Sosialurinarkiv
Sosialurin 1987-12-17, síða 7
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 17. desember 1987síða 7

‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

»Havi stórri ampa av umhvørvisfolkunum ar by de US Ph od Vi Bero Bana 25 ac 208) 3 KL 6 ere ande BE) | hr 20 dome ie Om me oder ||— SPU safe 5 idet Kr ER men. may om We Ge omkr sem i be 7 UNG Lo DL) oboer, 3 She Ubuten than al mt maler ing One be soppe Ør Uha af Ohe ket om Cm kung or 0 Lande henne hø ie ER Gutaecn ouruer ve from. ide + Nr nn. er beit; ger ike the hærene ede bæring ser - Yours al) urt den ege 0 tn Lr mk Conlitken Was ve bur me or aar pr. m.v par nr wo our nr The kill Get tm han 2» egberbomeR & a TANNER a gn Le Las Ud, KL vet, arver sad ne Chen or bred md keen ly bart bear demtke "genrene 1 at RR GR) ibe Ty Le arte klær em on høre ke he Th dre af meen re de Ler | had vid A crwet om other ande, & she ør | fot hy Ta i herre Ge mere lm mod Uh vans from | vo pølsen tag she ár af estere US oe Co | rugen tet lem ng ralli my Ég tree) he ole na he — + ho pk Á um i: re sætere Er he løve ef "ha om regn sa | bety Dut vo de agi prumøte such > m—— = 07 or a and = a — | pede La Tune SR) LO FAT SAR pe banes BI 2 order i TR. de møl play + pri i Bjarka prev spar species Che wild marki Amd in Ge red work 0 17) Che ty WET le BE ER rv Lem uni Chet omndiug Gallar io Che candid vil vak: way de ate af a. Í UR hare CAR be dene, beer UU EÐ uni ma) be Mener pe + i | belong io æøvere) a raka gta nerve the VON) í TR UA and Ha enden — ectuelty re and ÚR. for A of OR. 39 SA | support ide Nøtione) Auduben Same; ube | sum Like ne sperm whole or ike Floride semí the Nøbare Commurvancy. and over Us years ———————————— my name has GGA from ene mailiig st ie sncther — ——a 086 TE i ET AAN DO enn føroyingum« — sigur Landon Lockett, sum stuðlar foroysku sjónamið- . . mi Endiliga hevur føroyska grindaveidan fingid sak- liga umtalu i einum al- tj6dafjølmidli. Newsweek, eitt av størstu og best um- tóktu tíðarritunum i heim- num, hevði eina grein tann 23. november, har grindaveidan ørd væl og teroyska erðui vil virðiliga. ( oa amerikansKum sjonarn A iramu skilagóðan hátt og sam- g stundis fer høvundurin náðileyst fram ímóti leiin um umhvørvisrørslum, sum seinastu årini hava ført eina heimsumfatandi haturs- og skemdarkam- pagnu mótvegis Føroy- um. Hesi umhvervisfólk- ini verða í greinini skírd at vera á einum »Bambi«- steði, naiv, sentimental og fákunnug. (Bambi er tað lítla, fitta reindjórið í gitna Walt Disney-filmin- um við sama navni). Saklig og álítandi tíðindi Newsweek verður prentað í tveimum útgávum, eini í N-Ameriku, og hini í Europa. Greinin varð prentað í tí amerikansku útgávuni. Í N-Amerika verður Newsweek prentað í einum upplagi uppá fleiri hundrað túsund og lisið av teimum, sum vilja sak- ligan og álítandi tíðinda- flutning, harímillum politikarum, handilsfólk- um, journalistum og leið- andi fólkum innan øll mentunarlig og búskapar- lig eki, og sjálvandi eisini umhvervisfólkunum, sum leggja hevuðsdent á at fáa innivist fyri sjónarmiðum sínum í einum blaði sum Newsweek. Newsweek verður somuleiðis ofta nýtt av journalistum sum høvudskelda í tíðinda- flutningi. Samanumtikið má greinin í Newsweek hvervisrerslurnar sum kriggjast moti iøroysku grindaveiduni, ikrantiå hava fingið i fjølmidlum. Rædusøgur ur N-Atlants- havinum Í greinini sigur Landon Lockett, at hann herfyri fekk sendandi seinna brævið av tveimum, hann hevur móttikið í hesum árinum frá eini rerslu, ið nevnir seg International Wildlife Coalition. Landon fekk tvey brøv, tí rerslan helt at tann fyrra royndin at vekja medvitið hjá honum var miseydnað og vildi tí royna umaftur. Í báðum brevunum bleiv Landon fóðraður við ræðusegum um blóðbaði í N-Atlantshavinum. Landon sigur: >„Við brævinum komu litmynd- ir av føroyingum — sum búgva norðanfyri Skot- land men eru undir donsk- um stýri — upptil kníggja i blóðlitaðum brimi, høgg- andi í grindahvalir, og í hesum brævinum verða dyggar royndir gjørdar at troyta tað sentimentala lyndið hjá djóravinum. Við orðum, sum drippa av sjálvrættvísu, heitir brævið á lesarar, sum, øvugt av forfedrunum, ongantíð hava flett ein íkorna, hjálpt at slakta svín, ella yvirhevur sæð nakað ógvisligari enn eina lambhakotelett = í stór- handli, at senda pening fyri at steðga »hesi óhugnaligu hóp-barbar- ismu móti nåtturuni«. I brævinum eisini tosað um »nymotans heim verður g nýggjar Dilar« í OVEgJ- num, hver kal siga búðu teir í triðja heim inum, kundi ein fyrigivið teimum barbarismuna Ampi av um- hvørvisfålkunum VØrVISTØrSiUT alt mitt liv. {1 1Helrl Ég eri limur i felagsskapum, sum berjast fyri at bjarga tí náttúrliga umhvervinum í heiminum og djørasløg- um, sum eru í vanda fyri at verða beind burtur«. »Men sum umhvervis- fólk havi eg sterri ampa av International Wildlife Coalition og hvalavarð- veitsluprojektum enn av føroyingum og teirra at- burði. Áheitanin frá IWC tykist hava til endamáls at vekja kenslurnar hjá lesarunum og fyri mær virka tær meira sum áheit- an til frama fyri einstek- um djórum enn fyri teim- um veruligu umhvervis- áhugamálunum. Eg haldi at tey, ið vilja bjarga hvalunum og tí villa djóralívinum, hava ein setning fyri neyðini: tað týdningarmikla er ikki tey einsteku djórini held- ur djóraslagið og tess bú- staður. Bjarga bústaðnum og tit bjarga kanska eisini djóraslagnum, sjálvt um einstek djór doyggja. Tey mugu somuleiðis læra meira um munin ímillum djórini, tey kriggjast fyri. Summi hvalasleg, sum kúlubeka og bláhvalur eru veruliga í vanda fyri búrturbeining. Teimum tørvar verju. Kann ein siga tað sama um grinda- hvalir?« Grindahvalurin ikki i vanda „Hóast brævid frå IWC tosar um »hættisliga tørv- in fyri verju« og åkærir førovingar fyri at drepa 3000 hvalir hvert ár, nevnir ein nýliga frágreið- ing frá Audubon Wildlife ikki at hetta djóraslag er í vanda. Tað er heldur ikki á listanum, sum U.S. Fish and Wildlife Service hev- ur givið út yvir djórasleg. n eru í vanda ikki lætt at drepa SKJØLL, og ti 1VISt at hvalirnir ða, sum immi djór altíð nugu líða fyri at onnur itt nú maðurin, kann fáa fødi. Tað, sum IWC tykist royna at billa okkum inn er tann loddrætta lygn, at tað er meguligt at steðga allari slíkari líðing. Ella í minsta lagi, at vit kunnu halda hendurnar reinar, um vit hava nóg mikið av peningi til ikki at hava fyri neyðini at koma nærri teimum ónossligaru reali- tetunum í lívinum, ella um vit kunnu tvinga eitt fólk sum feroyingar at hava somu kenslur sum vit. Vit hava ell ávísan leik- lut í blóðsúthellingini — eisini tey, sum geva pen- ing til IWC. Tá vit keypa kjet ella aðra djórafram- leiðslu, harímillum leður- skógvar, eru vit veruliga við at gjalda eðrum fyri at úthella blóðið fyri okkum. Drápið, sum fer fram í sláturvirkjum, hevur ikki sterri virðing uppiborna enn grindadrápið. Um- hugsið bert teir depru flokkar av neytum, kálv- um og lombum, sum vit ala og geða bert fyri at jagstra í deydan«. Náttúran ikki bert vøkur Landon heldur fram: »Vegatarianar = sleppa heldur ikki undan ábyrgd. Fyri at fáa fruktirnar og grenmetið, teir eta, mugu vit rudda landið. At rudda landið týðir at vit oyði- leggja bústaðir hjá ym- iskum djorasløgum. Tá villu djórini onga ígði fáa, troðka tey onnur djór burtur ella sveita spaku liga til deyða. faðina hjá vega Fyri at heysta tarlanarunum rota lt Hur ei reKa DI ir ajor fst nu váttab Ørn egð k æið I X seinast natt um Sir skulu fáa feði Øll, sum hava alsk nátturuna á eitt sindur hægri steði enn tann, vit síggja í Walt Disney film- um, mugu ásanna, at náttúran er ikki bert vek- ur, hon er eisini miskunn- arleys. Men vit stuðla ikki slíkari fatan, sum er lívs- neyðug fyri at bjarga um- hvervinum og tess villa lívi, um vit lata sum um harðrendur deyði ikki er partur av náttúruni, ella at vit menniskju ikki hava leiklut í hesum harðskapi fyri at kunna yvirliva. Sakin er tann, at tað at bjarga djórum frá líðing er ikki tað sama sum at bjarga tí villa lívinum. Varðveita vit náttúrliga umhvervið, varðveita vit eisini líðingina, sum er ein partur av tí. Djórini veiða onnur djór í tí villa um- hvervinum, eins væl og í tí siðmentaða. Hetta er tann einasti mátin menn- iskjan kann yvirliva«. Børnini uppi i grindadråpinum »Eg haldi ikki at tad, at senda pening til IWC fer at vaska burtur blóðblett- irnar. Hóast tað, kann stórur skaði gerast, hvussu dámligur grinda- hvalurin er. Peningur, sum verður nýttur til at verja djórasleg, sum í roynd og veru ikki eru í vanda, er peningur, sum ikki verður nýttur til at bjarga teimum, sum veru liga eru í vanda og sum vit kunnu missa, vegna vani- I — mr care hr ——————————————— "he member: af Ube clitken ld a KL halen þa va ben lle 1 ba me fe 6 Gary sagte í events for 2 peru af Ge Dee Tree sungum And voaie årivæ arv GERÐ 26 6 A sod TOO bene ie Í de sø må er The øtders | recmtved informed me (het oven Pusromme cdildres are involved in the hale ur. vel | Unek theme children will probebiy grow up VIÐ í denper under anding & mas + reiste i— as Wo for whom al mes! cm RL, 3 6 plat package sæð al) wiki animal are uneges om TV. ina børding VR from mel) boSta seere ao! Uke UR. SY io gukhær one A A I AD EUR Í ÁÐ leve he partiipent with 6 menes Of just what is invnbved in redunag + Uving cresture to fond Lochet! has gi linger i» Ma ond Bram! ond now Lom in Austin. Toros SWEEK NOVEMBER II 1947 andi resursir. Sum eitt nu spermhvalurin ella Florida-pantarin. Kenslubornar kampanj- ur kunnu bert undirgrava mhvervisrersluna og stuðla lyndinum at bólka øl! umhvervistólk sun av hysteriskum ansa eftir djóralíðing. men líkamikið hvat lim irnir í IWC kunnu halda, so drepa feroyingar ikki hvalir bert fyri at síggja teir líða. Tvest er grund- leggjandi feði, tað er 25% av kjetnýtsluni í Feroy- um. Og grindadráp verða fyriskipað á kommunal- um, ókommersiellum grundarlagi, tí feroyingar selja ikki veiðuna. Brevini, eg havi fingið, upplýstu meg um, at sjálvt tey feroysku bern- ini eru uppi í grindadráp- inum. Eg haldi kortini at hesi bern fara at vaksa upp við inniligari fatan av sambandinum millum menniskjuni og náttúruna heldur enn tey, sum fáa kjetið, tey eta, innballað í plastikk og síggja tey villu djórini bert sum myndir á sjónvarpsskerm- inum. Av sonnum er grindarakstur í smáum bátum ikki tann lættasti mátin at útvega degurða- mat. Hetta er upplivilsi, sum skuldi givið teimum, ið luttaka í tí, eina hóming av akkurát hvat tað týðir at gera eitt livandi djór til fødi«. etj.-