða sundur ella hvussu nógv hús, tey kunnu sorla við einum skoti. Tað nyttar lítið at stovna felagsskapir, sum styðja Nato- ella Warshawa-samgonguna hver. sær. Ein, sum styðjar aðra, styðjar hina við, tí tær hava skapað hverja aðra, og tær halda lív í hverji aðrari. Hyggið bert at tí seinasta útvikl- inginum: Amerikumenn eru enn ikki lidnir við sína »stjørnukrigsætlan«. Russar siga seg longu hava våpn, sum hava gjørt hesa ætlan til onkis. Ivaleyst er tað beint. So kunnu amerikumenn fara í gongd við ta næstu ræðuframleiðslu og russar við síni o.s.fr. Um teir ikki vilja gera ell hesi ræðuvápn til einkis, var tað so ikki betur, um teir steðgaðu nú og heldur brúktu peningin at metta øll tey hungrandi neydardyrini, sum eru meir og minni beinleiðis offur fyri hesum krígs- greðinga ræduæti4num? Um russar, ameriku- menn, kinverjar, onglend- ingar, jugoslavar, tjekkar, týskarar, fransmenn, kubanarar, sviar og aðrir við, góvust at oysa vápn í øll hesi kriggj, sum flestu ikki vita, hvat er um, vildu tey steðgað av sær sjálv- um, tá onki krút var eftir. Tað er hetta, alt friðar- arbeiði eigur at snúgva seg um, og ikki hvenn politikk ein sigur seg ella onnur umboða. Um ein er hegra-, vinstra- ella okkurt annað vendur, ber væl til at sam- arbeiða um felags enda- mál. Hyggið bert, hvussu samd vit ell eru um Doun- reay! Í Føroyum er stovnaður felagsskapur, sum sigur seg hava til endamåls at virka fyri NATO-sam- gonguni, og harvið eisini Warshawa-samgonguni. Bert navnið »Vestur- leid«/»Vestfall« er ein av- bjóðing og ein steðutakan fyri einum parti í hesum ræðuleika, sum fyrr ella seinni má enda í tí »enda- ligu loysnini< — ragnar- roki. Tá verður friður — ævigur friður! Neyvan munnu limirnir í Vesturleið/Vestfall ynskja henda frið. At tey álíkavæl berjast fyri hes- um, man heldur vera úrslit av stuttskygni og vill leiðan. Viljin er kanska góður, men kósin er skeiv. Enn kann hon rættast, men hvussu leingi? ohe.