týsdagur 22. desember 1987síða 13

Nr. 146 — 22. desember 1987 tíðindablaðið Síða 73 Sveimandi náttúrualskur Astrid Joensen: Morgunin drakk av flógvari toku. Yrkingar 1968-87. Forlagið Fannir 1987. 78 s. Kápa: Olivur við Neyst og Ingi Joensen. Longu tittulin >Morgunin drakk av flógvari toku« ber boð um, hvat lesarin hevur í væntu av teimum úrvaldu yrk- ingunum hjá Astrid Joensen. Her er náttúrulyrikkur við lít, vetur og vár berjast, rætt hondina út, og tú kanst nerta við kosmos, kærleikin er lívið og øvugt. I >Gríma< verður sagt frá uppliving, Jógvan Ísaksen Morgunin Grakk floGVari toku sum lesarin i mesta lagi fær varhugan av. Ti tad tykist sum yrkingin — og hetta ger seg galdandi aðra staðni við — letur seg aftur um seg sjálva og ikki peikar úteftir. Á henda hátt gerst hon privat hugmynd, letumynd, sum hevur lítið at bera lesaranum. Akkurát letuupplivingar eru nógvar av yrkingunum. T.d. »Fjåltur«, har frá- segukvinnan fer úr dansihell út í nátt- ina: Svartir hyljar á fremmandum getum glepsandi hundar í fjarsku — Gud mín! Mótsetningurin og samanhangurin millum lívsgleðna og alheimin verða drigin fram, tað stokkuta lívið og ævin- leikin. Ein yrking, sum er umboðandi fyri tað frægara í savninum, er »Ivi«: Hin fyrsta egn av vári smýgur óvarandi inn yvir lofnað lendi hampar tess lýti í flovandi hjáveru framelur spírandi gres Fyrsta evarska órógv kylir í syvjandi moldum jørdin raknar tevjar gest bidil å vitjan — og drålar tå enn unnusti min? Evnið i yrkingini og tað, sum verður tikið fram í henni, huglagið og ljóðlagið, koma umaftur og umaftur í savninum. Hesar yrkingar siga frá náttúrualski, stórum og smáum hendingum, og les- arin ivast ikki í, at her er eitt sveimandi og viðkvæmt sinni. Ímillum hesar koma so nakrar, sum eg vil kalla »bambararamm-yrkingar«. Orðingar, ið møguliga kunnu vera stutt- ligar at siga smábernum áðrenn songar- tíð. Her eru tvey dømi: Leingist heim eftir teim piltum tveim mínum smá kveldsól sá teim íhjá (úr »Einglar tveir«) takki tær harri kær ið givið mær hevur tær pinkur tvær (úr >Pinkur tvær«) Hetta má sigast at vera tunt soð ella við minni penum orðum: mjúkrent kroyst. »Målningur« er håfloygd yrking um listaverk, og eins og i mongum eðrum yrkingum hjá sær, so brúkar Astrid Joensen ógvuliga kensluborin orð, orð, sum uttan iva boða frá inniligum uppliv- ingum, men ikki eru nóg mikið neyv, so lesarin eisini fær lut í hesum. Hetta pett- ið úr nevndu yrking vísir ein part av trupulleikanum: >úr áfatandi hæddum listaandans borið av frumfostri kynstursins / hevur evnað tað fullkomna skapið<. Her hevur tú hug at siga, at tað einasta, sum er fullkomið í hesari verð, er mesn. Stundum tyngja stavrím og viðvend ar orðingar tekstin, men yrkingarnar mennast igjøgnum savnið, og høvundin fær meira tamarhald å innihaldi og sniði sum frá líður. Yrkingar sum >Summar- kveld í Nålsoy«, >Við vatnið“ og »Enn einaferð< eru millum tær bestu í savnin um, og náttúrukærleiki og hann millum manna verða samantvunnir, so hesir gerast ein og tann sami. Frá savninum havi e midjun g hug at endurgeva >Einkarlota<, sum eisini væl: Nú falda blómur tey veiku blød móti svalligum himli stendur seg Rókurin letur í summarsins djúpgrenu skýming Brátt verða blómurnar kransar um okkara sóljubern Somu getur og ljósu nætur tann sami himin Fittur partur av yrkingunum er ástar kvæði. Ást til unnustan, til náttúruna. Hitt tema í savninum er sorgin, tá tú missir onkran, tá deyðin fer við einum, tú ert góður við. Tematiskt er savnið sostatt barnið og samanbregdað: ást og ástarmissur eru kjarnin Kanska er tað bara eg sum ikki havi tað rætta poetiska sinnalagið ella eri « tvørball, men mær siga yrkingarnar við fáum undantøkun ikki stórt. Tær eru fittar, penar og vælmeintar. Skalds skaparligum spenningi er tað lítið av ongar vandamiklar dýpdir ella telandi eggjartromir. Savnið er sum ein sunnu dag seinnapart í góðveðri: stásklæðir og hugnaligt keðsemi Jógvan Ísaksen Moblar til allar aldursbólkar hype il ] i, re M. lím, Ebangjj;, møblar -teppir- gólvbelegningur Mi