hósdagur 13. august 1987síða 8

bsieuee un iii, suis Gera .uJdbiuw sms Á Sida 8 Aftaná rannsóknarferð við Magnusi Heincsyni: Heiri svampar kring Føroyar enn fyrr hildið 3 Tr, , Óguv nýggj vitan um djóralívið á okkara havbotni fer at koma fram í dagsins ljós komandi árini I summar vóru fleiri norðurlendskir granskarar á rannsóknarferð við Magnusi Heinasyni undir Foroyum. Teir gjordu tær neyðugu fyrireikingarnar til tað stóra granskingarprojektið viðvíkjandi djóra- kvinum á føroyska havbotninum, sum skal byrja av álvara komandi ár. Longu nú undir hesum forkanningum eru gjordar fleiri áhugaverdar uppdaging- ar. Eitt nú hevur ein kendur danskur svampaserfroðingur kunnað tvífaldað tal- ið av kendum svampaslogum á havbotni- num. Haraftrat er funnið fram til at vit mugu endurskoða fatan okkara av einum parti av sjålvum havbotninum. Har tey gomlu sjókortini mangastaðni siga mórubotn, vísir tað seg nú, at hesin botnurin er fin- 11 sandsbotnur. Sd t n a al beiðið at kanna djór "Við yar. Longu nú er eitt stórt fyrireikandi arbeiði gjert, og í summar fóru so granskarar og visinda- menn úr fleiri Norður- londum út við rannsókn- arskipinum Magnus Heinason at gera tær neyðugu fyrireikandi rannsóknirnar. Hesar rannsóknirnar skulu so vera sjálvt grundarlagið undir tí stóra og umfevn- andi granskingarprojekt- inum, sum byrjar kom- andi ár Týðandi granskari Ein av teimum, sum var við Magnur Heinason fjúrtan dagar í summar, var Ole Tendal, sum dag- liga starvast á Zoologisk Museum í Keypmanna havn. Har fæst hann so serliga við fjúpvatnsdjór og -livfrødi við serligum atliti til tann djórabólkin vit nevna svampar. Hann hevur skrivað doktararitgerðir um djúpvatnsdjór og hevur annars verið við á fleiri rannsóknarferðum á djúpum vatni í Atlants- havinum. og somuleiðis hevur hann arbeitt á vís- indaligum stovnum í ødrum londum. Saman- umtikid ein kapasitetur, sum kann hava stóran týdning fyri úrslitið av tí stóra kanningarprojekti, sum skjetil nú er settur á. 15-18 mió. kr. Talan er ikki um nakra lítla verkætlan. Sjáivt nrotektiA sum r projektio 1 e Ole Tendal vid einum eintaki av »Zoology of the Faroes», sum nu skal endurskodast og ut- byggjast mest umfevnandi av sin- um slag, sum yvirhøvur er gjørt, fer at taka fyrst try år vid innsavning og skråseting av tilfari og sidani enn try år vid kanning av teimum ymsu djóraslegunum. Alt ar- beiðið er mett til at kosta einar 15-18 mill. kr. Feroy- ingar gjalda nakað av hesi upphædd, men tað vera so Nordurlond í felag við ymsum stovnum, sum koma at figgja alt pro- jektið.Tað vera so bæði norðurlendskir og aðrir granskarar við í arbeiðin- im, sum hevur til enda- mál at fáa eina so full- figgjaða mynd av øllum djóralivinum á havbotn- inum við Feroyar sum yv- irhevur gjerligt. Líkn- andi kanningar eru gjerd- ar við Bermuda, men í nógv minni mát. Tá alt kanningararbeið- ið er liðugt verður roknað við, at tað neyvan finst eitt líknandi eki í allari verðini, sum er líka væl kannað sum tað feroyska. Hetta ger so eisini at tað er stórur áhugi fyri pro- jektinum, og nógvir eru teir granskarar, sum fegnir vilja vera við í ar- beiðir pE PN ” aluri Skipanarbólkur Í samband við projektið er settur ein skipanar- bólkur við fimm limum úr ávikavist Feroyum, Danmark, Noregi, Svø- ríki og Íslandi. Dagligu leiðarir av øllum projekt- inum er Arne Nerrevang, biologur. Landstýrið hevur játtað pening til innrættan av emi rannsóknarstovu, sum verður í tí gamla turkihúsinum í Kaldbak. Tað verða tó ikki bert fer- oyingar, sum skulu fíggja hetta stóra projektið. Tað verður eisini norður- lendskir stovnar so sum >Nordisk Kollegium for Marinbiologi,« Norður- landaráðið o.a. sum fara at fíggja projektið. Ætlanin er so tey kom- andi trý árini at innsavna og skráseta djóraslegini, sum finnast á havbotnin- um og verða tey so send granskarum í fleiri lond- um,sum skulu kanna hesi nææri og skriva ritgerðir um tey. Hesar ritgerðir verða so allar savnaðar sama aftur og vit fáa eina heildarmynd av djóralív- inum á havbotnium kring Førova Væl nøgdur higartil Í samband vid fyrireik- ingarnar hevur so Magn- us Heinason verið á 14 daga langari rannsóknar- ferð undir Føroyum. Við vóru granskarar úr fleiri Norðurlondum og teirra millum eisini Ole Tendal frá Zoologisk Museum í Keypmannahavn. Sjálvur er hann sera væl nøgdur við hesa fyrstu fyrireikandi rann- sóknarferðina og sigur, at tað longu nú er nógv, sum talar fyri, at tað ber til at fáa eitt gott projekt burt- ur úr. Um projektio sigur hann m.a., at tað er gott, at fleiri lond eru uppi í og eisini heldur hann tað vera eina styrki, at feroy- ingar, sum dagliga ar- beiða vi fiskirannsókn- um, eru við í projektin- um. Fiskirannsóknar- stovan hevur ein lim í sjálvum skipanarbólkin- um og var hann við Magn- us Heinason í summar saman við ødrum gransk- arum. Ætlanin er at Fiski- rannsóknarstovan skal kanna uppvakstrarum- staður hjá fiski og annars kanna feðina, sum fiskur- in livir av. Hetta kann fáa stóran týdning fyri varð- veitanina av fiskastovn- um og annars vera við til at geva okkum meiri vit- an um sjálvt lívsgrundar- lag okkara, fiskastovnar- nar. Ole Tendal er eisini sera fegin um, at oceano- grafar ella havfreðingar vera við í projektinum Hetta er nakað nýtt fyri slík projekt, tí tað er nú- staðni í dag, at ein hevur tól, sum kunnu kanna streym, vatnútskifting 0.1. viðurskifti um somu tíð, sum biologar kannað djóralívið á havbotnin- um. Kanning gjerd fyrr Annars heldur Ole Ten- dal, at júst hetta projekt- ið er sera áhugavert, tí tað fyriliggur longu ein kanning av djóralívinum á havbotninum kring Fer- oyar, sum tó ikki er so um- fevnadi. Kortini er tann kanningin sera rúgvus- mikil eftir tátíðar met- um. Hon varð gjerd tíð- liga í hesi eldini og er úr- slitið av henni givið út í bókini »Zoology of th 5.