fríggjadagur 3. januar 2003síða 2

2 Nr. 1 - 3. januar 2003 Nr. 1 - 3. januar 2003 3 Tøkk Øllum tykkum sum mintust meg á 90 ára føðing- ardegi mínum, takki eg hjartaliga. Gott nýggjár øll somul. Saloma Frederiksen, Múla Mánadagin 6. januar tekur KLIPP, Films- felag Norðurlanda- húsins, uppaftur sýningarnar við nýggjum, góðum filmum. Sýndur verður íslendski filmurin "Maður eins og eg", sum hin ungi Robert I. Douglas hevur stjórnað FILMUR Filmsfelagið Klipp Í Reykjavík og Hong Kong: Nýggi íslendski filmurin "Maður eins og eg" er nú- tíðar Romeo og Julia søga, sett í Reykjavík og Hong Kong. Høvuðsleikari er ungi ís- lendingurin Júlli, hvørs hjúnalag syndrast, umframt at hann gerst arbeyðsleysur. Men so gerst hann púra býttur í gløggu og arbeiðs- somu Qi, sum er tilflytari úr Asia. Hon arbeiðir á mat- stovuni hjá systrini og lærir seg íslendskt, so hon kann søkja sær annað og betur lønt arbeiði í hesum fremmanda landi. Sambandið millum eyst- urlendsku Qi og íslendska Júlli gerst so fløkjasligt, at Qi fer aftur til Hong Kong. Júlli fer aftaná, men vendir heim aftur, sum av torv- heiðum. Til tess at gloyma Qi, tekur hann lesturin upp- aftur og fær eina útbúgving. Í Reykjavík fær Júlli tam- arhald á lívinum, til hann ein dagin hittir Qi á gøtuni, berandi barn undir belti - barn hansara. John Gnarr "Maður eins og eg" er bæði skemtilig og hugvekjandi kærleikssøga um ekkaleyst og uttan eftirlæti at fylgja egnum ynskjum. Høvuðsleiklutirnar hava kendi íslendski skemtarin John Gnarr og Spehanie Che, sum er films- og poppstjørna í Hong Kong. Eisini síggja vit sjónleik- arakvinnuna Mariu Elling- sen, sum er av føroyskari ætt. Robert I. Douglas Ungi íslendski leikstjórin Robert I. Douglas er av ís- lendskari og írskari ætt. Hann hevur lisið miðlafrøði í Norðurírlandi, men er sjálvlærdur innan films- gerð. Robert hevur vunnið fleiri virðislønir fyri stutt- filmar og fyrsti spælifilmur hansara "Íslendski dreym- urin" (2001) fekk framúr viðmæli og vann fleiri al- tjóða virðislønir. Robert I. Douglus verður mettur sum hin mest ný- skapandi filmsleikstjórin í Íslandi ídag. Filmurin "Maður eins og eg" er annar spælifilmur Roberts. Filmurin verður sýndur í Norðurlandahúsin- um mánadagin 6. janaur 2003 klokkan 19:30. Filmsfelagið Klipp: Maður eins og eg Ársins fyrsti dagur Á vegnum hómast gler Í fjøllunum er kavi Vøkur sjón tað er. ---------------------------------------------------- Eins vøkur og tann myndin Er minni mítt um teg Um lívið góði abbi mín Hvønn dag tú lærdi meg Við tínum stilla lyndi Tú príddi henda heim Tú vart ein vøkur menniskja Í gleði og í gleim Ársins fyrsti dagur Tá fekst tú abbi frið Sum bert tey deyðu kenna Har gleðin varðar við Góði besti abbi Tú sveima manst í nátt Í rósufari kæri tú Sangur ljómar hátt Sangurin um lívið Gleði sorg og frið Sangurin um himmalin Har gleðin varðar við Sædis Til abba mín Jens Clement Hansen Seinasta heilsan til tín vakra menniskja Myndir úr filminum Keglið og stríðið, sum merkti politiska lívið í 2002, fekk heiðurs- pláss í nýggjársrøðuni hjá løgmanni. Hann helt opna kjakið verið eitt sunt tekin, ið bar boð um eitt livandi fólkaræði, og bað fólk um ikki at ræðast hugsjónirnar NÝGGJÁRSRØÐA Ingi Rasmussen Árið 2002 var eyðkent av politiskum ósemjum. Hesa sannroynd var Anfinn Kallsberg løgmaður maður fyri at viðurkenna, tá hann á gáttuni til 2003 helt sína nýggjársrøðu fyri føroyingum gamlaárskvøld. Hann ráddi fólkinum til ikki at fella í fátt av hesari orsøk. Heldur eiga vit at ásanna, at vit hava eitt livandi fólkaræði, har fólkavald umboð telva seg fram til semjur, hóast ó- semjan mangan er stór. – Í Føroyum er politiskur opinleiki, sum verður varp- aður gjøgnum fjølmiðlar- nar. Fjølmiðlar eru í dag avgerandi fyri fólkaræði – ein styrki, sum vit eiga at fegnast um. Politiska lívið í Føroyum er margfalt. Tað hevur sínar søguligu or- søkir. Hóast fá, eru vit ym- isk, og hóast ymisk, eru vit í somu støðu. Vit eru øll javnbjóðis føroyingar, sum hava javnbjóðis rætt at koma til orðanna, segði løgmaður. Á egnan mátt 2002 var valár, og nýtt landsstýri varð skipað. Fullveldissamgongan helt fram við stuðli frá Mið- flokkinum, sum tryggjaði samgonguni meiriluta. Ferðin móti fullveldinum er sett niður, og nú er málið at laga búskapin stigvíst, so hann gerst sjálvberandi og byggir á framleiðsluvirði føroyinga. Løgmaður hevði hug til at gera tað til ein spurning um at hava hugsjónir. – Tað tryggasta og skila- besta er at hava støði í okk- ara egnu búskaparligu for- treytum og ikki líta á tað, sum verður veitt okkum frá øðrum. Tað, sum kemur lætt, fer lætt. Vit vilja lækka peningaliga stuðulin úr Danmark. Vit líta á, at vit við búskaparligari á-byrgd vilja loysa nýskapandi og hugsjónarliga megi í fólki okkara, segði Anfinn Kallsberg løgmaður. Hann segði eisini, at tað skulu breiðir herðar til at bera góðar tíðir, og tað mátti ásannast, tá arbeitt varð við fíggjarlógini. Fíggjarlógin var av mong- um mett sum elddópurin hjá nýggju samgonguni, sum við bit og slit stóð royndina. – So mikið nógv stríð og kegl var, at fólk helst hava ivast í, um nakað gott kundi spyrjast burturúr. Loksins kann tíbetur staðfestast, at samgongan stóð sum ein maður, nú fíggjarlógin varð samtykt, segði løgmaður. Nýggj mál Annars mintist løgmaður til nakrar av teimum stórhend- ingum, sum hava sett dám á árið, ið fór. Hann fagnaði okkara ítróttafólkum, ser- liga innan svimjing og fót- bólt, sum aftur hava sett Føroyar á heimskortið. Og hann dró tónleikin fram og segði føroyingar vera í fremstu røð, tá tað ræður um nútímans tónleik. Dagurin, 10. desember 2002, tá Vagatunnilin varð tikin í nýtslu, var sjálvandi tikin fram, og løgmaður fegnaðist saman við restini av føroyingum um, at koyr- andi er undir Vestmanna- sundi. Og við Vágatunlin- um í huga hugdi løgmaður nøkur ár fram í tíðina. – Um fá ár verður eisini fast samband til Norð- oyggjar. Tá hetta er rokkið, má langtíðarmál okkara vera at knýta bæði Sand- oynna og Suðuroynna í undirstøðukervið. Tá verða Føroyar knýttar saman í eitt meginøki, segði løgmaður. Eisini í sjálvstýrismálin- um nýtti løgmaður høvi at bjóða framtíðini av. – At fremja stór stig er mangan torført. Men søga okkara prógvar, at tað ber til at náa málum á tjóðskap- arleið. Mangan hevur verið ósemja um slík mál. Felags eyðkennið hevur verið, at tá málini eru framd, vilja øll eiga tey. Vit eiga tí ikki at ræðast hugsjónina, men heldur hugsjónarloysið, segði løgmaður við føroy- ingar, tá hann ynskti okkum øllum gott nýggjár. Ósemjur prógv um fólkaræði Rættarsamfelagið er í vanda, og tí átti løg- maður at tikið hetta málið til viðgerðar í nýggjársrøðuni, heldur Jóannes Eides- gaard, formaður í Javnaðarflokkinum NÝGGJÁRSRØÐA Ingi Rasmussen »Tað, sum løgmaður ikki segði, segði meira enn tað, sum hann segði.« Jóannes Eidesgaard, for- maður í Javnaðarflokkin- um, saknaði meira enn hann fekk, tá hann lurtaði eftir nýggjársrøðuni hjá Anfinn Kallseberg løg- manni gamlaárskvøld. – Løgmaður hevði gjørt klókt í at tikið støðuna hjá føroyska rættarsamfelag- num upp í nýggjársrøðuni, tí eg eri bangin fyri, at vit eru um at koma okkum út í óføri og eru um at missa takið á rættarsamfelagnum, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann vísir á nógvu mál- ini í síðstuni, har bæði um- boðsmaðurin, rætturin og seinast ein kanningarstjóri hava talað at politisku umsitingini. Tað verður bara tikið til eftirtektar og so hendir ikki meira, sigur hann, og sipar ikki minst til málini, har Jørgin Niclasen landsstýrismaður hevur staðið fyri skotum. – Politiska leiðslan er eftir øllum at døma farin at góðtaka eina skeiva gongd, og tað kunnu vit ikki góð- taka. Nú ein kanning til dømis staðfestir, at umsit- ingin hjá einum landsstýr- ismanni hevur borið seg skeivt at, verður ivi sáddur um kanningina, og tað haldi eg vera ræðandi, sigur Jóannes Eidesgaard. Tað hevði verið skilagott av løgmanni at steðga á og at tikið slík stórmál fram, tí tað kundi skapt álit aftur á politisku skipanina millum fólk, heldur hann. – Hendan samgongan miðar ímóti fullveldi, men hvussu verður vorðið, tá vit taka ábyrgdina av okkara rættarskipan? Tað spyrja fólk í hesum døgum, tá onki tykist at fáa nakrar av- leiðingar, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann hevur hug at smíl- ast, tá vit spyrja hann um orðini hjá løgmanni um, at nógva innanhýsis stríðið í samgonguni er eitt tekin um eitt livandi fólkaræði. – Eg haldi tað heldur siga nakað um eina veika po- litiska leiðslu. Eg havi sjálvur sitið í seks ár út í eitt í landsstýrinum, og tá ráddi um at fáa semju um politikkin og at melda samt út. Nú uppliva vit alt meiri, at samskipanin er vánalig, so tann tiltikna høgra hond- in ikki veit, hvat vinstra ger, sigur Jóannes Eides- gaard. Ósemjan er eisini óhepp- in fyri andstøðuna, heldur hann, tí ósemjurnar í sam- gonguni verða meiri áhuga- verdar hjá fjølmiðlunum enn sjónarmiðini hjá and- støðuni. Samanumtikið saknaði hann nógv. Hann helt tað vera gott, at løgmaður fegn- ast um mentan, list og und- irsjóvartunnil, men hann eigur eisini at taka við- brekin mál fram og viðgera tey. Hugsjónirnar hildu ikki nýggjár saman við løgmanni, held- ur Lisbeth L. Peter- sen, sum helt lítið spennandi vera í nýggjársrøðuni hjá Anfinn Kallsberg NÝGGJÁRSRØÐA Ingi Rasmussen Nógv føgur orð, men tey vóru fyri tað mesta tóm og uttan innihald. Lisbeth L. Petersen, forkvinna í størsta and- støðuflokkinum á løg- tingi, Sambandsflokkin- um, er eirindaleys í sín- ari meting av nýggjárs- røðu løgmans. Har var stutt sagt ov lítið inni- hald, heldur hon. – Løgmaður segði ikki nógv, men eg hevði heldur ikki væntað ann- að, sigur hon Lisbeth L. Petersen hefti seg við orðini hjá løgmanni um, at uttan mun til, hvørjar íløgur verða gjørdar, skal nóg mikið vera eftir, so tey gomlu, tey sjúku og tey, sum ikki sjálv klára seg, kunnu fáa nóg mikið til at liva eitt gott lív. – Tað verður tað ikki, sigur Lisbeth L. Peter- sen, sum er limur í fíggj- arnevndini hjá løgting- inum. Størsti feilurin, sum varð gjørdur í fíggj- arlógarviðgerðini, var netupp, at har var ikki nokk sett av til okkara gomlu, sjúku og veiku, sigur hon. Løgmaður brúkti nógva orku til at greiða frá, at nógvu ósemjurnar í samgonguni síðsta árið í roynd og veru eru eitt tekin um eitt sunt kjak, har øll sleppa til orð- anna. – Eg havi næstan ikki orð fyri, hvat eg skal siga til slíkt. Umber- ingarnar fyri klandur og stríð í samgonguni vóru betri ósagdar, tí hesum hava vit havt ovmikið av, síðan hendan samgong- an kom til, sigur Lisbeth L. Petersen. Løgmaður tosaði eis- ini um hugsjónir og hevði hug at seta javna- tekn millum hugsjón- irnar og politikkin hjá samgonguni móti størri sjálvstýri. Men tað var júst hug- sjónirnar, sum Lisbeth L. Petersen saknaði í røðu løgmans. – Har vóru als ongar hugsjónir at taka støðu til. Tað bleiv ikki til annað enn tóm orð, men røðan var hinvegin ikki øðrvísi, enn eg hevði væntað, sigur Lisbeth L. Petersen. Hugsjónar- leys røða Løgmaður gloymdi rættarsamfelagið Løgmaður fegnaðist millum annað um Vágatunnilin í sínari nýggjársrøðu, men Jóannes Eidesgaard saknaði, at løgmaður eisini tók viðbrekin mál til viðgerðar, so sum støðuna hjá føroyska rættarsamfelagnum Mynd: Jens K. Vang C M Y K 3 2 Móttøka Um ársskiftið leggur Bárður Jákupsson frá sær, eftir at hava virkað í fjórðings øld sum leiðari fyri Listaskálanum og Listasavni Føroya, og Jens Damsbo Frederiksen tekur við sum nýggjur stjóri. Í hesum sambandi er almenn móttøka í Listaskálanum 3. januar 2003 kl. 16–18 Øll eru hjartaliga vælkomin. Listasavn Føroya