týsdagur 13. februar 1990síða 5

Nr. 18 — 13. februar 1990 Birgir Danielsen um fiskivinnupakkan: Stórt aftur- Meðan Sovjetsamveldið og londini í eystureuropa fara burtur frá planbúskapi, tí hann hevur spælt fallit, so leggur okkara landsstýrið nú til brots við hesum sama politikki sigur Birgir Danielsen, fiskasølustjøri í eini viðmerking til fiskivinnupakka landsstýrisins, sum hann heldur vera eitt stórt afturstig. »Prinsipielt kann eg siga, at uppritið hjá landsstýri- num, serliga í sambandi við býti av ráveru og bonus- og studningsskip- an, ber við sær júst sama slag av planbúskapi, sum bleiv innferdur í Ruslandi aftan á kollveltingina í 1917. Royndirnar hava vist, at planbuskapur hev- ur spælt eftirtrykkiliga fallit. Hetta eru id hvussu so er royndirnar i Rus- landi og eystanlondunum, sum nú ganga burtur frå hesi skipan, meðan vit í Feroyum fara í holt við hana“, sigur Birgir Danielsen, fiskaselustjóri, í samreðu við Sosialin. Ein vanlukka fyri samfelagið Vit spurdu Birgir, um hann metir, at struktur- broytingarnar kunnu ger- ast ein vanlukka fyri sam- felagið. — Ja, tað haldi eg. Hetta fer ikki at loysa fiskivinnutrupulleikarnar. At gera studningsskipan- ina floktari enn hon hevur verið við bonusskipanum og tílíkum, eru almenn inngreb í vinnuna, sum ongantíð og ongastaðni hava givið góð úrslit. Tað, sum hendir, er, at nú fara teir almennu myndugleik- arnir at blanda seg uppí, hvat ið framleiðast skal og hvat ið marknaðurin vil hava. Marknadarmekan- ismurnar fáa ikki loyvi at virka. Ætlanin var jú at fáa eina strukturbroyting í lag, men semjan, sum hevur verið legd fram, hevur so nógvar struktur- varðveitandi tættir, at eg kann ikki taka undir við henni, serliga hesum við- víkjandi ráverubýtinum, og meti hetta sum eitt stórt afturstig. Nú tosa samgongu- flokkarnir um semjuna sum ávísa frígerðing av marknaðarmekanismuni. Hvat sigur tú til tað? Eg havi onga við- merking til tað. Hetta kann man saktans siga. Spurningurin er, um man fremur marknaðarmekan- ismurnar við at blanda seg uppí vinnuna við bonusskipanum og prís- studningum? Nú eru vit inni við prísstudningum bæði á ráverusíðuni og lið- ugverusíðuni. Marknaðar- mekanisman kemur í klemmu her. Júst hesum eru tey londini, sum hava tær longstu royndirnar av planbúskapi, farin frá. Tað eru smáir meguleikar fyri, at hetta fer at geva betri úrslit hjá okkum. Tá vit standa frammanfyri tí vandamáli at ráveran manglar, loysa vit tað ikki við at býta ov lítla ráveru út á virkini. Eg vænti, at oll føroysku flakavirkini fåa trupulleikar av hesum. Summi koma avgjørt ikki at klåra seg. Eg vænti, at hetta fer at koyra fleiri virki å heysin, ikki bert tey småu. Virkini, ella i hvussu so er nøkur av teimum, skulu hava órími- liga høgan studning. Uppbodssølan hjålpir ikki Uppbodssølan er ein roynd at studla fria mark- naðinum. Heldur tú ikki at tað fer at eydnast? — Tað hjálpir ikki nógv, tí tað kemur lítið av studningsfiski á uppboðs- seluna. Tann fiskurin, sum kemur á uppboðssel- una, ið verður løgd í Norð- oyggjum, verður toskur og hýsa, sum ikki er studningsfiskur framman- undan. Tað er mest nær- liggjandi at hugsa sær, at toskurin og hýsan verða seld fyri góðan prís, og so verður veran tikin niður til Danmarkar og seld víð- ari har frá igjøgnum fesk- fiskahandilin uttan toll. Selja vit tað hiðani, verður tað við 15—18% tolli. Tað verður sostatt ikki studn- ingsfiskur, sum fer á auk- tión. Hevdu teir lagt tað soleiðis til rættis, at tað var kongafiskur ella blá- longa, ella onnur slík fiskasløg, sum fóru yvir auktiónina, so hevði eg sæð eina vissa meining í tí. Men eg síggi onga meining í at fara at selja tosk og hýsu. Hetta virk- ar eisini beinleiðis mót- vegis ætlan, tí um skipini fáa meira fyri toskin, verða 50% útgoldin í len beinanvegin, og tað fer út til forbrúk. Tað er júst forbrúkinum, vit vilja bremsa. Hvar er so logikk urin? Alternativ Hevur tú ternativ? nakað al- — Eg kom fram við tí á alitinginum herfyri. Al- ternativið snýr seg um at leggja tað soleiðis til rætt- is, at summi av flakavirkj- unum verða utbygd til at viðgera alifisk. Tey eru jú næstan klár til tað í for- vegin. Tey hava frystarí, frystilager, gólvpláss, saniterar umsteður o.s.fr. Tað hevði verið skilabetur at lagt viðurskiftini soleið- is til rættis, at nøkur av flakavirkjunum fingu spesialiserad seg í kryvj- ing, pakking, flakaskering av alifiski o.s.fr. Hetta kann ikki gerast saman vid toski, men tad kann gerast å sama virki, men tad må vera i hvør sinum fabrikshøli. Eitt annad i sambandi við alternativ er kvotering av fiski. Hend- an skipan verður prakti- serað kring allan heimin. Í hesi skipan er ásett, at skipini ikki kunnu fiska meira enn so og so nógv av toski, hýsu, upsa o.s.fr Hetta elementið er púra útilatið í semjuni millum samgonguflokkarnar og tað er spell. Hetta er akkurát sum við einum haga. Tú kanst ikki bara fara í hagan og taka seyð eftir flettingarkapasiteti. Tú veiður noyddur at hugsa um, hvat ið hagin ber. Havið ber ávísa nøgd av fiski og tí er man navddur til at áseta kvot- ur. Hetta er ein sera um- rådandi partur av svari- num. Eg havi langt sidani gjørt myndugleikarnar varugar við okkara sjónar- mið og teir hava kent til tað igjøgnum fleiri mån- aðir. Serliga við ráveru- býtinum havi eg gjert teir varugar við, at her verður, eftir míni meting, skotið langt við síðuna av. Birgir Danielsen segði, at viss positiv ting eru í uppritinum, eitt nú kon- demneringsskipanin. »Fiskiflotin er ov stórur og flakavirkini eru ov nógv. Ein sanering má fara fram«, segði fiska- selustjórin at enda. etj.- Sida 5 Meðan stýrini i eystur europa og Sovjetsam- veldinum viðganga, at teirra planbúskapur hevur spælt fallit, so leggur okkara landsstýrið til brots við hesum sama planbúskapi, og hetta verður einki minni enn ein vanlukka fyri samfelagið Birgir Daniel- sen fiskasølustjøri í eini viðmerking til uppskot landsstýrisins til struk- 'urbroytingar í fiskivinn- sigur 4ni $ J. Paturssonargøta 18 Tlf. 17547 Videofilmar til sølu VHS 50. 700. Bert 30; 19; -