týsdagur 7. januar 2003síða 2

2 Nr. 3 - 7. januar 2003 Nr. 3 - 7. januar 2003 3 Framsýningin hjá Mariusi Olsen í Snarskivuni Ymisk viðurskiftir hava tey seinastu tjúgu árini havt við sær, at vit borgarar eru farnir at loypa virkir, stovn- ar og skrivstovur um, sum fyrr hava tænt okkum trú- liga. Sum dømi um hetta rák kann ein loyva sær at spyrja, hvussu leingi aftrat vit fara at brúka ein stovn sum posthúsið. Okkara samskifti við vinfólk og myndugleikar fer fram á talgildan hátt, og glaðað verður beinleiðis frá teldu til teldu. Skuldu vit havt brúk fyri samskifti av tí gamla slagnum, hava mong okkara frímerkir, bræv- bjálvar og pakkar á goymslu - umframt løntar tænarar, sum kunnu gera okkara sneisaørindir fyri okkum. So óbøtilig - og á mangan hátt hent - henda gongd er, hevur hon onkra óhepna avleiðing. Sjón gekk fyri søgn, um ein fyri jól hevði ørindir á tí gamla posthús- inum í Havn ella á býar- skrivstovuni, sum heldur til í sama høli. Innkomin varnaðist ein, at hesir báðir annars heldur turrisligu og embætiskendu stovnar brádligu hildu til í leskilig- um listarligum umhvørvi. Tann skundmikli bræv- ella pakkaberin steðgaði á og gloymdi seg burtur framm- an fyri tí framsýning, sum her hekk uppi. Tað er listamaðurin Mari- us Olsen, sum í desember mánaði hevur sýnt fram í Snarskivuni. Tey evnir, hann hevur valt at nærkast við síni grafisku list, eru øll á onkran hátt tengd at natúrini - stemningar, lýsi, morgun, kvøld, kavi, tara- flúrur, ælabogi. Yvir listini hjá Mariusi Olsen er ein - í orðsins bestu merking - skroypi- ligur farri. Annaðhvørt talan er um steinprent, træ- prent, linoprent ella mezzo- tinta, er yvir Mariusar striku ein varhugi av fín- leika, ein blúgv nærkan. Evnisliga eru hansara myndir úrslit av eini eyg- leiðing, sum sprettur úr frástøðu og einsemi. Eingin varmi er í hesum prentum, eingin felagskensla. Í summum teirra hómast eitt andlit ella bara umgerðin av einum andliti, sum kem- ur til sjóndar í einum bleik- um glugga ella aftan fyri eina gardinu. Kanska eru hesi bæði, tann tematiska frástøðan og tann leitandi strikan, partar av fyri- treytini fyri, at listarmað- urin viðhvørt megnar at fanga løtunnar hvørvnu leiftran, og í onkrum føri hennara titrandi, epifaniska vakurleika. Kanska kann verða sagt um Mariusar grafisku list, at tann teigur, hann hevur funnið sær at dyrka, er smalur, men at hann sam- stundis hevur ment henda geira, so at hansara ávøkst- ur hevur ein meira persón- ligan dám enn hjá teimum flestu. Innan fyri sítt serliga øki hevur hann vunnið ein ávísan meistaraskap. Tey mongu, bæði vanligir borg- arar og umboð fyri fjøl- miðlar, sum hava lyndi til tíðliga og seint at renna aftan á tí eina, kenda bólt- inum, gáa ivaleyst ikki um slíka list. Sannleikin er helst, at kræsin listarlig andkoma av hesum slag boðar frá, at ein tjóð so smátt er farin at "ganga framvið". Tá ið hetta er sagt, kann kanska vera loyvt at føra fram, at handalag og teknikkur hjá hesum listar- manni kundu havt gagn av at roynt seg á einum heldur rúmari øki ella við spølnari tematiskum snaringum. Einki tykist at forða fyri, at grafikkur av hesum slag kundi slept tí realistiska bátstognum. Eisini rennur tí hyggjandi í huga, at Marius Olsen fyrr hevur roynt seg við nøkrum, ið minnir um sálarlýsing. Hesi bæði brigdini, surrealisma og sálarlýsing, kundu kanska givið Mariusar vandnu, eitt sindur idio- synkratisku grafisku striku eina tilfarsøking, sum kundi ment hana meira, og ein trídimensionalitet, sum hon vissuliga hevði megn- að at lyft. Hyggjarin handar post- verksins brosandi drósi sínar jólapakkar, fer út aftur, men heldur seg ikki vera tómhentan. Tinga- nestið, hann ber við sær, er helst tað, sum tann orðhaga nútíðin rópar eitt synergi- íkast. Hanus Kamban Í dag, týsdagin 7. januar, fyllir Margretha Hansen á Roykheyggi í Saltnesi 85 ár. Føðingardagin heldur hon hjá dóttrini, sum býr í grannalagnum. Greta er ættað úr Leirvík. Foreldr- ini vóru Josefina og Elias Eliassen. Barnaheimið var á Toftanesi. Søgurnar og lagnurnar hjá mong- um, sum settu búgv í Før- oyum fyri hundrað árum síðani ella so, vóru ofta eyðkendar av sjúku og deyða, sum stóðust av so- vornum, sum nú á døgum als ikki nýtist at vera orsøk til deyða. Familjan hjá Gretu er einki undan- tak í so máta. Pápin doyði av lungna- bruna, tá ið Greta var lítil smágenta. Josefina sat eftir við fimm børnum, og okkurt eldri fólkið var eisini í húsinum. Sjálv- andi var tað stríggið, men tey komu undan. Kristian Karl var elstur av børnunum. Hann bú- settist í Runavík, men hann doyði longu sum 33 ára gamal av blindtarms- bruna. Jógvan Elias yvir- tók barnaheimið á Tofta- nesi. Hansina og Lina giftust við útróðrarmonn- um í Leirvík – ávikavíst Ingvardi Joensen og Peturi á Regni. Greta giftist í 1951 við Eliesari Hansen á Royk- heyggi. Sum navnið sigur, so var hann av Royk- heyggi. Tá ið Eliesar var átta ára gamalur, misti hann pápan, sum doyði av lungnabruna. Hann fór tá til Leirvíkar, har hann var hjá einari mostur, inntil hann var 16 ára gamal. Tá kom hann út aftur á Royk- heyggj, og tað var har hann og Greta bygdu. Eliesar var skipsmaður øll síni bestu ár. Hann sigldi eitt nú við Mjóva- nesi, Høganesi og Vestur- vík, og síðsta skipið, sum hann var við, áðrenn hann í 1980 legðist uppi, var Jógvan Norðri. Millum skipararnar, sum Eliesar sigldi við, vóru beiggin, Dia á Roykheyggi, og bróðursonurin Petur á Roykheyggi. Eliesar átti maskinbátin Roykheyggj, og í 1959 var hann saman við trimum øðrum í Hol- steinsborg og róði út. Tá ið Eliesar gavst á sjónum, var hann 64 ára gamal. Hann doyði 12. apríl í 1995, og tá hevði hann í fleiri enn tíggju ár sitið á Ellisheiminum í Runavík. Greta og Eliesar fingu tvær døtrar. Helena býr í Havnini, og Eyðhild býr dygst innanfyri Royk- heygg. Sum hjá flestu øðrum fiskimannakonum var luturin hjá Gretu at vera heima hjá børnunum. Eftir at flakavirkið Nykur var komið á Toftum, fóru fleiri av tilkomnu konun- um á plássinum at arbeiða í fiski. Í mai í 1976 fór Greta at arbeiða á Nyki, og har var hon inntil í 1991. Henni dámdi sera væl at arbeiða á Nyki. Hóast hon í dag fyllir 85 ár, so er Greta frísk og ferug. Hon hevur gott skil, og hon fylgir væl við. Alla sína tíð vóru Greta og Eliesar trúføst í salin- um á Toftum. Greta kem- ur framvegis regluliga í salin. Eftir eitt langt lív gleðist hon í vónini um, at tað besta er fyri framman hjá øllum teimum, sum hava sett sítt álit á Harran Jesus. Vit ynskja Gretu hjarta- liga tillukku og heilsa henni og hennara á stóra degnum í dag. J. Hansen Kunngjørt verður at Thurid Thomasen vanliga nevnd Bulle,Tórshavn andaðist í heiminum sunnudagin 5. januar 73 ára gomul. Jarðarferðin verður úr Havnar kirkju mikudagin kl. 13.00. Sálmabókin verður brúkt. Vegna tey avvarðandi Karten Tey, ið vilja lata blómur ella krans kunnu í staðin lata eina gávu til Føroya Felag móti Krabbameini. Í dag verður Jenis av Rana, tingmaður fyri Miðflokkin, fimmti ár. Hann er føddur 7. januar í 1953 í Trongis- vági. Hann er sonur Aslaug og Dánjal av Rana, og hann er giftur Annu, fødd Absa- lonsen. Jensi av Rana hevur sitið á tingi síðani valið í juli 1994, tá hann varð valdur á ting fyri nýstovnaða Mið- flokkin – saman við Tordi Niclasen. Miðflokkurin hevði sín uppruna í Kristi- liga Fólkaflokkinum Før- oya Framburðs- og Fiski- vinnuflokki, sum aftur hevði sín uppruna í Fram- burðsflokkinum hjá Kjart- an Mohr. Við valini í 1998 og í 2002 varð Jenis einsa- mallur valdur á ting fyri Miðflokkin, sum nú er partur av samgonguni, og hevur flokkurin fyri fyrstu ferð fingið landsstýrissess. Jenis er útbúgvin lækni í 1983. Áðrenn lesturin starvaðist hann sum lærara- vikarur á Tvøroyri og í Froðba árini 1972-74. Síð- ani 1983 hevur hann starv- ast sum lækni – síðani 1995 sum kommunulækni í Havn. Í politikki er Jenis serliga kendur fyri síni avgjørdu sjónarmið, sum eru bygd á átrúnaðarliga hugsjón. Hann er eisini kendur præ- dikumaður og er hann av høvuðsmonnunum aftan fyri kristilligu útvarpsstøð- ina, Lindina. Jenis av Rana hevur eis- ini havt sæti í Tórshavnar býráð fyri Uttanflokkalist- an frá 1993-96, tá hann hevði sæti sum varamaður fyri Petur í Gong. Jenis av Rana fimmti Greta Hansen 85 ár Kræsin grafisk list C M Y K 3 2