hósdagur 23. juni 1988síða 8

sag Logmannsvitjanin - » Nr. 70 23. juni 1988 — Vit mugu vidurkenna ta serligu støduna hjå føroyskum fiskimonnum — segði Halldór Ásgrímsson, fiskimálaráðharri i odda- grein í >Austra< Í oddagrein, sum íslendski fiskimálaráðharrin, Hall- dór Ásgrímsson, skrivaði í »Austra«, politiska mål- gagnið hjá íslendska Sjálvstæðisflokkinum á Eysturlandinum, segði hann, at tað var ein serlig- ur heiður og gleði fyri ís- lendingar at fáa Atla Dam, legmann, á almenna vitjan til Íslands. Halldór Ásgrímsson segði: „Íslendingar og føroy ingar hava nógv felags Upprunin, mentanin og vinnulívið hava knýtt hes- ar tjóðirnar saman. Feroy ingar eru bundnari at fiskiskapi enn íslendingar Tann sannroynd, at nógv ar tjóðir hava flutt sjó- markið út hevur elvt til trupulleikar fyri feroying- ar, tí teirra fiskiskapur verður í stóran mun bygd- ur á fiskiskapin uttanfyri føroyska sjómarkið. 1Is- lendingar hava viðurkent hesar serligu umsteður við at geva feroyingum kvotur i íslendskum sjógvi. Hóast okkara fiski- skipum uttan iva tervar hesa veiðu, mugu vit viðurkenna ta serligu steðuna hjá feroysku fiskimonnunum. Tað er alneyðugt at ís- lendingar og feroyingar hava sínámillum sam- vinnu. Skal hetta sam- starv eydnast og geva úr- slit, mugu tjóðirnar kenna til umsteðurnar hver hjá aðrari og arbeiða í tráð við tað. Bardagin fyri lívinum her norðanfyri hevur ein heilt annan dám enn flest aðrastaðni í heiminum. Teir, sum búgva sunnan- fyri, hava ringt við at fata, at okkara livibreyð er havið og vit mugu ansa eftir hesum livibreyði og nýta teir resursir, havið gevur fyri fólkið og landið Vit kunnu ikki fremja rekt av havøkjunum kring okk- ara leiðir uttan so, at tjóð- irnar í norðuri hava sam- starv sínámillum. Hóast Ísland og Feroyar eru lítl- ar tjóðir í einum stórum heimi, hava tær í roynd og veru styrki. Vit búgva á týdningarmiklum eki, og okkara leiðir hava stórt fiskiríkidemi. Sam- arbeiði innanfyri trygdar- spurningar er eisini týdn- ingarmikið. Í samstarv inum millum tjóðirnar eru vit verðar á havekjum, sum hava stóran týdning. Vit hava tær neyðugu for treytirnar fyri at tryggja góða samvinnu millum að- rar tjóðir á N-Atlantshavi og henda leiklut mugu vit rekja við umhugsni. Tað er ein serlig fragd fyri fólk á Eysturland- inum, at forseti Íslands kemur her saman við Fer- oya legmanni at vitja Eysturlandið. Millum Eysturlandið og Feroyar hevur igjøgnum tíðina myndast góður vinskapur og vit hava neyvt samar- beiði okkara ímillum. Handilin er vaksin ikki minst vegna ektar flutn- ingar á sjógvi frá Eystur- landinum til Feroyar og haðani til Europa. Sigling- in hjá Norrenu til Seyðis- fjarðar hevur gjert sam- skiftini lættari og stuðlað ferðafólkavinnuni á Eysturlandinum. Nýggjur flogvellur á Egilsstøðum fer at styrkja hesi bond og stuðla tað samstarv, vit longu hava. Feroyingar hava ymisk- ar trupulleikar, ikki minst innan fíggjarbúskapin. Nústaðni er tað teirra uppgáva at fara fram við realismu og fastleika. Teir stóra hava terv fyri vælvild og fleksibiliteti frá kunna loysa hesi mál. Tað er ómetaliga stórur fyrimunur fyri okk- um at eiga góðar grannar eðrum fyri at Førovingar hava vist okk- um stóra vælvild, vinskap og fatan allum okkara samskiftum Vit vita somuleiðis, at tað er týdningarmikið fyr teir at eiga góðar grannar sum skilja stødu, mentan og mál Austri bjóðar íslendska teirra serligu forsetanum »g løroy ska jøgmanninum hjartaliga ælkomnum til Eystur andið og ynskir teimum alt gott fram eftir Viti- min hjá teimum minnir á týdningin av um samstarvin- okkara ímillum og Ein heilsan til foroyingar frá íslendska forsetanum: „Ísland heilsaði løgmanni á sama hátt sum tað heilsaði íslendska tjóðveldinum 1944« Við fráfaringardegurða, sum Atli Dam, legmaður, hevði fyri íslendska for- setanum, Vigdísi Finn- bogadóttur, mikudagin, helt Vigdís rødu, har hon m.a. segði, at eingin skuggi hevur borið á vitjanina hjá legmanni hesar dagarnar — uttan kanska veðrið. Tað regnar nógv í Íslandi, og ís- lendingar hava ikki minni enn 35 orð fyri illveður og 30 orð fyri regn, segði for- setin. >Tað er kortini ein uggi, at minnast tað, ís- lendski forsætisráðharrin segði, tá Atli og Sólvá komu til Tingvøllir, at Ís- land helt tað vera hósk- andi at taka ímóti leg- manshjúnunum á sama hátt sum landið tók ímóti íslendska tjóðveldinum 17. juni 1944 — eisini við regni og vindi. Gott veður var á Eysturlandinum, men tá skulu vit minnast til, at tá eru vit komin nógv nærri Feroyum, segði forsetin. I rødu, legmaður helt á Bessasteðum, tosaði hann um feroyingarnar, sum komu til Íslands áðrenn landnámsmaðurin Ingålf- ur Arnarson. Teir sóu seg um og fóru síðani avstað aftur. Kanska teir hava fingið ta sama veðrið sum legmaður. Men hugurin var so stórur, at summi av teimum, ella avkomini hjá teimum, komu aftur, sum legmaður nevndi í rødu síni. Vigdís tosaði um arvin, føroyingar hava givið ís- lendingum og nevndi Landnámubók og persón- arnar, umreddir verða har, m.a. vísdómsmannin Sæmund fróða í Odda, sum visti, at ein við kunn- leika kann avrika nógv, og at ein eisini kann basa ti ónda og negativa við kunnleika. Vigdís segði: „Vit íslendingar takka føroyingum fyri at hava givið okkum hesar gávur. Vit hava roynt at varð- veita tær eftir besta feri- muni í nógvar øldir og hóast vit við hvert klaga um, at øll ikki eru be- gávað, so hava vit altíð havt ein og ein, sum hevur arvað kunnleikstostan hjá Sæmundi fróða, og har- ímillum eru allir teir fer- oysku gestirnir. Ég fari at takka fyri gestablídni tygara og fyri at hava tosað um málið — tann dýrgrip, sum er so neyvt knýtt at tjóðskapi og sjálvstilvitan og harvið eydnuni hjá okkara tjóð. Meðan hver tjóð sær eigur sjálvsteðugt mál, varð- veita vit eisini okkara treystir samstarvið og sum ímillum Halldór Xserímsson, fiskimálaráð vinskaparbondini longu er knyti tjóðirnar<, segði harri, at enda í oddagrein- ini í »Austra« A virding« Vigdis segåi at enda, at góðar og vakrar gávur frá feroyingum bæði í hesi vitjan og seinasta ár prýddu bæði hennara hús og hennara egna persón. „Eydnan veri við fer- oyingum í allar ævir«, segði íslendski forsetin. hevur leingi verið greitt, at kunnleiki í íslendskum er treyt fyri djúpari kunn- leika til okkara egna mál. Tí hevur skúli okkara leingi givið rúmd fyri av- markaðari frálæru í ís- lendskum máli. Í foroysk- um lesibókum fyri elstu flokkarnar eru prentaðir nakrir íslendskir tekstir, og út er givið lítið teksta- úrval til nýtslu í skúlum. Nýliga er útkomin stór lærubók í íslendskum fyri framhaldsskúlar eftir Turið Joensen mag. art. »Vesturnorrøna samstarv- ið“ tók fyrsta stigið til at fáa hetta verk í lag. Vit kunnu við góðum rætti siga, at feroyskt mál hevur tikið seg væl fram hesi hundrað árini, og hev- ur vunnið flest tey rætt- indi, ið tjóðmál eigur at hava, men enn eru tung tek eftir at taka, bæði til at vinna málinum betri frama og at halda fast um tað, sum vunnið er. Vit verða at brynja okkum til at taka ímóti teirri avbjóð- ing, sum fylgisveinasjón- varp uttan úr rúmdini verður við ótaldum rásum á fremmandum máli at velja í. Og enn hevur ikki eydnast okkum at vinna føroyskum tær semdir, tað eigur, í okkara egna sjónvarpi! Bert er bróðurleyst bak, er gamalt orðatak. Hjá okkum fámentu føroving- um er gott at vita, at vit eru ikki einsamallir í heimi, men hava góðan undir herðunum. Mikkjal skald á Ryggi yrkti kvæði til Ísland. Tað er sjåldsamt í føroyskum skaldskapi við tað, at tað er stuðlað eftir íslendsk- um siði. Eg skal enda við at bera fram fjórða erindi í hesum lovkvæði til Ís- lands: Stolt tú stendur enn sum áður stimburmikla tjóð, goymdar eru mentar gávur geisla yvir sjó; undur tykist ellum monnum andi tín og verk; flott er undir køldum fonnum, í fament tjóð er sterk