hósdagur 10. september 1987síða 11

Nr. 102 — 10. september 1987 Dato Blokkur 5 ibs 21.07.861,40 1,6200 29.09.861,50 1.6200 21.10.86 1,50 17725 19.01.87 1,60 1,8134 03.02.87 1,70 18134 2303871,75 1,8134 01.07.87 1,85 2.,0938 Vøkstur í tíðarskeiðnum 21.07.86-01.07.87 Blokkur 32,1% 5 Ibs 29,2% Í dag eru prísirnir fyri bæði tosk og hýsu farnir uppaftur longri upp. Ynskiligt hevði verið at fingið meira burtur úr 5 ibs. í hesum tíðarskeiði, serliga orsakað av dollara- fallinum. Hertil er at við- merkja, at vit í 1984 stríddust við stórar goymslur, ringar selu meguleikar og harða kapp- ing frá t.d. Kanada. Ein av stóru okkara 1984, at ypa meira Feroyum. Tað eydnaðist okkum kortini í februar/mars kundum segði frá í januar teir ikki vildu k« tosk úr sama ár at gera ein sáttmála fyri 12 mánaðir (langtíðarsátt- máli) til ein, eftir okkara metan, góðan prís. Dollar- in fór upp frá 8,- kr. til 12,40 kr. (í mars 1985). Hetta varð fyri okkum ein sera góð avtala, sum sami kundi ferð eftir ferð vildi hava broytta. Hetta gingu vit ikki við til. Kundin uppfylti sínar skyldur 100%. Urslitið varð, at vit gjørdu ein nýggjan 12 mánaða sátt- mála við sama kunda frá 1. juli 1986 til 1. juli 1987. Í byrjanini var sáttmálin góður, men dollarin fór at fella, so ein partur av ti, vit ovæntad høvdu fingid nn árið fyri, fór útaftur i íðarskeiðnum juli 1986 juli 1987. Hetta er tað, sum kann henda. Ein og hver kann vera eftir- klókur, men tað hevur ongantíð verið hildið at vera nakað kynstur. Mín metan er framvegis, at tað var rætt at varðveita henda } "dan r at henda kundan, og at gjørdu vit ikki tað, so var onkur annar (Kanada t.d.) farin av stað við honum Flakavirkið í Nólsoy Atli Dam vísir á, at »tad ótíðarhóskandi flakavirk- ið í Nólsoy gav yvirskot upp á 1,2 milliónir tað árið, landskassin rak virkid«, o.s.fr. Nú kenni eg av góðum grundum lítið til hetta, men eg havi sæð roknskapartol fyri tvey tidarskeid, nevniliga mai desember 1985 og januar oktober 1986, ialt 18 månadir. Roknskapurin visir i hesum tidarskeidi eitt yvirskot upp á 1,1 mió. kr. áðrenn rentur og avdráttir. Hóast eg meti rakstrarúrslitið fyri virkið at vera vanligt ella kanska gott við skiftis- avlopi upp á 1,93 kr./kg og 2,60 kr./kg fyri åvikavist 1985 einum teir 8 mánaðirnar í og teir 10 mánaðirnar í 1986, so eru upplýs- ingarnar, sum Atli Dam gevur um raksturin, mis- vísandi ella í minsta lagi einkisigandi. Ein og hver kann rokna út, at um landskassin skuldi goldið fullar rentur og avdráttir av festum lánum í virk- inum, so vildi úrslitið verið eitt heilt annað. Kongafiskafløk til USA Vidvikjandi kongafiski å våri 1986, so er tað eingin loyna, at marknaðurin var sera vánaligur. Vit hevdu stórar goymslur. Konga- fiskur er feitur og heldur sær tí illa. Vit ráddu virkjunum til at framleiða til USA, hóast prísirnir vóru vánaligir fyri ta veru, sum virkini vóru fer fyri at framleiða Tað er reingjan av veruleikanum, tá Atli Dam sigur, at hetta vildi kostað stuðulsgrunninum 45 mió. kr. Hetta vóru eisini fyribils ráð. Okkurt virki var fert fyri at fram- tíðindablaðið rettu veruna til góðan prís, og fleiri fingu keypt maskinur beinan- vegin og komu sostatt í gongd við tí prísrettu framleiðsluni. Samstundis hendi tað, at goymslan varð seld, marknaðar- viðurskiftini batnaðu, og nýggir marknadir vóru funnir. Tað er misvísandi og ábyrgdarleyst av Atla Dam at insinuera okkara skuld í einum meguligum kostnaði fyri stuðuls- grunnin upp á 45 mió. kr. Hetta samsvarar ikki við veruleikan. leiða ta Undantaksloyvi til Tvøroyrar Flakavirki Vidari sigur Atli Dam, at omanfyri nevnda »gjørdi slikan vørr, at nevnd og umboødsnevnd Fiskaselunnar ímóti at- starvs- kvødu stjórans, góvu Tvøroyrar Flakavirki undantaksloyvi« o.s.fr. Eg veit ikki, hvadan Atli Dam nevur sinar upplysingar, men hetta er beinleidis ósatt. Tveroyrar Flaka- virki sekti um undan- taksloyvi at selja konga- fisk sjálvir og eftir tilmæli frá stjóranum, varð hetta givið í juni 1986 og árið út. Við árslok sekti Tveroyrar Flakavirki = aftur um undantaksloyvi, og eisini hesa ferð varð tað givið fyri alt 1987, og eisini uttan himpr góðtikið av undirritaða. Avrokningarprísir frá íslendingum fyri kongafisk Atli Dam nevnir, eins og nevnt varð á fiskivinnu- tinginum, »at íslendingar fáa 1 kr/kg meira í av- rokningarprísi fyri konga- fisk hesa tíð<. tda er bara partvís rætt. Avgerandi er, at íslendingar selja kongafisk til sama pris, somu lond og somu kund- ar, sum vit. Tað ber væl til at geva 1 kr./kg meir fyri råvøruna, so verður bert tilsvarandi minni til flaka- virkið. Men hetta ger ráfiskagrunnurin ikki Hetta veit Atli Dam, ella hann átti at vitað tað Slogvgøla? Her sleingi Atli Dam aftur um seg vid tølum frå einum halli upp á 10 oyru kg fyri toskaslógv frá Fer- oya Fiskaselu og 30 oyru í vinningi fyri slogv, sum Tveroyrar Flakavirki sigur seg at hava gjert sáttmála um. Atli Dam veit væl, at veruleikin er ein heilt annar. Um Atli Dam sammetir onkran sesongprís fyri t.d kongafiskaslógv hjá okkum við annan sesong- prís ella miðalprís fyri toskaslógv frá Tveroyrar Flakavirki, veit eg av góðum grundum ikki, men okkara lægsti avrokn ingarprísur fyri minka- fóður (tosk) var í mars í ár 0,34 kr./kg. Í hesum tíðar- skeiði roknadi grunnurin við einum fram- leiðslukostnaði upp á 20 oyru/kg, og gevur hetta netto til virkið 14 ovru kg Minkafóðurprísirnir fóru rafiska nógv niður í februar Vit mettu okkara miðal prís fyri árið, CIF Dan mark, fyri toskaslogv at blíva 83 oyru/kg mótvegis 1,13 kr. í 1986. Hetta átti at givið ein rokningarprís upp á um- leið 58 oyru/kg til virkið Síðan 1. august er steðan batnað nakað, um ikki nóg mikið. Síðan roynir Atli Dam at seta Feroya Fiskaselu í ringt ljós við eðrum ósannindum, sum ganga út uppá, at Feroya Fiska- sela skal hava noktað eðrum limi at avskipa 300 tons fyri at fylia eitt skip, sum lastaði 1.000 tons, og sum skuldi flyta 700 tons fyri Tveroyrar Flakavirki. Eingin í Feroya Fiska- selu veitum, at nakar annar limur hevur sekt um loyvi til at flyta út um- miðalav- Dam eisini: 1. Tveroyrar Flakavirki ikki biðið um og ei fingið loyvi til minkafóðri. hevur heldur undantaks- útflytan av 2. Ferova Fiskasela hevur í 1987 selt 50-60.000 tons av minkafóðri til Danmark, Noreg og Finn- land Tveroyrar Flakavirki eisini slógvið frá 3) Hóast hetta brýtur Tveroyrar Flakavirki ta avtalu, sum Førova Fiskasøla hevur gjør ra vegna vid Finn- og ger sjál a talu um SIog fl fyritoku uttan at hava biðið Foroya FISKAasOl sum reglurnar fyriseta 1) Tá hetta hendir við Flakavirki, ger kundi okkara í Finnlandi greitt, at hetta er sátt málabrot, og at ! ið slógvi frá Feroy st SK ikk erðu S 10ur im siogv fra ivg oyrar Filakavirki til fyri umtalaða keypara er við í skipinum. Tað sostatt finniendingar og IKK! Foroy a Fiskasøla, sum Atli Dam sigur, ið forða fyri avskiping frá Flakavirki saman við veru frá Førova Fiskasølu. Grundin fyri hesum er, at keyparin hjá Tveroyrar Flakavirki er Tveroyrar sáttmálabundin við Fer- ova Fiskaselu igjøgnum samtøkuna í Finnlandi, sum Feroya Fiskaselu hevur gjert avtalu við 5) Nú tekur ein trupul- leiki seg upp hjá Tver- oyrar Flakavirki. Fyri at fáa ein skilagóðan prís til Finnlands, mugu 1.000 Framhald á síðu 13