mánadagur 7. desember 1987síða 9

Nr. 140 — 7. desember 1987 Stødug arbeiðsmegi til fiskiidnaðin ! ! | — Hvussu tryggja vit fiskiidnadinum støduga arbeiðsmegi var heitið á einum pallborðsfundi, sum javnadarfeløgini í Suðuroynni skipaðu fyri nú um dagarnar. Við pallborðið sótu VilhelmJohannesen, landsstýrismað- ur, Heri Mortensen, stjóri, Óli Jacobsen, fiskimannafelags- formaður og Ingeborg Vinther formaður í Foroya Arbeið- arafelag. Vit hava gjort ein samandrátt frá fundinum Heri Mortensen, stjóri á Tvoroyrar Flakavirki: Vit eiga at royna fastlønarskipan — um hon figgjarliga kann fåast at hanga saman, men eitt er greitt: virkini ella fiski- maðurin klára ikki eina meirlonarút- reiðslu sjálvi, segði Heri Mortensen, stjóri á Tvøroyrar Flakavirki, m.a., tá hann hevdi orðið á pallborðsfundi í Suðri herfyri. Fundurin snúði seg um hvussu vit tryggja flakavirkjunum støduga ar- beiðsmegi. Heri Mortensen, stjóri, vísti á, at eitt flakavirki er tað truplasta framleiðslu- tólið til at fáa góð arbeiðs- viðurskifti, tí tað skulu bæði ravmagn, vatn, larm- ur og kuldi til fyri at eitt flakavirki kann framleiða. Tað er greitt, at hesi ar- beiða illa saman og hevur tað við sær, at arbeiðsfólk á einum virki ofta kann verða nervað av einum ella ellum av hesum ele- Heri Mortensen, stjóri: — Bæði fyrimunir og vansar við fastlenarskipan á flakavirkjunum mentunum og harvið kenna seg illa á arbeiðs- plássinum. Heri Mortensen segði víðari, at nógv longu er gjørt fyri at beta um hesi viðurskifti, men tað skulu pengar til, skal tú broyta bygningar og annað, sum longu er gjert, og inntek- urnar í fiskivinnuni eru ikki tær bestu í letuni. — Eg kann tó siga bein- anvegin, at ein fær ongan- tíð bygt eitt flakavirki so- leiðis, at tú kann temja tey fýra elementini. Men sjálvandi skal alt gerast, sum er gjørligt, segði Heri Mortensen. ARUN dag fegin vilja hava eina útbúgving og tískil vilja tey hava eitt arbeiði, sum er grundað á hesa útbúgv- ing. Og tað gera tey sjálvt um lenin aftaná lokna út- búgving ikki er so nógv sterri enn tann løn, sum tey kundu fingið uttan út- búgving. Men hóast tað vilja tey nýta fleiri ár við ongari og lítlari lon fyri at náa tað starvið, sum krev- ur útbúgving. Vit kundu eisini hugsað okkum til, at ásett varð, at um so mikið av fiski var ein mánaða, at hetta kravdi 9 tíma dagliga ar- beiðstíð, so skuldi arbeiðs- tíðin ein annan mánaða vera 7 tímar. Undir ollum umsteðum skuldi lenin vera grundað á 1.76C tímar árliga fleksibla ar- beiðstíð. Sjálvsagt er tó óheppið ikki at kunna fáa eina fasta arbeiðstíð, men longu nú er arbeiðstíðin hjá flakafólki fleksibul, og tað er hon eisini hjá sjúkrasystrum, bussferar- um, hotellhjálparfólki og mongum eðrum bólkum. So er spurningurin hver ið skal gjalda. Skal hetta sum ein eykaútreiðsla roknast inn í fiskaprísir- nar, soleiðis at fiskaprísir- nir skulu fara tilsvarandi niður. Men spurningurin er um tað ikki er júst mótsett. Við galdandi skipan verða fiskaprísirnir grundaðir á veruligu lenarútreiðslur- nar. Men vit vita, at flaka- virkini hava stóran gjøgn- umtrekk av fólki, og vit vita eisini, at tað kostar at læra fólk upp til eitthvert arbeiði. Kunnu vit fáa eina skipan, sum kann tryggja steðuga arbeiðs- megi til flakavirkini, vil tað eisini merkja lægri lenarútreiðslur pr. kg. fisk. Og sjálvt um tað fastlønta flakafólkið fær meira burtur úr, so merkir tað samstundis at virkið eisini fær so mikið meira burtur úr, at lenarútreiðsl- urnar verða spardar inn aftur og helst reiðuliga tað. Tað er neyðugt við ný- hugsan á hesum eki, og kanska mugu eisini onkr- ar „heilagar kyr« slaktast. Men tá onkur kanska himprar seg við at sleppa fullari yvirtíð, so kann ein spyrja, hvat ið er betur, at fáa fulla yvirtíð, og ikki fáa fulla månadarløn, ella royna eina nýggja skipan, sum kanska kann geva eina fasta len, sum ein kann liva av. Eisini kann sigast, at skal bíðast eftir eini ar- beiðsloysisskipan, sum skal galda øll, so kann henda at einki hendir yvir- hevur. Tað kann tá ikki vera einasta alternativ til galdandi skipan. Annars er hetta eitt mál, sum kanska í sterri mun átti at verið greitt millum felegini á arbeiðs- marknaðinum. Tað kann neyvan koma nakað gott burtur úr, um landsstýrið arbeiðir við einum upp- skoti, sum fakfelegini ikki vilja vita av Her mugu sjónarmiðini fyrst samskipast, so ikki hver partur virkar í hver sítt horn. Tá fara ov nógv- ar kreftir til spillis. Unga fólkið Síðani nam hann við spurningin um tað unga fólkið. Hann segði, at nek- ur teirra velja at arbeiða á flakavirki í eina tíð, tá tey koma úr skúlanum, onnur fara at læra víðari beinan- vegin. — Eingi ung fólk, ið akkurát eru liðug við skúl- an, fara at velja sær flaka- virkisarbeiði sum sítt lívs- starv, tí eru flakavirkini noydd til at brúka ta ar- heiðsmegi, sum tey kunnu fáa. Heri Mortensen vísti á, at arbeiðsgongdin á virkj- unum gevur eina ógvuliga varierandi inntøku hjá fólki. Tað er torført at broyta hesa arbeiðstíð, tí fiskurin má arbeiðast beinanvegin. Hann kom síðani inn á spurningin um fastlenar- skipan á flakavirkjunum og segði, at um Tveroyrar flakavirki skuldi goldið mánaðarlen ístaðin fyri at goldið lenina eina ferð um vikuna, so hevði hon sam- bært lenartelunum fyri 1986 og 1987, verið 7931 kr. í 1986 og í 1987, 7556 Íslendsk fastlonar- skipan brúkast sum kjak- upplegg kr. um mánaðin. — Um vit nú spæla við tí tankanum, at vit fyri at beta um steðuna á virk- inum guldu minstulen, ið er uml. 11.000 kr. um månadin, so sær ein beinanvegin, at virkini å ein ella annan hått skulu hava gott og væl 3000 kr pr. fólk afturat sum stuðul ella annað, tí sjálvi hava tey ongan jerðiskan meguleika at klára hetta, segði Heri Mortensen Hann vísti tó á, at nú eru tankarnir um fasta len so nýggir, at nógv gott kann koma burtur úr enn at umreða teir. Fyrimunir og vansar Men hverjir fyrimunir og vansar eru so við fastari len? Til hetta segði hann: Fyrimunirnir fyri virkið eru sjálvandi teir, at fólkið er tættari knýtt at virkin- um, og ein veit, hvat fólk ein hevur tá á stendur. Vansar fyri virki dugi eg ikki at fáa eyga á, uttan teir fíggjarligu, men teir loysa okkara politikarar nokk. Framhald á síðu 10 Vilhelm landsst Johannesen, ýrismaður hevði áhugaverda frá greiðing frá eini ís- landsferð, har hann saman við eðrum kannaði ta íslendsku fastlenarskipanina í fiskiidnaðinum. Vilhelm greiddi frá hesi skipan og vísti á, it løroyingar eiga 4 verða i. Men skal ein tílík skipan lagast til feroysk at arbeiða út f viðurskifti.