hósdagur 10. september 1987síða 9

tíðindablaðið Barnafilmsdagar í Norðurlanda- húsinum: Gummi-Tarzan, Otto og Hodja Filmsfelagið hevur nú aftur filmsdagar í Norður- landahúsinum, hesa ferð fyri bern og barnsligar sálir. A skránni eru tríggir danskir filmar: Gummi- Tarzan, Otto er nashyrningur og Hodja úr Pjort. Teir eru gjørdir eftir segunum hjá danska barnahevundanum Ole Lund Kirkegaard, sum eisini er væl kendur í Feroyum. Pauli Nielsen hevur umsett fleiri bøkur hansara. Tær tríggjar sýningarnar í Norðurlandahúsin- um eru almennar. Atgongumerkið kostar 10 kr. fyri børn og 30 fyri vaksin. Filmsfelagið mælir til, at bern undir skúlaaldri hava onkran vaksnan við sær. 11. september kl. 19.00 OTTO NASHYRNINGUR (Rumle Hammerich 1983 — 90 min.) Í einum húsum niðri við bryggjuna búgva Topper og vinmadurin Viggo. Pápi Topper er sjómaður og hevur verið burtur í nógv ár. Topper leingist illa eftir páp- anum, meðan Viggo heldur vildi sloppið undan at verið so nógv saman við pápa sínum, ið hevur eitt vertshús í kjallaranum. Ein dagin finnur Topper ein gandablýant, sum er so- leiðis, at tað, tú teknar gerst livandi. Úttan at vita av hesum, teknar hann ein nas- hyrning á veggin, og knapp- liga stendur ein risastórur nashyrningur inni í stovuni og etur burtur av innbúgv- inum. Í húsunum búgva eisini frú Flora, ið dugir sera væl at gera kaffi og verturin harra Holm, sum fegin vil giftast við henni, men ikki dugir at siga henni tað. Av tí at nógv fólk koma inn at hyggja at nashyrninginum á aðru hædd, brotnar gólvið undan teimum, og tey detta oll niðurundir til frú Floru, ið júst hevur gjert kaffi. Harra Løwe, pápi Viggo, verður i ødini og ringir eftir sløkki- liånum, men tå sløggilids- menninir koma, blaka teir slangurnar frå sær, ti teir vilja hava kaffi frå fru Floru. Aftur eina ferð brotnar gólvið, og øll detta niður- undir í vertshúsið hjá harra Lewe, har veitslan heldur fram. Øll uttan Topper stuttleika sær, tí honum leingist eftir pápa sínum. Um náttina kemur pápin heim, og tá hann dagin eftir ferð víðari, eru topper og nashyrningurin við. Tá Topper veittrar farvæl, blakar hann Viggo gandablýantin. 12. september kl. 16.00 HODJA ÚR PJORT Einastaðni í ævintýrlandi situr hin stóri sultanurin á slotti sínum og keðir seg. Honum dámar væl at eta — og eisini at flúgva. Einasti matur honum dámar er hjertuni úr hvítum dúgvum. Við flúgvingini er verri. Eftir at hava roynt fleiri ferðir, frættir hann, at gamli El Faza eigur eitt flúgvandi teppi. Rottan er samansvorin við sultanin, (Brita Wielopolska 1985 — 76 min.) og hann ætlar at fáa teppið. Eydnast hetta, skal sultan- urin gera hann til her- hevdinga. Rottan fer til eina gamla konu, sum tekur sær av fátækum, foreldra- leysum bernum. Hon veit um El Faza og flúgvandi teppið, men vil onki siga. Gentan Smaragd, sum er hjá tí gomlu konuni, frættir um teppið, og Rottan fær hana at hjálpa sær. Aftur- 10. september kl. 19.00 GUMMI-TARZAN (Søren Kragh-Jacobsen 1981) Vit hitta 8 åra gamla Ivan å bryggjuni, har hann spælir sær vid ein dreka. Hann er å veg i skula. Tå hann fer um skulaportrid er hann bangin, og tað er ikki uttan orsøk. Í skúlagarðinum bíða búr- kropparnir, sum altíð geva honum buksuvatn. Tí verður Ívan ov seinur, men lærarin ilskast ikki. Trupult er at lesa hjá Ivani, tí stavirnir í bókini dansa fyri honum; men lær- arin er framvegis tolin. Heima hjá Ivani ruddar mamman, og pápin hvílir seg, tí hann hevur ilt í hevdinum. Ivan er jú vátur og skitin, so pápin verður í eðini. Ein morgunin sigur påpin Ivani um Tarzan, tí hann vil hava Ivan at vera líka so sterkan. Pápin fer tí út at venja við honum í treunum, men Ivan dettur og í eðini kallar pápin hann Gummi Tarzan. Ivan hevur ongar vinir og gongur tí nógv einsamallur niðri á bryggjuni. Har hittir hann kranferaran Óla, sum lærir Ívan at koyra krana. Oli hevur heilt aðra fatan av tí at vera rættur drongur, enn pápi Ívan hevur. Oli sigur, at tað er altíð okkurt, tú dugir væl. Tað ræður bert um at finna fram, hvat tað er. Tí fer fyri skal Smaragd fáa eina fína song og annars øll onnur ynski uppfylt. Í bygdini býr drongurin Hodja. Hann tímir illa í skúlanum, tí hann vil upp- liva okkurt spennandi. Hodja prátar ofta við gamla El Faza, sum sigur honum, at hann kann upp- liva tað, sum er spennandi, um hann rættiliga ynskir tað. Smaragd og Rottan koma til Pjort at hitta El Faza fyri at lumpa teppið frá honum, men hann fæst ikki at lata tað. Í staðin gevur hann Hodja teppið, tí Hodja hevur tað lyndið, ið krevst at nýta teppið til Oli at læra Ivan at súkkla, men tíverri roynir Ívan eisini einsamallur, og hann endar í eini grev. Lagið á lvani er ringt, og harafturat gevur pápin honum eina Tarzan mynd og eitt Tarzan ur, sum honum avgjert ikki dámar. Oli uggar og biður hann seta seg inn í ein gamlan konteyn- ara at hugsa seg um. Her sær Ívan fyri sær, at hann er ovursterkur og vinnur á vinum sínum. Í miðjum skúlagarðinum skrivar hann: »Nidur við ellum óargaung- um«, og hann verður síðani æraður av ellum skúla- børnunum. Tå Ivan hevur fødingardag, bjóðar hann einasta vini sínum — Ola. Feðingardagin fer hann við foreldrum sínum oman á bryggjuna. Tey verða ovfarin, tá tey hitta Ola — ti hann er vaksin. Saman fara tey út í eina lítla oyggj at halda feðingardagin. Frá Óla fær Ivan ein dreka, sum teir stuttleika sær við. Tá tey skulu heim aftur, roynir Oli at fáa drekan niður, men hann spælir, at tað eydnast honum ikki, tí má Ívan gera tað. Ti tað er altíð okkurt, tú dugir væl. ævintýrferðir út í stóru verð. Meðan Hodja roynir teppið, hyggur Smaragd at, og tað eydnast henni at sleppa við, sjálvt um Hodja helst við vera einsamallur. Tey flúgva til fremmandar býir, men Smaragd vil sleppa aftur til hevuðs- staðin, ið eitur Petto. Við at siga seg vera teppiselu- mann, hevur Rottan fingið fatur á einum teppi hjá El Faza, sum hann heldur vera hitt flúgvandi teppið; sjálv- andi eydnast honum ikki at fáa tað á flog. Ole Lund Kirkegaard — ein barnavin- sælur rithøvundur i 1970 var eg i Dan- mark og lærdi til skúla- bókaverð. Har var ein lærari, sum hevði ser- ligan tokka til barna- bøkur. Hann hevði sterri og aðra vitan um barnabókmentir = enn nakar annar, ið eg áður hevði hitt. Eg spurdi hann, um hann kundi nevna mær ein nýggjan danskan barnabókarithevund, sum skaraði framúr, og sum tordi at ganga egnar og nýggjar leiðir. Ole Lund Kirkegaard svaraði hann uttan himpr. Tá ið eg so spurdi hann, hvat ið var so serstakt við Ole Lund Kirkegaard, svaraði hann: >Fyrst av ellum, so dugir hann at skriva barnabekur, so tær verða lisnar eins væl av vaksnum sum av børnum - hann skrivar menniskja- bekur. Og umframt tað, so er hann altíð í parti við børnunum«. Tá ið eg kom inn aftur í miðbýin í Keyp- mannahavn tann dagin, fór eg beina leið inn í ein barnabóka- handil og keypti >Lille Virgil< og »Albert«, og so til hús at lesa. Eg lá í kíki og flenti alt kveldið = og kundi sanna, at umframt at vera í parti við bern- unum, so var Ole Lund Kirkegaard so stutt- ligur, at tann djúpi álvari, sum lá aftan fyri alt skemtið, mátti gera teimum flestu mun, sum vóru so heppin, at tey funnu upp á at lesa hann. Dagin eftir segði eg lærara mínum, at eg ætlaði at fara undir at umseta Albert. Hann fegnaðist um tað, men hann helt eisini, at tað var nógv tillagt, tí Ole Lund Kirkegaard hevði eitt so serstakt skriv- ingarlag og ein so livandi hugaheim, at hann mátti vera sera torferur at flyta yvir í annað mál. Hann bað meg seta meg í sam- band við Ole Lund Kirkegaard og gav mær bústað hansara og telefonnummar. Eg so gjørdi, og Ole Lund Kirkegaard gav mær tey góðu råd, at nýta míni egnu bern ella onnur, sum eg kendi væl, til málsligar leiðbeinarar og barometur. Tað vóru ráðini, ið dugdu, og uttan hesa góðu hjálp hevdu umsetingar mínar av Alberti, Hodja úr Pjort og Gummi Tarzan helst ongantíð komið so frægt í lag, at eg hevði troystað mær at givið tær út á fer- oyskum máli. Eg veit, at hesar umsetingar hava verið væl fagnaðar av føroyskum børnum, og at mong vaksin hava havt miklan stuttleika at lesa tær. Eg havi hitt vaksin, sum hava hildið bøkur- nar verið tað bera fjant, men eg ivist ikki í, at tær hava hjálpt summum vaksnum at seta seg betur inn í tann hugaheim, sum er barnanna, og eg vóni, at summi eisini hava fingið eyguni upp fyri tí mangan karga, kalda, innantóma og kradduta heimi, sum tey flestu vaksnu um okkara leiðir hava fingið sær sum fyrimynd og stavnhald í lívinum. Ole Lund Kirkegaard orkaði ikki at síggja hesa skeivu gongd og kendi seg so maktar- leysan í stríðnum at venda gongdini, at hann doyði av vón- loysi, neyvan komin um 40 ára aldur Men bekurnar liggja eftir hann, og í teimum eigur lívið eina bjartari vón, um bert vit duga okkum at vera í parti við tí og við børnunum. Tí er tað ein kær- komin gáva, films- felagið gevur okkum, nú filmirnir »Gummi Tarzan«, »Hodja úr Pjort« og »Otto er ein nasahyrningur« veråa vistir i Norðurlanda- húsinum. Pauli Nielsen