leygardagur 18. november 1989síða 13
‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SP sgsialurin
Nr. 133 — 18. november 1989
Joan Hendrik W. Poulsen:
Torfør orð gagna hugflognum
Í roynd og veru vita vit lítið og einki um, hvussu væl ella illa børn skilja føros
á prenti, tí vit hava onga umfatandi og eftirfarandi kanning at halda okkum til,
sigur Jóhan Hendrik W. Poulsen, målfrødingur
SKI
ið ikki hava sæd
hann, hava ið
I 1 r " 8 rt
Ley, tilt Slíkt sjónarmið sigur donskum, so hava tíðinda
tólkini
verið umredd á
prenu, greiðir málmaður
hava
hvussu er alt um målstødu okkara verið hugabeun, tá
hoyrt hann. Tí rødd hans og tað er ein long sega in frá tey spyrja aftur: "Nú sí
ira, sum vit hoyra í sigur Jóhan Hendri Jóhan Hendrik W. Poulsen hvussu tå , Og tey eru
sendingini "Orðabókin" í Handan bókin er so sígur, at tíverri verður ostatt við ul at:seta tað
Hvarpinum, man vera ein — føroysk”, kunnu fólk taka = mangan birt upp undir føroyska veikan enn ynsk
4 mest eyðkenda í ul og meina, at málið í sjónarmiðið. at førovskt er iligt
Sortudíki bókini er so torskilt. Er tað so torskilt. ma. í fiøl Annars ivast hann stórliga
Sjálvandi er talan um Jó ikki Ofatuligt, at fólk skulu miðlunum. Hann heldur 1, um eitt nu børn tiest
han Hendrik W. Poulsen siga um sítt egna mál, at ikki at tigast skal um hesi halda, at føroyskt er
målfrødingin, ið dagliga tað er so ringt at skilja viðurskifti, men mangan trupult at lesa
starvast á Fróðskaparsetri spyr hann so retoriskt hava viðgerðirnar í føl Veruleikin er jú tann, at
miðlunum verið lagghall vil hava onga umfatand
Føroyskt í skugga ar. so tær hava skordal g efurta Mi
Bókin er so før- Johan Hendrik W. Poulsen = undir tað danska heldur Øde VERUM
nr 5 VR} I KOMA so avgjørd uttal
pi" 14 Lein høvuds nn tað føroyska
ovsk! heldur at ein høvul I ilsi al víga tyngri
søkin ul, at føroyskt kant .
Í fyrstu orðabókarsending
menna orðaskifunun
íðani
Birta uppundir grundir kanska eru til
máttloysið ur J
Jéhan Hendrik tekur fram
kum, og í dag er = at fjølmiðlafólk
rødin byrjaði ala ; By +
tey eru ikki so von vid at
var hann inni á hes
har H når:
nan HEndriK
lesa tað. Fyrst hevur før -
at føroyskt skal vera
skilja. At tað
vera nakað um tað,
Oyskt staðið í skugganum
ri '
so ringt al
av døns kunnu Vit hava onga
KAN
Jóhan Hendrik ikki 6 dasuð av dagdvøljulesna * , ber fø 118a kanning
amdur i, men hann dylyr — 'MUM I FØrOoyum á donsk Vår etur á Eg ivist eisini i, um tað
illa sitt forargilist, um tað í r nakað, at
skilja einstøk orð. Kanska
um lesa á før kum ella børn ikk
Ti er tað sum ein sålarlis donskum?”. Sostatt verður
ónarmiðnum liggur hett
1 r r yt tur
talan um eitt antin
ar. at vit skulu slaka í brekka at koma niðaná, tå er tað tverturímóti: tað
føroyskari målrøkt og tå lesur á føroyskum um Svara børnini so, at teim helst hugflognum ul gagn
na Í viðurskifti, ið ikki áður = um dámar betur at lesa á
tili TIK
ldur enn ul vansa at få
ast við ley gåtuløru orðin
y fáa kortini hylling
samanheinginum í hend
ingagongdini í søguni
Annað er so, at tað eig
kki vera ov stutt imillun
tey torskildu orðini. Er ov
stutt ímillum, so m
børn hugin ul at lesa og
iurla, og tá er talan um
aðra og verri støðu, ið
darvar málmenningini
Kanska áttu vit at havt
orðalistar aftast í eitt nú
barnabókum eins og tað
mangan er í skúlabókum
heldur Jóhan Hendrik. Og
á sjónvarps-skíggjanum
skuldu vit kanska havt
útlendskt orð í klombrum
fyri tey føroysku, ið
summi kanska ikki skilja
Jóhan Hendrik ger vart
við, at tað kann virka
margháttligt, at greiða før
oyingum frá, hvat føroysk
orð og føroyskar vending
ar merkja og kanska brúka
útlendsk orð ul tess
Hvat skulu vit
brúka annað enn
føroyskt?
- Hetta at orð í málinum
ikki altid kennast so heim
lig er ikki ókent fyri
Jóhan Hendrik W. Poul
sen: - Vit eru ikki mál
nolit
staðið undir ødrum og ú
KICVjá sKjola men
Ng sá
ning w
15
"y kunnu luka tey krøv, ið
nútíðin setur n ig
Hendrik
Ural I TSØR
til al i ! Í a
Káp á k li k
rð ða ik
kulu vit brúka í a"
ØTOVSK ” M
taða i ið ki
im skål lr ki alla UUO
at tað t
Setursmál
Sctursmå I b
m t I
kenna ” >
vor0i0, ið k i
inum par I ilt
ið brúkt verður
VSKI ad ið la
jandi. Hjá summu!
Ingarstarvinum, men J
han Hendrik vísir á, at
málmenningarsiarvið er
ikki komið við
men
setrinum
fyr hundrað árum
síðani ella meira
Tað er ymiskt, sum mál
menningarstary verður uk
ið upp millum manna
Tá saman um kemur, so
setrið ella rættari
øroyamålsdeildin ongan
myndugleika at avgera
málnýtsluna
Tad er jú ikki
hiðani, at mål | 5
, fr
n
ytilan vero
ur avgjørd, sigur Jóhan
Hendrik
Målnevndin er
bert rådgevandi
Jéan Hendrik leggur dent
á, at tað er ikki Førova
málsdeildin
men føroyska målnevndi
á SCtrinurn
ið hevur målsliga ráðgex
i Sjálvur
hann formaður fyri mál
nevndini, ið eins líuð í
ing í hondum
1 at skif
fyri, hvussu málið eigur
CIKUI á
setrið hevur val
Vera
Hennara er bert at geva
ráð og leibeining. Vit, sum
í neyndini sita, kunnu bert
vona, at starv okkara fellur
í góða jørð, einki annað
Men eitt er, at setrid
Síða 13
x
KØNGuUu Cid nyRKU ron
x x
t a € ini ne
, ,
heldur Johan Hendrik W
Poulsen
Mynd: jan
V ikk
Í H ki
1 á Í i IK SÁ
a. M kh
-
k
k ikk {
halda ikk fu
K an
í i 5 vi gø
» -
Á í 185
< »
SR
y ur 4 vk
Vit eru ikki mål-
politi!
RN
3} á k
* * t
KA DO I KTå
måinyt I zyvul
ikki rætt at pi
vart ímóu eðr g al
| » 1 *
IKKI SOICIOIS al SÁ dá, ál
måimenningin liggur
bukumi, so fólkaræði ikki:
kann úunnast eitt nú
fl
gjøgnum orðaskifu
Tað er skeivt at s la
ra køvandi. Má
Viljá vc
| stilurin kann vera sí
alt efur hvat oki
talan er um tað, sum tosað
verður er jú ikki altíð so
snikkað og snákað
tað ið skrivað er. So mál
IKKI at halda
Oli CIKUI
A
fólki aftur í at taka orði
. P
VH eru IKKI Náka
our þ
33 045 i så
Leita i og smíða
úr fólksins máli
Tad, sum vit skjóta upf
at brúka, kann virka
Iremmant 1 dag g vera
gerandismål i ovurmorgu
Vit royna at menna málið
Bli
við orðum og orðafellur
ið hava fyrimynd í fólk
ns máli. Og tað átu ikk) at
verið tað versta fyri fólka
Re rr >
endar Johan Hendrik W
Poulsen