hósdagur 7. juli 1988síða 7

Nr. 76 — 7. juli 1988 Tad er ikki lætt at síggja im Jermund Vågadal rreinini Dimmalætting seinasta leygardag tosar sum fíggjarstjóri á Fiska- jødir til eitt løgtingsval ná vera rætta nakrar beinleiðis ella komandi seluni Sama ger, loyvt lur Talan er ikki um at á- leggja eitt eykagjald til flakavirkini. Talan er um, hver skal gjalda tað ógvu- liga stóra prísfall, sum ein trekur heimsmarknaður, serliga fyri teimum fram- leiðslum, sum Fiskaselan hevur bygt á, hava ført við sær. Higartil hevur bara verið ein meguleiki, og tað var at antin fiskimenn og skip ella landskassin guldu eitt prísfall. Við eini broyting í legtingslógini um ráfiskagrunn (løg- tingslóg nr. 37 frá í ár) hevur ráfiskagrunnurin nú fingið heimild at lata flakavirkini bera ein part eisini. Hetta er tó bert ein ógvuliga lítil partur enn, lættina Tað verður nógv tosað og skrivað um ta sosialistisku herferðina mótvegis alt og øllum. Tað er ikki tað ting, sum hesir legnu filosoffar ikki blanda seg uppí Tað varð nógv gjørt burt- ur úr Ráfiskagrunninum, tá hann varð stovnadur í 1975 Menn vóru ósamdir um, nú hetta var at sosialisera alla fiskivinnuna ella ikki. Nú fyriliggja úrslitini, og fiski- flotin er so illa fyri sum ong- antíð áður stýra Nú, 13 ár og hálvan ann- an mánað seinni, verður av álvara lagt eftir flakavirkj- unum, við, burtur úr vón og viti, at skúgva alla lóggávu- na um råfiskaprisir til viks og åseta eitt eykagjald upp å 30 oyru kg råfisk. Sum um at tænastumenninir í Lands- stynnum vid løgmanni å odda, kunna seta Løgting og fólk til síðis við diktator- iskum bodum, at åseta slik gjøld, uttan heimild úr Løg- tinginum, og vitandi at hetta er mønustingur fyri hesi virkir Annað tiltakið í hesi so- sialistisku herferðini er at tjédartaka Føroya Fiska sølu og setuliðið annars, við at leggja part av studn- ingsskipanini setuliðið Sum um at hetta, vid at flyta trupulleikan úr einum húsi í annað, loysir trupulleikar Hetta merkir, at tann full ganti maktsjúku og - Ein viðmerking til Jørmund Vágadal Sjálvandi vita vit, at starvsfólkið í søluliånum er munandi betri til at rekja søluna av fiski enn nakar persónur í Landsstýnnum Sjálvandi vita fólk eisini, at leiðslan og starvsfólk á Bacalao, Kjølbro og Tvør oyrar Flakavirki hava mun- andi betri skil á at framleiða fiskaverur enn Atli Dam og Kjartan Hoydal Her er ikki spurningur um at gera hvat landi og fólki er til gagns. Her er tal an um maktgimd og domin- ans, og útspælið kemur alla tíðina frá somu síðu, nevni- uttan at hava royndir liga Landsstynsins Kampurin stendur ikki i millum vinstra og høgra men i millum alment løntar funktionerar ødrumegin og hin vanliga føroyska keyp mannin hinumegin um keypmaðurin so eitur skip Tað hevur verið gamal nar í vinnuni. Sjálvandi vita ari, flakavirkisstjóri, fiska- síður í Førovum, at kundi tú tá sammett verður hverja trygd skipini hava Sum nevnt er marknað- fyri fiskavørum við hegum prísi sera treku letuni, men hinvegin er nógv, sum bendir á, at Feroya Fiskasela hevur verið alt ov sein á sjóvar fallinum at verja seg móti tí ovurstóra prísfalli, sum er komið semasta hálva árið Hetta prísfall merkir, at meðan at roknað varð við at tað kostaði uml. 20 mió um árið í studningi til rá- fiskagrunnin at halda fiskaprisunum, í aug.- sept. 1987 tá landsstýrið gjerdi uppskot til fíggjar- lóg liðugt, so togar kostn- aðurin nú móti teimum 200 mió., um einki verður gjert. Hetta ovurhonds stóra prísfall hava sølufeløg okkara ikki verið fer fyri at ávarað landsins myndugleikar um, so at lagt kundi verða út fyri tí í góðari tíð. Tað er ringt at saman- persónum í landsins styn íkki hesum eki frá fólkinum Va ng ikki gledast um, at vit eiga eitt so sterkt søluhå Tað er líka so ófatiligt, at frøist yvir, at okkara sølulid evnar at fáa teir bestu fiskaprisir Men tað tykist at hava starn áhuga, at sleppa at stýra hesi fyriteku sjálvir á Vit kenna einki til hesar persónar, annað enn at alt tað teir nerta við verður til stór undirskot, trotabligv og krevjan eftir meira peningi vit hvat liggur aftanfyri sgjustjóri ella er vanligur sa hegni og á annan hátt Fjóðartekan av Fiskaselun keypmaður annars gera teg galdandi til frama bleiv roynd í 1975, og nú Fyri at skilja hugtakið sc ri ávísa vinnugrein, hevði verður so roynt aðru ferð sialisering betur, so er tú góðar møguleikar fyri at Eydnast hesi tiltekin. eru spurningurin einfaldur tann ja sterri ábyrgd innan fyr flakavirkir og sela av fiska im vit í Førovum skulu lata etta ok verum eisini farin út eitt sera týdningarmikið ar Mer já he nt Tinganes og verða stýrd beiði upp hendurnar er 5 haðan søkrun ersonum k Maktsjúkir filosoffar óroyndum Tinganesi Tá eg loyvi mær at siga, at óroyndir persónar gera um seg, so liggur í hesum, at felagsnevnarin í øllum po- litiska leikinum eru nakrir fåir, sera vinstrahallir aka- demikarar, sum sita aftar fyri forhangið og håla í træ- ðrirnar, soleiðis at:úrslitið verður teimum eftir vild. Tað er ikki spurningurin um, hvat tænir samfelag num best, men hver skal allarminstu royndimar inn- an fyri arbeidsøki tala er um. Okkurt undantakið er, eitt nú Blue North í Kolla- firði og svartkjaftatiltakið, men hesi tiltek havi eg ikki hug at kommentera nær Tað man vera met í sjálvsgleði soleiðis við po- litiskum sverði í hond leggja eftir feroyskum vinnumonnum, uttan sjálvir at hava avrikað nakað á økjunum uttan at stramma takið politiskt og annars brúka pening í eyst og vest. Ødrvisi var, tå forfedrar- nir ráddu fyri borgum, og tosaðu um at gera víðar karmar fyri vinnulfvið at ar- beiða innanfyri Allar = ávaringar frá Fiskasøluni, bankunum og donsku vismonnunum hjá statsministaranum um mis- javnan í inmtøkum og pen- inganftslu, hava verið skúgvaðar til viks, og pen- ingur verður framvegis nýttur sum ongantíð áður Standandi yvir fyri hesum veruleika at samfelagsbú- skapurin stendur og rillar, røkkur fantasiur grublarans ikki longur enn at geva Fiskasøluni ábyrgdina tí hon hevur selt ov illa, og so leggja ólógligt eykagjald á okkara útpíndu flakavirkir Soleiðis sum hesin innari partur í einum maktsjúkum sosialistiskum reiðn hevur stýrt okkara samfelag og gjørt okkara fólki til skammar, vildi eg mett, at andsstynå og Lægtingið eru sjålvskrivad at fara til hús til Såsetta tíð åttu heldur at sett akrar vanligar førovskar Tin pa nr r á bera fiskaprísir millum lond beinleiðis, men mesta av tí tilfari, landsstýrið hevur kunnað fingið fatur á, bendir á, at Feroya Fiskasela hevur tikið eitt sterri prísfall enn aðrar stórar selufyriteskur í Norðuratlantshavi, og tykist tað sum at summi sleg, serliga kongafisk- urin, hepnast illa. Konga- fiskur er mettur at kosta ráfiskagrunninum uml. 55 mió. um einki varð gjert. Jørmund Vågadal hevur loyvi at kalla tað sum hann vil fyri maktsjúka sosialistiska heimsspeki, men um hetta er navnið hann setur á royndirnar hjá landsstýrinum at forða fyri at ein rokning til landskassan, sum varð mett at vera 20 mi6., veks- ur nærri teimum 200 mi6., so man ein meiriluti í Fer- oyum halda, at navnið spillir ongan, og lands- stýrið hevði uppiborið meira ábreiðslur um tað einki gjørdi. Eg haldi Jermund skuldi fyrst hugsað um at sett góðar keypmenn á Fiskaseluni, áðrenn hann fer at seta teir út aðra- staðni. Tað var próvfast ávíst á fiskivinnutingin- um 1986, at fiskaselan er ófer tá tað kemur til at selja vælkendar verur av fiskasiegunum, æi verri ursut, 2 KO nitigarl asit sun ipsa og heilt hevur lagt ábyrgdina tað kemur til frá sær tá fieiri nýggj fiskasløg ann ars, M.a hevuðsheitun í yr at hon IKK evur góð evni t ta kki um hon it meta im marknadin og serliga framtíðarlagnuna iavuðsframleiðslu sir im Sama hvørjar orsøkir når eru, so kan ein politisk leiðsla við ábyrgd ikki liva við, at fiskur okkara verð- ur seldur á ein tílíkan háti at fiskimenn ella skip, ella landskassin Rættleiðingar a. verður nýttur sum har monika í tað mát vit her siggja Legtingslóga roytingin é d in VIN 1 iraga flaka Kif su i t Nastiu su kunnu å a seiuliðið du pp arm K a i skagrun situ ttir ggju legtingslógini kann valla kallast at seta øgting og fólk til viks sum Jermund Vágadal leggur tað út Dimma juli 1988 Atli P. Dam lætting 2 til greinina hjá Karl Johan Nielsen um óljóðskanningina á Glyvursnesi og kanningar hansara í Vágum. Í samband við brotið um tær 50 mátingarnar (byrjar niðast í eðrum teigi á fyrru síðu) er í sama broti (niðast í triðja teigi) komið at standa "2 km frá teirra flogvelli. Tað rætta er 1,2 km frá teirra flog- | velli. Brotið skal so- statt vera soljóðandi: Tá eg hevði gjert 50 slíkar málingar og samanbar tær við ljóð- myndina hjá Flogvallarnevndini, var onki samsvar yvir- hevur. T.d. uttanfyri Kommunuskrivstov- una í Miðvági, t.e. 4,5 km frá flogvellinum og svarar til Mazda uppi á Hálsi í Havn, máldi eg 99 dB, og við Báta- hylin í Miðvági, ið svarar til nýggja Idé- húsið á Hálsi, var talið 90 dB, meðan Flog- vallarnevndin bert fekk 55 dB á Argja- boða, t.e. 1,2 km frá teirra flogvelli. Hin- vegin var gott samsvar millum mínar málingar og tær almennu ljóð- myndirnar (footprint) hjá ymiskum ferum, sí mynd. Í brotinum við við- merkingini hjá Christi- an Svane (fjórði teigur | skal | | Í flog- á fyrru síðuni) aftaná at koma fyn fyrru midaltøl ferð standa fyri eitt heilt samdøgur. T.e., at eitt flogfar. sum gevur eitt | 1 6ljod uppá 90 dB … Hetta brotið skuldi ljóða soleiðis: Fyri at fáa greiðu á hesum, setti eg meg í samband við Christian Svane, stjóra á Lyd- teknisk Institut, ið hevði gjørt meting- arnar fyri Flogvallar- nevndina, og spurdi um meguliga frágreið- ing um munin. Jú, ' segði hann, munurin | var tann, at meðan eg hevði mált óljóðið frá hverjum einkultum flogfari, eins og tær al- mennu ljóðmyndirnar (footprint), vóru teirra metingar miðaltel fyri eitt heilt samdegur. T.e. at um eitt flogfar, sum gevur eitt óljóð upp á 90 dB í eini frá- steðu av 12 km frá flogvøllinum, so vil hetta útroknað upp á eitt heilt samdegur meguliga bert geva eitt óljóð upp á 40 dB '4 km frá flogvellinum, tí restina av samdegn- inum er onki flogfar við vellin. Karl Johan Nielsen skoytir uppí, at á tí í greinini nevnda 90 dB hámarkinum verður oyrnavernd kravd og at hetta óljóð samsvar- ar við gangin í maskin skerihallunum á flaka- | I gangin frá grotbormmg | ið kompressar