leygardagur 27. januar 1990síða 13

Nr. 11 — 27. januar 1990 NORNER Au — tíðindablaðið Mynd 5 um árstíðina, og hvussu isobarurnar ganga. Lågtrystini her á okk- ara leiðum hava sín upp- runa vesturi í Atlants- havinum, og flytast tey vanlgia norður- og eystur- yvir. Hvussu tey flytast og hvussu skjótt, velst vindin i um erva, og hvussu hátrýstini liggja á jørdini. Vindin i erva skulu vit ikki koma inn å her. Tá eitt lágtrýst metir einum hátrýsti, sleppur lágtrýstið ikki víðari, utt- an so at hátrýstið eisini flytur seg, ella lágtrýstið sleppur rundan um há- trýstið. Reglan er tann, at há- trýst stýra lágtrýstum. Um nú fleiri hátrýst eru, t.d. eitt eystan fyri, á Skandinavisku hálvoynni, eitt sunnanfyri (hátrýstið við Asorurnar) og eitt norðanfyri (kuldahátrýst- ið í Grønlandi), so kann tað henda, at lágtrýstið verður liggjandi, til eitt ella fleiri av hátrýstunum „fara til gongu«, ella lág- trýstið smýgur sær mill- um tvey. Hetta, at eitt lágtrýst verður liggjandi, hendir ofta nærindis Føroyum, og verður tá ofta sama veður (oftast illveður) í fleiri dagar. OR DUO Fo r r Mynd 8. Prognosukortið fyri 13. januar 1989, kl. 0600. Eitt lágtrýst vil altíð royna at hopa undan ein- um hátrýsti. Jú nærri há- trýst og lágtrýst liggja hverjum eðrum, sterri verður trýstmunurin, og harav meiri vindur. Tá eitt lágtrýst við brúgvum flytur seg eysturyvir, gongur kulda- brúgvin oftast skjótari enn hitabrúgvin, og fær hon at enda hesa aftur (men fer aldri fram um). Tá hava vit eina >Okklusi- ónsbrúgv< (mynd 4). På Okklu- sions- Á“ brugv brúgv Hita- brúgv Mynd 4. Okklusiónsbrúgv Á einum rættiliga breið- um eki við >Okklusións- brúnna< er samregn. Hvussu skjótt ein kuldabrúgv flytur seg, hevur eisini nakað at siga, hvussu veðrið verður við SS XX EGBR VT. = på - Mynd 6 hesa. Gongur kuldabrúgv- in skjótt, kann ein rokna við toru og grovum regn- ælingi, tá tað er lýtt í veðrinum og heglings- ælingi, tá kalt er, men skjótt >stekkur hann vest- ur um“, og tað klárar i. Gongur kuldabrúgvin seinni, verður regn- og kavaælingur, alt eftir hita- num í luftini. Ein kann á veðurkorti- num síggja, um kulda- brúgvin gongur skjótt ella seint. Um stekkurin á iso- barunum við kuldabrúnna er stórur, sum á mynd 1, gongur henda skjótt, og skiftir ættin knappliga, tá kuldabrúgvin er farin framvið. Hetta er tað, menn kalla »Hann støkk- ur vestur um<. Um støkk- urin er minni, ella ongin sum á mynd 8 og 9, gong- ur kuldabrúgvin seinni. Tá stekkur ættin ikki, men broytist meir líðandi. Tá gongur tað eisini nak- að longur, til tað klárar í. Nøkur veðurkort Mynd 5. Her eru tvey lágtrýst vesturi í Atlants- havinum og eitt hátrýst við Svalbard. Suður úr hesum gongur ein hátrýst- ryggur til eitt annað há- trýst millum Feroyar og Noreg. Hesi hátrýstini = se A 4 ; = / F * % i >> ? „= MN . 2 x - 2 MA f ? Lø” FA FF 3 2, =M Y » at 9) að f 7, SX - p , V É CA . > 7 4 > of + L. - UNA , i "UN Få + } ; skjá“ z + í gera tað, at lágtrýstini vestanfyri ikki sleppa eysturyvir, men flyta seg í landnyrðing ella norður- eftir. Skákstrikurnar við brúgvarnar vísa ekið, har tað regnar. Norður úr tí eystara lágtrýstinum, norður um Jan Mayen kavar tað (stjørnurnar vísa hetta). Í Hetlandi er gott veð- ur, men kalt, — 3 stig. I Føroyum er enn gott vedur, skyggjad og ættin er sunnan, 5—7 m/sek.! Regnið vestanfyri nærk- ast, so ivaleyst ferð at regna skjótt. Hitin er 2 Í eystur- og miðeuropa kavar eisini (lágtrýst í Eysturtýsklandi og Polen). Mynd 6. Hátrýsti vest- an fyri Feroyar merkir, at tað er gott veður í Feroy- um, men tað regnar (skák- strikurna rvid okklusións- brúnna) á Kappanum og í ein landsynning úr hon- um. Annars er veðrið gott yvir alt ekið, kortið fevnir yvir. Mynd 7. Látrýst við brúgvum í útsynning úr Íslandi. Skåkstrikurnar vísa regnøkid vid brúgvar- nar. Ein hástrýstryggur fer Mynd 9. Analysukortið fyri 13. januar 1989, kl. 0600. Mynd 7 yvir Feroyaleiðunum, og merkir hetta, at veðrið er gott har. Tað rættiliga kalda veðrið í Suðureuropa (t.d. bert 3 stig í Madrid) skyldast tí keldu luftini, sum rekur framvið isobar- unum langt norðan frá og suðuryvir. Analysukort og prognosukort Veðurfreðingarnir = gera fyrst eitt veðurkort, sum vísir, hvussu veðrið er um tað mundið, teir hava upp- lýsingarnar frá. Hetta kallst = eitt »Analysu- kort<. Burtur úr hesum gera teir síðan eitt kort, sum vísir, hvussu teir rokna við, veðrið verður 24 tímar (ella meir) seinni. Hetta kallst eitt nosukort<. Mynd 8 vísir prognosu- kortið fyri fríggjadagin 13. januar kl. 06.00 í ár ítá ódnin var), sum enska veð- ursteðin BRACKNELL sendi. Mynd 9 vísir analysu- kortið fyri sama mundið. Tað sæst, at tey líkjast rættiliga væl, so her hava veðurfreðingarnir ætlað væl. Tað gera teir ikki altíð! Tíverri er tað so, at tá illveður er, er ofta nógv »Prog- >. orogv i atmosteruni, og hetta ofta å korti- num, so tey verða ikki so týðulig, men ódnin, sum so mong kendu sviðan av, sæst týðuliga sunnan fyri Island. Tað hampuliga ella góða veðrið, sum var hósdagin 12. januar, skyldast hátrýstryggin, sum nú liggur millum Fer- oyar og Noreg og suður gjøgnum norðsjógvin. Máta vit vindin við Fer- oyar 13. januar kl. 0600, fáa vit 40:3, umleið 12-15 m/sek. av landsynningi suðri. Við hitabrúnna norðan fyri Irland var vindurin 80:3, umleið 25-28 m/sek. Ættin sunnan ella land- synningur sunnan. Ein hátrýstryggur sæst eisini suður-vestur úr Kappa- num. Tað eru sjálvandi nógv onnur viðurskifti, sum eru avgerandi fyri, hvussu veðrið verður, men ilt er at gera við, hvussu nógv ein eigur at taka við í eini blaðgrein sum hesi, so best man vera at gevast nú, so hetta ikki verður ein bók, heldur enn ein blaðgrein. Vónandi hevur lesarin fingið eina hylling á tí at lesa eitt veðurkort. sæst Ólavur á Heygum