týsdagur 26. apríl 1988síða 8

Síða 8 Alkoholisma vidføddur sjúkdómur „Á n f »r ar f r } 1 slmannakunngjø } gt natraðis rda bretska | gt um likamligan sjúkdón steðan er, at alkoholisma på 3 på 2 A fri (* ; Sø « tå £ Á N J Ni >, „ 3 rå >, ) Em Í U ] ML Mg HI SS 4. } Á við sálarligum og sosial um fylgjum Eftir mínum tykki er or sekin her kanska misskilj saman ingin at blanda »misbruk«, »OVUTr dryvkkju« og so »alkohol ismu sum sjukdém« Hóast eg í nógv ár havi „ligið inni við< hópi av vísindaligum tilfari bygt á lívevnafreðisligar (bio kemiskar) rannsóknir, sum styðja uppfatanina av alkoholismu sum við- feddur likamligur sjúk dómur, fari eg ikki at skriva eina sterri vísinda- liga grein um hetta nú. Harafturímóti umseta ein lítlan lættfatiligan stubba úr danska »Ekstrablad- num 21. apríl. Nú hava sjålvt danir nevniliga fingið snevilin av, at talan er ikki um moralskt vána- ligt fólk, men um sjúkt fólk eins og hjarta- og krabbameinssjúklingar. Eg loyvi mær at umseta: „Stórtíðindi: úrslit av rannsóknum vísa, at alko- holisma er ein sjúka or- sakað av viðfeddum kveikisskaðum (enzym- er ein sjúkdómur á líkan hátt ringt hjarta og aðrar kron iskar sjúkur. Hervið verð ur botnurin sligin undan sum krabbamein, stersta partinum av nu verandi viðgerðum vit hava í Danmark. Grund leggjandi sjónarmiðið her tað, at eru er nevniliga alkoholikarar nakrar letibløkur (»slapsvanse«), og hetta sjónarmið fær nú deyðastingin. Tað er einans innan við- gerðarhættirnar hjá so- nevnda »Minnesota- modellinum«, at alkohol- isma verður roknað sum sjúkdómur. Henda vid gerð fer bert fram á tveim- um steðum her í Dan- mark. Tað eina verður rik- ið av hugsjónarliga »Helios-fonden« í Skov- gårde å Djurslandi, og hitt av islendska felagnum »Von Veritas« å Lollandi. Heimsmet Torført er at avdúka loyndarmålid vid »Minne- sota-vidgerådini«. Hon byggir å at geva alko- holikaranum eina lívs- k k per x » x ) K KONOI " t g É ) FK ig Danmark veråur sera nógv tíð spilt til bardaga millum ymsar læknar, við gerðarar og myndugleikar um, hver ið nú man hava »rætt Urslitini hjå »Minne sota-modellinum=< fekk fyri kortum framúrskar andi amerikanska tíðarrit- ið »Newsweek« at nevna arbeiðshátt teirra »tad nærmasta, ið komast kann at einum nýmótans unduri« Læknabólkurin aftan fyri nýggju kanningarnar ndir av Undir hevur tikið blóðroy 35 alkoholikarun idslu dr. Boris ' Stovninum ðvíkj Tabakoff frå indi Alkoholmisnytslu i Maryland SÅ vóru royndirnar bornar saman við blóð royndum frá 33 sjálv bodnum frískum fólki Kanningin vísti týðulig in tbnormitet í minst yðugu kveikjum (en symum) í blóðplátunum Tær eita ávíkavist monoamid oxydase pg idenylat clase Arvaligt Við tað at sami av kveikjum heilt avgerast av genu num, og tá øll gen eru niðurarvað, liggur tað okkum nær at koma til ta niðursteðu, at alkohol isma ikki bert er ein sjúk dómur, men eisini ein arvaligur sjúkdómur. Niðursteðan av kann- ingini er ein boðskapur fullur av vón: »Lættast er at viðgera alkoholismu, um hon verð- ur uppdagað í góðari tíð Um hesir tveir kveikir veruliga kunnu nýtast til at benda okkum á kom- andi vandadrekkarar, kann fyribyrgingin byrja longu áðrenn væntanligi alkoholikarin hevur fingið sær fyrsta sopan«. Eg skal undirstrika, at tað, sum her er skrivað, stendur ikki fyri mína rokning, men er skrivað av Evu Bostrup í danska »Ekstrabladnun Mer ) hvuss ukoholisma fyri seráhugað hesu hevur verið uppfatað og máli. um alkoholisma er olkað gjøgnu seguna likamligur (biokemiskt men eisin & persónligu treytaður) sjúkdómur eori hevundans kann eg vísa á m.a. fylgj Dagur andi bókmentir James R. Milam og PS. Ég fari her at loyva Katherine Ketchan ær sum ískoyti at spyrja „Under The Influence« tað almenna Feroyum Bantam Books New hvussu tað ber til at tað York, 1981) fíggjar viðgerð fyri sjúkar Hon er umsett S koholikarar, sum fara ti lendskt 1986, undir navr Íslands en ikki lands Ísafold 1986) og rita D þ M Tal nek arhye Air Få Disease ( { DDU 1 Ajcoholis i rið á Press. New Jers« Revkiavik Nr. 47 26. april 1988 ðgerð goldna av ti al menna. Er hetta ikki at fara yvir ánna eftir vatni? At so kann at, at stovnarnir verða riknir á grund velli, er annað mál, men tað erhelst neyðugt av tí at læknavaldið er so sterkt. og tað almenna vil tí íkki viðurkenna »Minne sota-viðgerðir<, hóast te) góðu Men h skulu feroyingar búsettir hinvegin finnast viðgerðar kapitalistiskum úrslitini inmark transportera etlt Reykjavíkar ut faa hjálp sun kunnu fåa å Lollandi? Dagur Mest keypti dieselgaffiltruckurin I Europa kemur frå Linde Frå 1,2 - 8,0 tons. nde el-truckar fåast frå 1 : Sin: faast nýggir og bruktir ståplarar Møguleiki er eisini at leiga truckar frå okkum 2 - 3,5 tons. Truckarnir fåast eisini bruktir Ringið ella gangið inn á gólvið, tlf. 15136-16281-10388. P/F NORD TRUCK Mykinesgeta - Box 1315 - 110 Tórshavn