mánadagur 7. desember 1987síða 8

Oli Jacobsen, formaður í Foroya Fiskimannafelag: Setið flaka- fólk í fast starv Virkið kundi »normerad« eitt tal av føst- um storvum. Undir setanini skal so vera ein upplærutíð, har viðkomandi fekk bæði praktiska og teoretiska upplæring sum flakafólk. Eftir lærutíðina skal lærlingurin so setast í fast starv við árligari lon, sum t.d. kundi verið 12.000 kr. um mánaðin, og henda løn skal so eftir ávísum áramáli hækka til t.d. 13.000 kr. um mánaðin. Tá vildi hetta verið eitt starv sum lonarliga kundi kappast við flestu onnur fost storu. Hetta segði Oli Jacobsen, formaður í Foroya Fiskimannafelag á pallborðsfudi- num, sum javnadarfeløgini í Suðuroynni skipaðu fyri herfyri. Evnið var, hvussu vit tryggja meira stoðuga arbeiðsmegi á flakavirkjunum. Vit prenta innleggið hjá Óla: Spurningurin er nú hvussu vit kunnu nýta hesi fyribrigdi í samband við flakavirkini. Og spurn- ingurin er hvussu vit skulu fáa eitt ungfólk, sum er farið úr skúlanum, og sum skal velja sær lívs- starv, at velja sær starv á flakavirki sum nakað eins náttúrligt og at fara onkra aðra staðni sum t.d. FHS ella líknandi. Og her meti eg, at tað eru lenarviðurskiftini, sum fyrst og fremst skulu broytast. Samstundis sum tey ungu kunnu fáa eina útbúgving sum flaka- virkisfólk. Tann, sum í dag arbeiðir hvenn arbeiðsdag 8 tímar kann rokna við eini inn- teku uppá uml. kr. 11.000 um månadin. Men vit vita, at tad eru négvir normal- tímar, sum ikki verður ar- beitt. Víst kunnu til tíðir vera yvirtíðartímar, sum eisini eru vællentir, men sum tað skilst eru tað tey fægstu flakafólkini sum kunnu halda eina mån- aðarlen uppá nevndu kr. 11.000 yvir eitt ár. Tað eru kanska rættuliga nógv, sum ikki eru so ónegd um hetta. Hjá teim- um er inntekan á flaka- virkinum ein ískoytislen til húsarhaldið annars. Men hjá teimum, sum skulu hava inntekuna á flakavirkinum at liva fyri, er hetta alt ov ótrygt. Og hvussu kunnu vit broyta hetta. Sjálvur mundi eg vera ein tann fyrsti, sum í blød- unum mælti til at seta flakafólk í fast starv, og sjálvur haldi eg at hetta skuldi verið roynt í sterri mun enn tað verður gjert. Á Tvøroyrar Flakavirki verða útgoldnar árliga uiðindablaðið Oli Jacobsen, formaður í Feroya Fiskimannafelag: — Skal bíðast eftir eini arbeiðsloysisskipan, sum skal galda øll, so kann henda, at einki hendir yvirhøvur. Tad kann tå ikki vera einasta alterna- tiv til galdandi skipan upp til 150 årslønir, men vid stjóra og skrivstovu- folki eru bert 8 av hesum fastlønt. Vit vita, at tad ber ikki til at seta fólk i fast starv á einum flakavirki við fastari = arbeiðstíð 8-17 mánadag til fríggjadag. Men vit vita, at hóast alt er tilgongdin til flakavirk- ini rættuliga steðug mán- aða fyri mánaða um ikki dag fyri dag. Vit vita eis- ini, at árliga normaltíma- talið er uml. 1.760 tímar og pr. mánaða, tá frítíðin er frároknað verða tað uml. 160 tímar. Vit kundu soleiðis hugsað okkum, at virkið »normeradi« eitt tal av festum stervum. Und- an setanini skuldi so vera ein upplærutíð, har við- komandi fekk bæði prak- tiska og teoretiska upp- læring sum flakafólk. Aftaná lærutíðina skal lærlingurin so setast í fast starv við fastari árligari løn, sum t.d. kundi verið kr. 12.000 um mánaðin. Og henda len skal so eftir ávísum áramáli hækka til t.d. kr. 13.000 um mán- aðin. Tá vildi hetta verið eitt starv sum lenarliga kundi kappast við flestu onnur festu størv. Og so er tað arbeiðstíð- in. Hon eigur í prinsippin- um at vera, tá fiskur er. T.d. kundi verið sagt, at lønin er grundað á, at tú arbeiðir 160 tímar um mánaðin. Hetta merkir at arbeiðstíðin tá kann falla uttanfyri vanliga arbeiðs- tíð. Men eitt ávíst endur- gjald kundi tó verið úr- tíðararbeiði, sum t.d. at tímar arbeiddir í úrtíð verða taldir meira enn tímar arbeiddir í normal- tíð. Tað eru kanska fleiri sum undrast yvir hvat eg havi at gera í hesum panelinum. Upprunaliga undraðist eg eisini sjálvur yvir at eg var biðin um at vera við. Eg havi jú einki beinleiðis við hetta mál at gera, og eg havi sjálvur ongantíð arbeitt á einum flakavirki. Men hin vegin havi eg tó so mikið við fisk at gera, at hetta er eitt mál, sum hevur mín áhuga. Eisini havi eg í 12 ár verið limur í råfiskanevndini, sum i komandi viku skal hava sin fund nummar 500. Frå hesi nevnd havi eg i hvussu er nakað av kunn- leika til fiskavirkisdrift. Evnið fyri hesum fundi er hvussu vit tryggja fiska- virkjunum steðuga ar- beiðsmegi. Og bakgrundin fyri hesum man vera tann veruleiki, at eitt flakavirki av mongum ikki verður roknað sum eitt verandi arbeiðspláss. Tann, sum skal velja sær eitt lívs- starv, tekur alt annað fram um at skula arbeiða á einum flakavirki. Orsøk- irnar fyir hesum hava ver- ið sagdar at vera fleiri, sum t.d. at sjálvar ar- beiðsumsteðurnar ikki eru tær bestu, at eftirlit er við avrekinum hjá hverjum einstøkum, og so tað at ar- beiði er ósteðugt. Og at fólkið bert verður lent fyri ta tíð, tað er til arbeiðis. Hetta ger so tað, at inn- tekan er ótrygg. Tað kundi verið áhuga- vert at hugt at hverji viðurskifti fólk ganga eftir, tá tey fáa sær eitt ar- beiði. Og svarið er, at tað mest avgerandi er hvussu lenin er, ella hvat ið kann fáast burtur úr. Royndir- nar vísa jú, at fólk gleði- Nr. 140 — 7. desember 1987 ES Av mongum verður eitt flakavirki ikki roknað sum eitt verandi arbeiðs- pláss liga taka uppá seg tað mest skitna, ónossliga og enntá vandafulla arbeiði, bert tað verður goldið nóg væl. Eitt gott demi um hetta er landing av ídnaðarfiski. Her er lenin høg, og tað stendur heldur ikki á at fáa landarar. Frá fiskiskipum vita vit eisini, at nærum tað ein- asta, sum hevur týdning fyri um skip verða mann- að ella ikki, er hverjir inn- tokumeguleikar, ið eru. Vanliga rokna vit við, at normal arbeiðstíð er frá kl. 8-17 mánadag til fríggja- dag. Men royndirnar vísa eisini, at forskotin ar- beiðstíð ikki er nakar ser- ligur trupulleiki, tá fólk velja sær starv, tó treytað av at samlaða arbeiðstíðin fyri vikuna í miðal verður teir somu 40 tímarnir. Tað eru jú nógvir bólkar, sum hava forskotna arbeiðstíð. Summi fáa eina ávísa samsýning, meðan onnur avspasera, tá arbeiðsgev- arin í veruleikanum hevur minni brúk fyri teimum. Eitt annað áhugavert fyribrigdi er, at ungfólk í >