hósdagur 20. august 1987síða 2

Udb Tå skrivarin i felags- ) 2 ge "" KO Í vr APG "j 27,1 4790 801, Tn ; På På ; Tá skrivarin st 08 8 skapinum føl 8 jetags ør at'r,á CADE vitjaði y Í .Å É si Få uti i landsstyrinum fyrr i vikum! Tann nýggja Dounreay-frágreiðingin: lyfti og vonir men ikki veruleika — sigur Rose Young, um- boð fyri CADE í Hetlandi Seinasta almenna bretska frágreiðingin um Dounreay kjarnorkuend- urnýtsluverkið er bygd uppá vónir, krev og lyfti frá kjarnorkuídnaðinum — ikki sannroyndir. Hetta segði Rose Young, skriv- arin hjá CADE í Hetlandi (Shetland Campaign against Dounreay Expansion) á blaðmanna- fundi í Feroyum í gjár. Blaðmannafundir viðvíkj- andi hesi frágreiðing, ið varð gjørd av Alexander Bell, skråsetaranum hjå skotsku heimastjórnini, vóru hildnir samstundis í Havn, Oslo og Edinburgh. Her varð harðliga funnist at mótsegnunum, fyri- treytum og lovorðum frá bretska kjarnorku- ídnaðinum. Frágreiðingin sigur t.d. einki um heilt umráðandi tilfar, t.d. til- burðir av blóðkrabbameini hjá bernum í nánd av Dounreay og annað týdn- ingarmikið próvtilfar. Hóttan ímóti fiskivinnutjóðunum Tað slag av kjarnorku- steð, talan er um, er tað vandamiklasta kennir. Stødin geislavirkið burturkast plutonium og uran ikki bert frá kjarnorkustødum í Bret- landi, men eisini Italiu, heimurin endurger kjarnorku- Fraklandi, Týsklandi og enntá Japan. Hetta burturkast verður flutt til Dounreay við lastbilum, skipum, flogførum o.g. Plutonium, sum m.a. verður nýtt til framleiðslu av kjarnorkuvápnum, er so vandamikið, at bert ein millióna partur av einum grammi kann elva til krabbamein. Tað flótandi burturkastið frá Doun- reay verður pumpað út í Pentland-fjorðin og har spjaðist tað við streymin- um út í Atlantshavið og Norðsjógvin. Alt norður- skotskað ekið, Hetland, Orknoyggjarnar, Feroyar og Noreg eru sostatt í 6 metaliga stórum vanda, um vanlukka hendir í Dounreay-verkinum. Mill- um Dounreay og Feroyar eru bert 140 sjómíl. Ut- byggingin av verkinum er kjarnorku- tískil ein hóttan mótvegis lívs- grundarlagnum hjá ellum hesum londum. Bert tann sannroynd, at kjarnorkuendurnýtslu- verkið verður bygt í Doun- reay, fer at ávirka fiska- marknaðirnar hjá teimum londum, ið veiða fisk á leiðunum í N-Atlants- havinum. Royndirnar hjá fiskimonnunum í Írska havinum eru ítekiligt prógv fyri hesum. Alt Írska havið er dálkað av geislavirkna burturkast- inum frá Windscale kjarn- orkusteðini í Onglandi og ongin keypari er til fisk, ið verður veiddur í Írska havinum. Jánkasligt skjal Frágreiðingin frá Alexander Bell má tí met- ast at vera jánkasligt skjal, har framum alt verður roynt at rættvís- gera útbyggingina av Dounreay. Á blaðmanna- fundinum vísti Rose Young m.a. á, at Bell hevur uttan víðari góðtikið at tekningar av verkinum eru ikki enn gjørdar. Sostatt er ein någreinilig kanning av verkinum 6møgulig. Al- menningurin hevur ongar møguleikar at siggja ella gera viðmerkingar til týdningarmiklar partar av uppskotinum, t.d. teir, ið viðvíkja trygdartiltek. Bell hevur heldur ongar viðmerkingar til, hvussu kjarnorkuburturkastið frá Europa skal flytast til Dounreay. Ongar lang- tíðarætlanir fyriliggja um, hvussu burturkastið frá verkinum skal beinast burtur og ongar trygdar- ella vandametingar eru gjørdar. Jankasligt skjal, ið byggir á Slept sær undan egnu avgerðum Rose Young segði, at Bell einfaldliga blint hevur góðtikið lovorðini frá fyri- reikarunum, um at øll hesi mål verða avgreidd áðrenn verkið verður bygt. Hann hevur eisini góðtikið ta sjónarmið hjá bretsku stjórnini, at her ikki er talan um kjarnorkumenn- ing í stórum stíli. Steðan hesum viðvíkjandi er soleiðis í Bretlandi, at burturbeining av geisla- virknum burturkasti má verða fyrireikað áðrenn kjarnorkuútbygging i stórum stili verður loyvd. Soleiðis hevur bretska stjórnini smidliga slept sær undan sínum egnu avgerðum í Dounreay- spurninginum. Young segði, at Bell Framhald á síðu 16