týsdagur 27. februar 1990síða 21

3 le Nr. 24 — 27. februar 1990 Pressufundur um Kuba: Síða 21 Kuba — landið har oll fylkjast um hugsjónina Í ár eru 480 ár liðin síðani at Kuba var gjort til spanskt hjáland. Landið bleiv koloniserað av spanska yvirklassanum og júst sum oll onnur miðamerikonsk lond, var Kuba gjørt til eitt Feudal- samfelag. Í dag kenna kubanar seg frælsar! Vinafelagið Føroyar-Kuba hevði boðið til pressufund- in hósdagin á Feroya Fólkaháskúla, har tón- leikabólkurin Los Novels og leiðari teirra Amado Rivero, svaraðu spurning- um fjølmiðlarnir settu teimum. Í hesi greinini fara vit at hyggja at Kuba frá um- skiftinum til kommun- Kvívíkar bygdirnar Kvívík, virka 1. apríl 1990. dag — friggjadag). lagi 10. mars 1990. arskipanin«. Kvivik, februar 1990 Kommunal dag- røkt i Kvivikar kommunu kommuna, Skæling og Válin, hevur tíkið sær av at fara undir kommunala dagrøktarskipan. Dagrøktarskipanin kemur at fevna um 30 børn, frå O—10 ára aldur. Dagrøktar- tímarnir, ið verða avsettir eru full tíð 45 tímar ella hálv tíð 22,5 tímar um vikuna. Ætlanin er at skipanin skal fara at Í hesum sambandi verður hevi til hjá foreldrum / verja at børnum frá O— 10 ára aldur, sum hava ynski um at fáa barn/ børn inn undir dagrøktarskipanina, at senda eina skrivliga umsókn inn til Kvívíkar kommunu. Somuleiðis verður sekt eftir dagrøkt- arheimum, sum kunnu átaka sær at ansa børnum 5 dagar um vikuna (måna- Skrivlig umsókn viðvíkjandi dagrøkt arbørnum og dagrøktarheimum, verður at sende til Kvivikar kommunu i seinasta Brævbjålvin skal merkjast »Dagrøkt- Nærri fæst at vita vid at ringja å kommunuskrivstovuna frå 26. februar til 9. mars, å telf. 21294 måna-, tys- og mikudag ki. 10.00—11.00 ella dagrøkt- arleiðaran heima hos: og friggjadag kl. 20.00 —21.00 á tif. 21 279. Dagrøktarskipanin ismu og fram til dagin i dag. Tad var leidarin Amado Rivero, sum svaraði spurningum viðvíkjandi kubanska samfelagnum. Eitt sindur um søgu Fyri kollveltingina í 1959, var Kuba eitt stættasam- felag, har tey ríku áttu jørd og ognir, meðan stóra sum fevnir Stykkið, um Leynar, fleirtalið onki átti. Kubanski forsetin tá, Batista, vardi verandi samfelagsskipan við stuðli frá USA og við harðari hond var fjeldin hildin niðri, har yvirstætt- in vildi hava hana. Hvert einasta »nikk og prikk« av bruksvørum, var, áðrenn kollveltingina, innflutt úr USA, sum við hesum, eisini heði eitt tjóður á Kuba. hetta kom eisini at vísa seg at vera ein av teimum stóru trupulleikum, landið kom at dragast við, eftir at tað var vorðið frælst. Kollveltingin Fyrstu ferð heimurin al ment hoyrdi um uppreist- Fidel var tå ið hann og aðrir rarleidaran Castro, uppreistrarmenn høvdu lopid å Moncada skansan. Hann helt har sina kendu verjurødu »Søgan skal fri- kenna meg«, tad var i 1953, fyrsta uppreistrar- royndin eydnadist ikki. Men i 1959, 6 år seinni, aftan á tógvið strid, har m.a. Fidel Castro hevði verið í útlegd í Mexico, eydnaðist so at stovna tjóðveldið Kuba. Eftir ein 3 ára langan guirillabar- daga, vunnan av fólki- num. Eitt tað fyrsta, sum gjørt varð, var at býta rík- mannajerðina millum fólkið, tann sokallaði jarð- arreformurin. Tá ið nú ognirnar vóru tiknar frá teimum ríku, flýddu tey til USA undan ini. Við teimum fóru eisini hildu at var onki blívandi stað, t.á vóru 6000 læknar á ovnni, samfelagsskipan onnur, sum ner 3000 teirra fóru við streyminum til USA Jarðarreformurin er annars skipaður soleiðis, at 60% er statsogn, sun fólkið dyrkar og hevstar 40% er á privatum hond um, men alt, sum land búnaðurin kastar av sær, verður tó selt til statin Høvudsinntøkukeldur- nar eru sukur, tubbak. mineral (serliga nikkel) og fiskur, Kuba hevur trið- stersta fiskiflotan í Mið- amerika. Kuba skuldi eis- ini eftir kollveltingina sleppa av við hesar verur, sum eru grundarlagið fyri llum búskapinum har, ella sagt við eðrum orðum, samhandilin við amerikanska meginlandið var alt avgerandi. USSR upp í myndina USA, sum var hevuðs- stuðulin hjá Batista, og sum nú hýsti fyrrverandi forsetanum, fór undir at seta tiltøk í verk móti Kuba. Allar kubanskar handilsvørur vóru bann- lýstar og tå USA hevði størt vald i grannalondu- num hjá Kuba, tóku hesi lond eisini undir við til- tøkunum. Bert Mexico helt eitt åvist samband vid Kuba. Hetta hendi i 1960-61 og Kuba stød nu næstan einsamalt, púra i villareið Tað, síð ani gjørdu, var sjálvsagt sum kubanar at venda eyguni eysturett ir. Tætt knýtt við Sovjetsamveld ið og sameindu tess. Kub við verur sínar tann vegin og Sovjet fekk ein skansa í Karib- iska havinum, einans 4 tímar siglingstíð frá USA. Hetta kom sjálvandi væl við, tá kaldaði kriggid ju leikaði á sum ongantíð fyrr. samband slapp nú av 60-årini og frameftir Kuba fór nú undir sosial- istisku menningina. Við ráðgeving eystani frá, varð farið undir eina búskaparliga endurstovn- ing Væl gekst í hond, skjótt royktu aftur Havanna sigarir og sukur grødin europearar evdnadist væl. I 1970 setti hon met. Men enn er tungt hjå kubanum, teirra gjaldoyra er ikki sterkt og tað er ongin banki, sum keypir undir seg av pesos Orsekin er m.a. tann, at tað er dýrt at reka sukur Søluvirdid av einum pundi av sukuri er tad sama i dag 30 årum sidani, medan prisurin fyri framleiðslu- tólini er ferðfaldaður. framleiðsluna sum fyri Annars kann sigast, at kubanar trúliga hava ar- beitt seg upp gjegnum árini. Ongum nýtist at líða neyð og granni tín er hverki ella minni enn tú sjálvur meira Politiska stødan Tad, sum kanska er mest forvitnisligt i hesum tíð um, nú næstan øll lond hava vent kommunismuni bakid og Sovjet slakar å øllum teirra økjum, ja, sjålvt egnu republikkum geva teir sjálvstýri, er hvussu Kuba stendur í hesi steðu. Til tann spurningin svaraði Amado Rivero: — ØIl tosa so nógv um nýgja fyribrigdið Peri- strojka hjá Gorbatjov, vit á Kuba hava havt Peri- strojka í 30 ár. Steðan hjá okkum hevur ongantíð verið tann sama sum hjá sovjet eystureuropeisku londu- num. Vit hava ongantíð verið undir harradømi, band vid sovjetiskum okkara Sovjet sam- hevur altid verid sera diplomat- iskt. Vit debattera tingini og sidani taka vit tosa um, og felags avgerðir på . 1 + +;l Okkara tiiknyti til sosiallskisku Jondini r sterkt og VIl mugu eisini sera okkara álit til teirra 5) SF av okkara útflutningi fer til teirra, meðan bert tey 18% fara til kapital- lond. Sjálvt Eystureuropa stevnir að- rar politiskar leiðir, vóni eg ikki, at teir venda okk- um bakið. Tað hevði verið ein dyggur fíggjarligur smeitur fyri búskap okk- ara. Til spurningin um tað ikki eisini á Kuba vóru kreftir, sum mótarbeiddu verandiskipan, svaraði 1 ISLISK um Amezdo, at út av teimum uml. 10 milliónunum, ið búgva har, eru tað ikki meira enn 200 mótsteðu fólk, og hví? Jú, teimum, ið ikki eru nøgd, stendur fritt 1 landinum boði at rýma av Hann legði afturat, at Kuba altíð hevur verið høgt á stuðulslistanum hjá Eysturheiminum. Frágreiðingin hjá Amado Rivero er væl trú- lig. Hyggja vit at fleiri av Latín/Miðamerikonsku londunum, so er ein fe- lagsnevnari og tað er tann egiligi stættamunurin, eitt demi er El Salvador. Tað sigst, at 11 familjur eiga alt landið, so tað er væl skiljandi, at isman trívist væl. sosial- Vinafeløgini Beint eftir kollveltingina fóru kubanar undir at stovna vinskap við fólk í eðrum løndum. Hesi vina feløg hava ymisk mentanarlig tiltøk, bert spell at figgjarliga stødan og tann VEIKI pt ger tað sera torført hjá kuban- um at ferðast hendan- vegin Vinafelegini Norður londum, har tað føroyska er tað yngsta, eru millum 20 og 26 ára gomul Eitt tiltak, har foroying- ar eisini kunnu vera við, er at fara yvir til Kuba at ar- beiða. Har verður ymiskt gjørt, t.d. at byggja okk- urt hús ella at arbeiða í landbúnaðinum.