hósdagur 1. mars 1990síða 2

Í I , Í . P vi 5 tað: ra arier 26 Postadressa: Postsmoga 76 Í biaést Jan Muller 3iaðfólk Høgn: Djurhuu Utgev Pi Sosialurin Busta Argjaveg Í I > ” 1 Torshavn aksst Kristjan Dah Randi Jacobse Ippseting. P4 Sosialurin Argir 10 Tó , mn 1891 Tis 11870 Telefax 14720 Kaimar Lindernskov Tórfmn Smith Pren P/t Pressan 152 eletg 870 Nordurlond og umheimurin I hesum døgum hittast umboð fyri øll norðurlond í Reykjavík, har tann stóri norðurlandaráðsfundurin verður hild- EISINI Føroyar eru umboðaðar á fundinum vid umboðum fyri politisku andstøduna og landsstýrið. EITT høvudsevni á rådstevnuni í Íslandi er spurningurin um okkara felags umhvørvi. Hesi seinastu árini hava Norðurlond víst dálkingini av umhvørvinum serligan ans og hava verið hildnar fleiri stórar rådstevnur um hetta mál. TAÐ er greitt, at fyri okkum løroyingar eins væl og norðmenn, íslendingar, grønlendingar og eisini danir, sviar og finnar hevur tað stóran týdning, at vit kunna varðveita eitt reimt umhvørvi - og ikki minst eitt reint havumhvørvi. Ja fyri okkum føroyingar eru hetta grundarlagið undir allari okkara tilveru TAÐ eru so eisini onnur mál enn umhvørvi, sum verða vidgjørd á fundinum í Reykjavík. Spurningurin um okkara norðbúgvar eigur altíð at vera frammi telags identitet sum á hesum fundum og er hetta eisini ein Ikki minni týðandi spurning EINKI stendur í stað. alt brovtist Hetta hava vit sæð { liv dam 1 HÓKIUS dómi um hjá grannum okkara fyri cystan, har murarnir nu rapa ein fyri og annar ettir. Tey broyttu Eysturerupa tydning fyri Norðurlønd. Í heila takið hevur viðurskiftini hava eisini Stórar gøllum ávirkan á menn Norðurlondum gongdin í Europa nginga í lær broytingar, sum nú sum fara fram í Europa við víðkan av EF-samarbeiðinum, royndini at sameina týsku ríkini og broytingunum í Eystureuropa, fara helst cisini at hava ávirkan á Norðurlond, um vilja tað ella ikki Lex TAÐ finnast sjálvandi fleiri meiningar um, hvussu curopeisk vit Norðurlond eiga at gerast. Tað eru tey, sum halda, at vit øll eiga at gera sum danir og fara upp í EF og harvið vera í vanda fyri at skula sleppa nøkrum ella teimum flestu av okkara norrønu eyðkennum bæði mentanarligum og politiskum. Men tað eru so sanniliga eisini tey, sum halda, át vit eiga at royna at varðveita okkara identitet sum norðbúgvar. TAÐ er so eisini ein sannroynd, at tað eru nógv lond kring heimin, sum øvunda okkum norðbúgvum tey vælferdarsamfeløg vit hava bygt upp. - Sjålvi amerikanarar eru farnir at tosa um, hvussu væl okkara norðurl- endsku samfeløg eru skipað og virka AT nakað er um hetta hoyra vit nú eisini í Eystureuropa. Tí nú tær stóru broyungarnar henda eystanfyri, so vilja hesi londini fegin brúka onnur lond sum fyrimynd í samband við nybyggingina av hesum samfeløgum. Og her eiga vit at leggja okkum í geyma, at londini í Eystureuropa hyggja ikki eftir, hvussu leikur fer fram í Bretlandi, Fraklandi ella Tysklandi. Tey vilja heldur brúka Norðurlønd sum modell. Og hetta sigur ikk: so lítið um tey samfeløg, sum vit í Norurlondum hava skapt. SAMSTUNDIS sum hetta verður ásannað, so vita vit eisini, at tað eru krefur í Europa, sum fegnar síggja okkum úrlatin okkara norðurlendska búna og ístaðin iklødd ein felags europeiskan búna. Við Bruxelles sum skjaldramerki. HER kemur so spurningurin, hvussu og um vit klára at standa ímóti trystinum úr "Stóraeuropa" Spurningurin, um hvat vit sjálv: vilja og hvat vit í heila takið megna TAÐ eru eisini slíkar spurningar umboðini fyri Norðurlond, sum nú fundast í Reykjavík, eiga at tosa um. Vit eiga ongantíð at gloyma okkara identitet sum norðbúgvar. So leingi borgararnir í londum okkara eru best tæntir við at verða norðbúgvar og soleingi, at onnur samfeløg í menning vilja brúka okkara samfelagsskipanir sum model, soleingi eiga vit ikki at missa trúnna uppá okkum sjálvi. Hetta merkir tó á ongan hátt, at vit eiga at avbyrgja okkum, tvgrturímóti eiga vit at brúka okkara egnu vitan og ballast til at hjálpa og sumbra aðrar, og her er nýbyggingin av Eystureuropa ein nátúrlig sek. Í hesum sambandi eiga vit ikki at gloyma, at m.a. baltisku londini vilja brúka Norðurlond og serliga Svøriki sum fyrimynd, nú tey fara at fremja broytingar í egnum londum. MANGIR eru spurningarnir at viðgera á fundi í Norðurlandaráðnum. Ein teirra eigur at vera kravið frá føroyingum um sjålvstøduga umboð- an. Hesum máli eiga vit føroyingar at stríðast fyri í stórri mun enn higartil. Vit eiga at standa saman um hetta sjálvsagda krav. Og tað fer tá eisini at vera við til at styrkja tann norðurlendska felagsskapin. Okkara felags norðurlendska identitet. Hesin skal brúkast at menna okkara egnu samfeløg men so sanniliga eisini til at vera við til at menna og útbyggja restina av heiminum. jamu