hósdagur 9. januar 2003síða 8

Nr. 5 • hósdagur • 9. januar 2003 • 77. árg. Stóri amerikanski leverandørurin til bilídnaðin, Visteon Corporation, hava verksmiðjur í fleiri ymiskum londum í heiminum, ið m.a. framleiða billyktir, aircondition og multimedia undir- haldsskipanir til bilar MULTIMEDIA Magnus Gunnarsson Tað nýggjasta innan útgerð til bilar eru multimedia- skipanir, har bilførarin hev- ur eina framkomna naviga- tiónsskipan at koyra eftir, meðan tey ferðandi í bilin- um hava telduspøl, filmar ella annað undirhald á túr- inum. Hetta er serliga ætlað børnum, sum ofta keða seg á longri túrum. Skíggjar til tey ferðandi sita undir loftinum ella á baksíðuni á nakkapútunum á framsetr- unum. Visteon Corporation framleiða eisini hita og air- condition-skipanir, kølarar, bilradio, fløguspælarar og nýggjar framkomnar lyktir til bilar, sum t.d. AFS (Ad- vanced Front Lightning) bæði sum Halogen og Xen- on. Hesar lyktirnar geva sera gott ljós í náttarmyrkri, í toku og ringum sýni um dagin. Visteon Corporation hava verksmiðjur í fleiri londum í heiminum við umleið 80.000 starvsfólk- um. Kelda: Motor Magasinet Hóast vit ikki hoyra so nógv til Mitsubishi persónbilarnar her um okkara leiðir fyri tíðina, er ein nýggjur Colt er komin á japanska marknaðin. Um eitt ár kemur Colt til Evropa BILAR Magnus Gunnarsson Hesin nýggi Mitsubishi Colt er gjørdur í samstarvi við Smart, ið hoyrir til stóru DaimlerChrysler kon- sernina. DaimlerChrysler eiga ein stóran part í Mitsubishi Motor Corp. Komandi ár kemur Smart við einum bili, sum er bygdur yvir sama plattform sum Colt. Colt er ein hatch- back við 5 hurðum og rúm- ligari kabinu, har høgt er til loftið eins og á flestu nú- tímans bilum í hesi stødd- ini. Baksetrið kann flytast aftur og fram, og stólarygg- urin kann stillast. Eisini er baksetrið 5 cm hægri enn framsetrið. Bilurin fæst við 1,3 og 1,5 litur bensin- motorum við ávikavist 90 og 98 hk. Tá bil- urin kemur á evro- peiska marknaðin um eitt ár, verður eisini ein útgáva við trimum hurðum á skránni. Evro- peiska og ja- panska útgávan verða ikki heilt eins. Kelda: Bil Magasinet Mitsubishi Colt – til Evropa um eitt ár Visteon Corporation - undirhald til tey ferðandi í bilinum Hesin Mitsubishi Colt, ið er komin á japanska marknaðin, kemur til Evropa um eitt ár. Tá verður eisini ein útgáva við trimum hurðum á skránni. Evropeiska og japanska útgávan verða ikki heilt eins. Visteon undihaldsskipan undir loftinum. Tá skipanin ikki verður brúkt, verður skíggin lagdur saman upp undir loftið. Visteon undirhaldsskipan í nakkapútunum 15 14 Nr. 5 - 9. januar 2003 Stillar ikki upp Lívstíð fyri trælahandil Nógvir samanstoytir Gary Glitter útvístur Rættiliga óvæntað hevur leiðarin hjá demokratun- um í amerikanska senat- inum, Tom Daschle, boð- að frá, at hann fer ikki at stilla upp til forsetavalið í 2004. Seinastu vikurnar hava fleiri demokratar kunn- gjørt, at teir ætla at royna at gerast forsetaevni hjá flokkinum, og tey flestu høvdu væntað, at Tom Daschle fór at taka somu avgerð. Men í gjár boðaði hann frá, at hann ætlar sær at halda fram í senat- inum og arbeiðinum har. Eygleiðarar í Washing- ton halda, at av teimum, sum higartil hava boðað frá, at teir ætla sær at royna at gerast forsetaevni hjá demokratunum, eru tað serliga tríggir, sum hava møguleika at vinna uppstillingarvalini. Teir eru leiðarin hjá demokrat- unum í umboðsmanna- tinginum, Dick Gephardt, og senatorarnir John Ed- wards og John Kerry. Fýra kinesiskir menn fingu fyrradagin lívlanga fongsulsrevsing, eftir at rætturin hevði dømt teir sekar í at hava smuglað vietnamesiskar kvinnur til Kina og kinesiskar kvinn- ur til Japan. 38 aðrir menn fingu millum tvey og fimtan ára fongsul. Kinesisku myndugleik- arnir siga, at frá 1998 til 2000 vórðu umleið 700 kinesiskar kvinnur smugl- aðar til Japan, har tær flestu endaðu í skøkju- húsum. Í sama tíðarskeiði vórðu nógvar vietnames- iskar kvinnur smuglaðar úr Vietnam til skøkjuhús í Kina. Sagt verður, at smuglararnir neyðtóku nógvar av kvinnunum, áðrenn tær vórðu seldar øðrum. Nógvar kinesiskar kvinnur vilja fegnar sleppa av landinum, og tær rinda javnan upp ímóti 20.000 amerikanskum dollarum fyri at sleppa við einum skipi. Sambært myndugleikunum enda nógvar av kvinnunum í útlendskum skøkjuhúsum. Ein uppgerð hjá norsku tryggingarfeløgunum vísir, at í fjør vóru meiri enn 500 samanstoytir í norsku ferðsluni um dag- in, og at tryggingarfeløg- ini fingu fráboðan um meiri enn 600.000 skaðar. Skaðarnir kostaðu tryggingunum 8,3 milli- ardir krónur, og tað var fimm prosent meiri enn í 2001. Sambært trygging- arfeløgunum er hetta alt ov nógv, og feløgini vísa samstundis á, at nógv tey flestu ferðsluóhappini stóðust av ósketni. – Høvdu fólk lært at seta bilin frá sær, tá tey drekka, og høvdu fólk hildið seg innan fyri há- marksferðina, hevði talið á deyðum í ferðsluni verið helvtina minni, enn tað var í fjør. Tað vil siga, at 150 mannalív kundu ver- ið spard, siga tryggingar- feløgini. Myndugleikarnir í Kam- bodja siga, at teir tóku heimskenda tónleikaran Gary Glitter annan jóla- dag, og at teir nú hava gjørt av at vísa honum av landinum. Gary Glitter, sum í 1999 fekk treytaleysa fongsulsrevsing fyri at hava tikið niður barna- pornografiskt tilfar á alnótini, rýmdi úr Bret- land, tá hann slapp úr fongslinum, og síðani hevur hann fjalt seg í Kambodja. Men har hava fleiri felagsskapir kravt hann vístan av landinum orsakað av dóminum í Bretlandi. Spurningurin er so, hvagar Gary Glitter skal fara. Bretsku myndug- leikarnir hava boðað frá, at hann sleppur ikki hag- ar, og á Kuba hava mynd- ugleikarnir givið somu boð. Stjórin í altjóða kjarnorkustovninum IAEA sigur, at arbeið- ið hjá vápnaeftirlits- monnunum í Irak kann fara at taka fleiri mánaðir. IRAK-KREPPAN Árni Joensen: Mohamed El Baradei, sum er stjóri í altjóða kjarnorku- stovninum IAEA, segði í gjár, at tað kann fara at taka nakrar mánaðir at fullføra arbeiðið, sum vápnaeftir- litsmenninir hjá ST gera í Irak. Sambært seinastu sam- tyktini hjá ST-trygdarráðn- um skulu vápnaeftirlits- menninir lata ráðnum eina frágreiðing tann 27. januar, men talan verður ikki um eina endaliga frágreiðing, sigur El Baradei. – Eg havi seinastu vikur- nar sagt, at altjóða samfel- agið noyðist at bera yvir við okkum, tí hetta arbeiðið tekur tíð. Kunnu vit av- vápna Irak við eftirliti og kanningum og á tann hátt sleppa undan kríggi, haldi eg, at tað hevði verið tann besta loysnin, segði IAEA- stjórin í gjár. Hann tók uppaftur, at enn hava eftirlitsmenninir hjá ST ikki funnið nøkur ólóg- lig vápn í Irak, og teir eru heldur ikki komnir fram á nakað, sum prógvar, at ir- akar hava sagt ósatt um sína vápnagoymslu og sín vápnaídnað. Men hann við- merkti, at enn er nógv eftir at kanna, áðrenn tað ber til at gera nakra niðurstøðu. Kann taka fleiri mánaðir at leita eftir vápnum í Irak Nýggja Norrøna verður ikki einasta nýggja ferðamanna- ferjan, sum fer at sigla upp á Bergen og hanstholm í summar. SAMFERÐSLA Árni Joensen: Norrøna verður ikki tann einasta nýggja ferðamanna- ferjan, sum verður reglulig- ur gestur í havnunum í Hanstholm og Bergen í summar. Norska reiðaríið Fjord Line hevur keypt eina ferðamannaferju, sum skal setast inn í siglingina mill- um Bergen og Danmark. Hon tekur 1500 ferðafólk og 600 bilar. Ferjan er keypt úr Avstralia og verður sett inn í siglingina millum Bergen og Hanstholm í apríl. Enn hevur ferjan ikki fingið navn, og tey, sum halda seg hava eitt hugskot um eitt hóskandi navn, kunnu fáa 10.000 krónur og sleppa við á fyrstu ferðina, vinna tey navnakappingina, sum reiðaríið hevur út- skrivað. Ikki einans nýggj Norrøna Bretar eru ørkyml- aðir, eftir at løgreglan hevur funnið tað drepandi eitrið ricin í einari íbúð í London. Seks menn úr Norð- urafrika eru tiknir. YVIRGANGUR Árni Joensen: Tað var seinnapartin týs- dagin, at bretska løgreglan kunngjørdi, at hon hevði lagt hald á tað drepandi eitrið ricin í einari íbúð har norðuri í London, og at seks menn úr Algeria vóru handtiknir. Menninir hava síðani verið til avhoyringar, tí løg- reglan vil hava at vita, um eitrið í íbúðini er tað ein- asta, sum menninir høvdu, ella um talan kann vera um eitur aðrastaðni eisini. Samstundis hevur løgregl- an hert eftirlitið við tí mus- limska umhvørvinum í London. Myndugleikarnir meta tilburðin so álvarssaman, at heilsumyndugleikarnir hava biðið læknar, sjúkra- hús og onnur halda eygað við, um fólk fáa sjúkueyð- kenni, sum kunnu standast av ricin. Løgreglan hevur styrkt vaktarhaldið í undir- grundarbreytini, tí tað hev- ur fyrr ljóðað, at yvirgangs- menn hava havt ætlanir um at skipa fyri atgerðum har. Fleiri milliónir fólk nýta undirgrundarbreytirnar í London hvønn einasta dag. Ricin er sera vandamikið evni, og læknavísindin hev- ur einki mótevni ímóti eitr- inum. Evnið gjørdist heimskent, tí tað varð brúkt, tá tann útlagni bulg- arin Georgi Markov varð myrdur í London í 1978. Hann varð stungin við ein- um regnskjóli, og tað vísti seg, at ricin var í sjálvum spíssinum á regnskjólinum. Svenski yvirgangsser- frøðingurin Magnus Ran- storp segði í gjár, at hann hevur sæð tilfar um ricin í skjølum hjá al-Qaeda, men enn hevur bretska løgreglan ikki sagt nakað um, hvørt teir tiknu menninir úr Alg- eria hava samband við al- Qaeda ella ikki. Eiturávaring í Bretlandi Tað drepandi eitrið í London varð funnið, beint eftir at bretska stjórnin hevur kunngjørt, at fleiri hermenn skulu til Persaflógvan, og at flogberin HMS "Ark Royal", sum sæst á myndini, eisini fer tann vegin. C M Y K 14