leygardagur 5. september 1987síða 7

Telefon 118 20 Argjavegur 26. 3800 Argir Postsmoga 76. 3800 Tórshavn da iðstjóri: Jan Múller taksstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Hegni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Atkvødid fyri demokratinum NÚ NÆRKAST valdagurin í stór- um men tað skuldi staðið veljara- num greitt nú, hvat valið snýr seg um. Tað snýr seg ikki bert um fólkating ella politisku viðurskift- ini í Føroyum, soleiðis summi gera tað til. sum TAÐ SNÝR seg ikki minst um, hvat menniskjasýni skal verða ráðandi i Føroyum. Her er stødan hjá javnaðarflokkinum greið. Vit virða øll fólk lika, og vit vilja berj- ast fyri rættinum hjá hverjum ein- staklingi íhesum landi at framføra sítt sjónarmið. TAÐ SKAL sigast, at flestu flokk ar i Føroyum hava somu áskoðan, tó við einum undantaki, og hetta | undantak er fólkaflokkurin. Tað er lætt at leita upp. hverja virðing hesin flokkur hevur fyri sínum medmenniskjum, um vit bert hyggja at bókini »Stavnurin«, sum fólkaflokkurin gav út undan seinasta vali. Ein rættiliga fittur partur av hesi bók verður nevni- liga nýttur til at gera gjøldur burt- urúr privatpersónum, sum á fund- um og aðrastaðni hava gjørt vart við eina hugsan, sum ikki hóvar flokkinum. Ikki bert tað. So lágt er hesin flokkur komin, at hann enntá ger gjøldur burtur úr út- sjóndini á fólki. Sum t.d. tá sagt varð um navngivnan persón, sum hevði húðsjúku í andlitinum, at hann „hevur tann heiður at vera líka komiskur, sum hann sær úta. Hetta er bert eitt dømi av mong- um, men er tó nóg mikið at siga, hvussu fólkaflokkurin metir síni medmenniskju. AT HETTA e rein miðvísur poli- tikkur, váttar fólkatingslimurin hjá fólkaflokkinum í Politiken 11. mars 1984, tá hann sigur um frið- arrørsluna: »Så har jeg også fået den latterliggjort...< EIN ONNUR våttan liggur i ti, tå blaðstjórin hjá fólkaflokkinum nakað herfyri kallaði eina suður- afrikanska apartheidmótstoðu- kvinnu „svartan rasista, tí hon hevði kallað teir hvítu í Suður- afrika fyri »scum«, sum merkir nakað tað sama sum rakk og pakk. Hetta eru bert nøkur av teimum ókvæmisorðum sum blaðstjórin sjálvur hevur nýtt um annarleiðishugsandi i Føroyum. Men tad er sjålvsagt munur å harrafólki og undirmenniskjum. SØGAN ER full av dómum um, hvat einslík vanvirðing av med- | menniskjum førir vid sær. Eitt EL gott dømi er tad, sum hendi i | Nazitysklandi. har fingu jødarnir skuldina fyri allar verðins ólukkur eins og »sosialistar« fáa tað i dag. Og ein liður í hesum politikki var eisini at háða jødarnar bæði í orð- um og verki. Meðan fólkaflokkur- in í síni bók ger grin burtur úr búkinum hjá onkrum vinstrahall- um, gjørdu nasistarnir grin burtur úr næsunum hjá jødunum! HVØRJUM HENDA vanvirðing av medmenniskjum endaði við, fingu vit herfyri greitt lýst í skak- andi sjånvarpsrødini »Shoah«. Men eisini her vísti blad fólka- floksins sin kulda, tå tað varð lagt Sosialinum til last, at vit vórðu skakað av tí, vit sdu har og ávarð- aðu ímóti, at nakað slíkt skuldi sleppa at festa røtur aftur. Men formaðurin fyri danska nasista- flokkin segði eisini aftaná »Shoah«, at teir deyðu jødarnir ver totalt irrelevante for national- socialismen«. VANVIRDING FYRI minni verd- um medmenniskjum fekk sama úrslit i Russlandi undir Stalin sum i Tysklandi undir Hitler. Bådir hava ábyrgd av tiggjutals millión- um mannalivum. Og hvi, ti tey fyri teimum vóru »skrambul og grums« fyri at nýta orðalagið í Dagblaðnum. FÓLKAFLOKKURIN, nasistar og Stalin høvdu tað til felags, at teir rokna javnadarrørsluna fyri at vera teirra høvudsfigginda. Áður er víst á her í blaðnum, at skriv- ingarlagið hjá danska nasista- blaðnum »Fædrelandet« móti javnaðarflokkinum tá, er stórt sæð tað sama, sum Dagblaðið nú í fleiri ár hevur nýtt móti javnað- arflokkinum. STALIN roknaði eisini javnaðar- rørsluna fyri sín fígginda, sum hann konsekvent kallaði »social- fasistar« eins og blaðið hjá fólka- | flokkinum kallar okkum »vinstra- fasistara. JAVNAÐARFLOKKURIN sær tað sum sína hevuðsuppgávu at berj- ast móti slíkum tendensum, eisini á fólkatingi. FÆR SLÍKUR politikkur hevdið fyri seg her á landi, vita vit, at tað fer at verða enn óliviligari her á landi við tí ágangi, sum vit kunnu rokna við frá hesum monnum. TÍ ER valið lætt, og tað er at at- kvøda fyri tí flokki, sum hevur verið høvudsfiggindi hjá størstu demokratisku rørslum í hesi øld- | É tinkog me, KA SÁÁ NKKSAAKRAARRARAR Aroi A ÁR SARISAAÞAASÐÍÞSSRÍÍÞÍÁÞESSES SÍÐ Fólkatingsvalið týsdagin — ideologiskt system- skifti i Føroyum? Eitt eðrvísi val enn nakrantíð fyrr! Hetta hava vit hoyrt so ofta fyrr, at fólki fellur tungt at fáa hepi burturúr hesum setningi. Og tó víkur steðan hesa- ferð í hvussu er á ein hátt frá. Orsekin er einfalt, at tann nýggi fólkaflokspoli- tikkurin nú fyrstu ferð nakrantíð er komin til ávirkan, og kemur hann at fáa hevdið fyri seg, hava vit alla grund til at stúra fyri gongdini í Feroyum í teim ókomnu tíðunum. Fyri at skilja henda poli- tikk, noyðist tú at skrúva klokkuna 50 ár aftur í tíðina fyri síðani at flyta teg niður í Miðeuropa. Hesin politiski og menn- iskjaligi tendensur hevur ongantíð verið sæddur norðanfyri = dansk-týska markið og liggur so óhugnaliga langt burtur frá tí lívsuppfatan, sum foroyingar allar dagar hava kent seg til. Hann miðar beinleiðis ímóti at framdraga tey mest primitivu og ónd- sinnadu instinkt, sum finnast i mannasålini vid ti klåra målsetningi at til- tvinga sær makt yvir ødrum. Og tad er just hesin privati maktpoli- tikkur, sum er fyrsta eyd- kenni hjá fólkafloks- umboðunum. Harafturat siglir hann undir følskum flaggi, við tað at hann í einum reinum myrkaspæli fram- seur seg sjálvan sum politiskan garant móti eini kommunistaræðslu, sum hann sjálvur hevur upp- diktað burturúr fríari luft. Og ikki minst hevur hann skatt umdømi okkara heilt út um Skandinaviu við nekrum sjónarmiðum, sum allur Vesturheimurin klárt vil kalla fyri = menniskja- óverduga. At hesin politikkur fær eitt umboð á legtingi av 32 er til at liva við. Og at hann einans av tí til- vild, at javnaðarflokkurin heilt undirmetti styrkina av honum ta einu ferðina fekk umboð á Christiansborg er kanska eisini til at liva við Men um hann hesaferð skuldi blivið afturvaldur, eftir at hava prógvað at hendan sjúkliga tanka- gongd í ramasta álvara skal umsetast til verulig- an politikk, ja, tá er steðan onki minni enn álvarslig. Tá fara fólk av álvara at venja seg við hendan poli- tikk, júst sum tey so við og við hava vant seg til tað nýggja Dagblaðið frá tí at Knút Wang legði frá sær og fram til dagin í dag. Og tá hava vit ein grundaðan ótta fyri einum ideologiskum systemskifti í føroyskum politikki, kanska longu til eitt kom- andi legtingsval. So ideologiskt sæð er Lántir fjarðar (viðmerking til Jákup Lindenskov) Satt at siga hevði eg ikki ætlað at lagt meg út í valstríðið, men eftir at hava hoyrt Jákup Linden- skov í valsendingini leygarkveldið, eru nakrar viðmerkingar neyðugar. Jákup Lindenskov, ið umboðaði javnaðarflokkin í valsendingini, nýtti ein stóran part av tíð síni at greiða Feroya fólki frá tí nógva, sum hesi farnu trý árini er hent á sosiala ekinum. Og rætt er tað, at nógv er hent á sosiala økinum hesi trý árini!! Men tá Jákup Linden- skov, umboðandi javnað- arflokkin, nýtir so stóran part av valsendingini til fram- burðin á sosiala ekinum, so er tað eyðsæð gjørt fyri at lurtarin (veljarin!) skal sita eftir við tí sannfering, at tað er javnaðarflokk- urin, sum eigur heiðurin av hesum og sostatt uppi- borið veljarans atkvødu. Men soleiðis er veruleikin bara íikki! Hetta veit eisini tann, sum fylgt hevur bert eitt lítið sindur við í politikki tey seinastu árini. Men tá talan er um at skaffa sær atkveður, verður mangt nýtt — eisini at pynta seg við læntum fjaðrum! júst at tosa um KRF-flokkurin hildið lyftið Alt tað familjupolitiska, valið helst stersta upp- gerð síðani tjóðskapar- stríðið í 1945-46, og tað verður ein svárur ósigur fyri tí sindri av borgar- ligum demokratii vit hava í hesum samfelag, um fólkafloksumboðið verður sitandi um eina viku. Og verður tað ikki javn- aðarflokkurin, sum ger hetta skitna arbeiði, so verður tað ikki gjert; hetta er sára lætt at ávísa út frá hvat bleðini skriva og serliga hvat tey ikki skriva. Tjóðveldisflokkurin stendur upp undir háls í arbeiði at troka egna fólk at stýra teimum máls- økjum, aðrir hava yvir- tikið fyri hann; so har er lítið yvirskot til annað. Og hinir flokkarnir venda bert deyva oyrað til, tá teir annars ikki bein- leiðis taka undir við fólka- flokspolitikkinum, soleiðis sum vit sóu tað í fjer í spurninginum um Suður- afrika. So javnaðarfólk kring landið alt fara at seta alla sína politisku prestisju inn uppá at vit hava styrki og vilja at steðga hesum avskeplaða poli- tikki. Og tað skal gerast eina- ferð med alla áðrenn hann annars steðgar okkum! d. sum Jákup nevndi, er beinleiðis fylgja av tí sum Kristiligi Fólkaflokkurin gav lyfti um við seinasta løgtingsval — og sum hesin sami flokkur fekk fest í samgonguskjalið! Her kann nevnast td. longt barnsburðar- farloyvi, at heima- arbeiðandi mamman við barnsburð skuldi koma undir dagpeningaskipan á hædd við hana, ið arbeiddi úti, at tímalent skuldu verða tryggja dagpening í samband við barnsburð líka leingi sum tann fast- lenti og at barnastyrkur (ávís upphædd pr. barn) skuldi setast í verk. Hvat upphæddini til barnastyrk pr. barn við- Fr